04. Bệnh Nan Y

Thật không ngờ quyết định tình cờ ấy đã làm đảo lộn cuộc đời đang lên của Lan. Trời kêu ai nấy dạ, làm sao chối bỏ được sự thật đang bày ra trước mắt đây?
Quảng cáo truy tầm ung thư vú miễn phí đăng trên báo Việt ngữ khiến Lan quyết định đi khám sau khi hỏi ý kiến Xuân Vinh, thư ký kế toán trong tiệm bàn ghế, vốn là người quen biết lâu năm. Chị khuyến khích bà chủ nên đi ngay, lý do là ở vào tuổi ngũ tuần, ai cũng phải quan tâm đến vấn đề này; rủi có bệnh, phát hiện sớm thì còn trị được.
… Lan nằm dã dượi nhìn lên trần nhà, thở dài thườn thượt: phải chi họ không miển phí, mình sẽ không đi khám, mà không đi, mình sẽ không để ý chi đến vụ này, như vậy mình sẽ chẳng phải đau khổ, chừng nào chết hẵn hay.
Gương mặt nghiêm trọng và lời nói trầm buồn của bà bác sĩ hiện rõ trong trí nhớ Lan:
- Bệnh ung thư của bà đã ở cuối thời kỳ ba và đang ăn luồn qua phổi.
Lan điếng người, toát mồ hôi hột nhưng rán bình tĩnh hỏi lại cho rõ hơn nhưng bác sĩ không nói gì thêm, chỉ yêu cầu được nói chuyện với người trong gia đình.
Gia đình Lan có ai đâu, chỉ một mẹ một con thôi mà thằng Nghĩa thì ở riêng, đôi khi cả tháng, hai mẹ con mới gặp nhau một lần. Lan chỉ còn biết ghi số điện thoại của nó cho bác sĩ thôi. Chưa bao giờ Lan thấy cô đơn như lúc này! Ân, chồng Lan đã ly dị nàng mười năm nay rồi, giờ xa xôi quá, vả lại Ân đã tái lập gia đình với người đàn bà khác.
Lý do ly dị mà Ân đưa ra thật lạ đời. Ân nói: “Anh không chịu nỗi tánh hà tiện bủn xỉn của em. Bây giờ mình quá giàu, làm chủ hai cửa tiệm bàn ghế Italy, mỗi tiệm vốn hơn triệu bạc vậy mà em tiện tặn bòn mót từng đồng từng cắc. Hễ có chín thì muốn thành mười, em làm anh bực bội quá, khó chịu quá. Mỗi khi ra đường với em, anh cảm thấy xấu hổ, vì bà con bạn bè đều nhìn anh với đôi mắt thương hại và nhìn em bằng đôi mắt khinh chê. Em là trùm sò không hơn không kém. Anh muốn được tự do, được sống thoải mái, được ngẩng mặt nhìn mọi người. Anh bằng lòng chia em một nửa gia tài đó, để được ly dị.”
Bị chạm tự ái nặng nề, Lan không ngần ngại ký giấy ly hôn ngay. Nàng được quyền làm chủ tiệm Italy Furniture ở Los Angeles còn Ân thì bán cửa hàng của anh và dọn đi tiểu bang khác vài tháng sau.
Bấy giờ Lan mới xấp xỉ bốn mươi thôi, nhan sắc còn mặn mòi, tiền nhiều, thu nhập cao, nàng thừa điều kiện bước thêm bước nửa nhưng tự nhiên trong thâm tâm, Lan không dám tin tưởng ai. Hình như những người đàn ông quen biết đều muốn đào mỏ, không ai thương Lan thiệt tình. Lan chỉ đẩy đưa để lợi dụng họ chạy việc không công và thấy mình có uy lực với nam phái, thế thôi. Dù giận Ân tím gan, Lan vẫn còn phục anh, người đàn ông tài giỏi đã gây dựng sự nghiệp bằng đôi bàn tay trắng. Ân không phải thuộc hạng người giàu đổi bạn, sang đổi vợ, nhưng tại sao anh không hiểu cho Lan nhỉ? Có lẽ những tháng ngày côi cút bần hàn nghèo đói của tuổi thơ luôn luôn ám ảnh nặng nề khiến Lan chỉ muốn thủ giữ, không dám chi xài.
Nhiều lần Ân đã mỉa mai vợ:
- Của người người Bồ tát, của mình lạt buộc! Em cứ muốn lợi dụng người chung quanh, từ bà con đến bạn bè mà không bao giờ dám trả lễ. Đì đâu chơi với em thật là mất mặt. Em làm anh xấu hổ quá! Chắc em để dành tiền đặng đem xuống mồ!
… Nước mắt nàng tự nhiên ứa ra rồi chảy thành dòng, Lan âm thầm khóc. Tánh nàng vốn cứng cỏi, khô khan nhưng bây giờ đối diện với tử thần, tự nhiên Lan trở nên bi lụy yếu đuối. Nàng cảm thấy cần một điểm tựa hay một người bạn thân. Nhưng ngoảnh đi nhìn lại, hình như ai cũng lạnh nhạt né tránh. Đến bây giờ, Lan mới bắt đầu thấy sự sai quấy của mình, chứ trước đây, hễ lợi dụng được ai, Lan tự cho mình là khôn ngoan. Chỉ còn Xuân Vinh, chẳng biết chị không tránh Lan vì đang là nhân viên của nàng hay vì tánh cởi mở khoan dung vốn sẵn có?
Lan chợt nhớ là mười mấy năm nay thuê chị làm nhân viên quan trọng cho cửa hàng mà nàng chưa hề ban cho chị một đặc ân nào, ngoài đồng lương được nhích lên rất khiêm nhường, vậy mà lúc nào chị cũng sốt sắng vui vẻ trong công việc. Sự sốt sắng đó khiến Lan nghĩ rằng mình đã trả công hậu hĩ.
Hôm nay, phá thông lệ. Lan mời chị đi ăn. Thứ Hai tiệm nàng đóng cửa, hai người sẽ có dư thì giờ trò chuyện.
Xuân Vinh biết Lan sắp tâm sự điều gì. Nghĩa đã được bác sĩ liên lạc. Cậu tin cho Xuân Vinh biết về bệnh tình của mẹ cậu: bà chỉ còn sống vài năm nữa thôi, mà năm cuối sẽ bị đau đớn oằn oại. Dù giải phẫu cũng không cứu được.
Nghĩa nhờ Xuân Vinh chuẩn bị tư tưởng cho mẹ mình trước khi cậu báo cho bà biết sự thật.
Xuân Vinh không biết nên bắt đầu như thế nào cho sự việc diễn tiến êm đềm. Điều quan trọng hơn cả, trong giai đoạn này là làm sao khuyên Lan mở hầu bao ra bố thí.
Tội nghiệp Lan, từ xưa đến giờ như người ôm túi bạc kè kè mà cứ phải đi vay nợ, đi xin ăn vì tánh keo kiệt, tham lam của mình.
Nhớ có lần vào rằm tháng bảy, Xuân Vinh cố rủ Lan đi chùa để giúp nàng có dịp bố thí cúng dường nhưng Xuân Vinh thất vọng làm sao khi thấy Lan vừa bỏ năm đồng vào thùng phước sương vừa nói nhỏ với nàng:
- Ăn bữa cơm chay cúng năm đồng chùa cũng còn lời!
Than ôi! Với cái tâm so bì tính toán hơn thua đó mà đi chùa mỗi ngày thì cũng vô ích thôi.
- Cái mụ đó chết đi thành ngạ quỷ. Chẳng biết sao em có thể làm việc cho mụ lâu đến như vậy? Bà như đĩa vậy, gặp ai cũng muốn hút máu.
Con gái Xuân Vinh ở Florida cũng sợ Lan luôn, vì hè nào bà cũng bắt Xuân Vinh dẫn về đấy chơi. Ở cả tuần, có người hầu cơm nước, dẫn đi đó đi đây, hoặc vào tiệm, ăn toàn các món đặc sản mà khỏi phải chi ra một xu nhỏ, kể cả tiền mua vé vào cửa Disney World, bà cũng tảng lờ. Lúc đầu Trinh nể mẹ, không dám nói gì nhưng nhiều lần cũng sinh ra bực bội.
Mỗi khi con gái phàn nàn, Xuân Vinh lựa lời giải thích:
- Thôi con à, đừng phiền hà chi. Tội nghiệp bà, tuy nhiều tiền của mà cô đơn lắm! Ngay đến con ruột còn không ưa bà huống chi người ngoài. Bà vay con kiếp này, thì kiếp khác cũng phải trả, đâu trốn tránh được.
Lan cũng nhạy lắm chớ chẳng không. Khi biết trạm nào không ổn, người ta không còn niềm nỡ đón tiếp, nghĩa là không thể lợi dụng để nghỉ hè khỏi tốn tiền, thì bới óc tìm một địa điểm khác. Ai ở đâu, dù xa xôi tận Pháp, Hòa Lan, Úc hay Hawaii, Lan cũng có địa chỉ mới nhất của họ. Chỉ cần một vài lần điện thoại nhắc lại kỷ niệm xưa hay hâm nóng tình cảm bà con láng giềng là Lan có thể xách gói lên máy bay với cõi lòng phơ phới vì không phải tốn kém gì ngoài việc bóp bụng mua vé máy bay lúc đại hạ giá.
Mỗi lần đi chơi như vậy, Lan mang theo nhiều nữ trang lắm, để khoe của chớ không dám đeo. Lan nghĩ: hễ lòe của ra thì người ta nể nang, nịnh hót và như thế thì mình được hưởng lợi.
… Khi Xuân Vinh vừa lái xe đến nhà Lan thì bà đã sẵn sàng. Khóa ập cửa lại, Lan hấp tấp bước ra xe. Hôm nay Lan không còn giữ phong độ của một mệnh phụ giàu có hay một chủ nhân uy quyền. Mái tóc dài quá ót, dù nhuộm kỹ màu nâu đen nhưng không được chải vén khéo nên trông cũng bơ phờ, thưa thớt. Đôi mày xâm hình lá liễu không che được vẻ mệt mỏi già nua của đôi mắt nhiều nếp nhăn, khô cằn.
Lan cười với Vinh khi bước vào xe, nụ cười nửa xã giao nửa như che dấu nổi buồn.
- Bữa nay tôi muốn an chay, chị chọn tiệm ăn nào vắng khách, chúng ta sẽ nói chuyện lâu.
Mặc dù xem Xuân Vinh như người bạn, Lan luôn luôn dùng giọng chủ nhân với chị.
Xuân Vinh đề nghị:
- Hay chúng ta đến chùa L.H. ăn cơm chay nhé! Ở đó có mấy Phật tử tình nguyện làm và bán đồ chay gây quỹ cho chùa.
- Ờ cũng được, gần đất xa trời thì cũng nên đi chùa cho có phước!
- Muốn có phước không hẳn là phải đi chùa chị ạ!
Xuân Vinh định nói thêm nhưng thấy Lan nhún vai, đành giữ im lặng cho đến khi xe vào tận khuôn viên chùa. Lan kiêu ngạo lắm, chẳng muốn ai dạy mình.
Chùa L.H. không lớn lắm, chánh điện chỉ chứa khoảng trăm người nhưng được vòng sân chung quanh khá rộng rãi. Tuy nằm giữa thành phố nhưng chùa có vẻ tĩnh mịch nhờ những hàng trúc trồng sát hàng rào với cây Bồ đề to khoảng vòng tay ôm nằm trước sân, tỏa bóng mát êm dịu chung quanh. Nơi đây chim chóc làm tổ, líu lo ca hát suốt ngày.
Khung cảnh tĩnh mịch khiến Lan cảm thấy dễ chịu. Nàng xuống xe, đi chậm rãi trong ánh nắng ban mai, tận hưởng sự ấm áp tươi đẹp của mùa Xuân mới, cố hít không khí cho đầy buồng phổi.
Vinh tôn trọng những giây phút quí báu của bạn, chậm bước đi phía sau.
Hồi lâu họ tới nhà bếp của chùa, bên ngoài kê sẵn hai bàn dài làm tiệm ăn, bên trong là tủ kiếng bày bán pháp khí và băng giảng, sách báo… Mùi bún Huế bốc lên thơm lừng. Bà lão đầu tóc trắng như bông đang cuốn bì, vừa ngẩng mặt lên, nhận ra Vinh, nhoẻn miệng cười lộ cái nướu trống trơn:
- Mời đạo hữu vào ăn mở hàng.
Lan cười hỏi:
- Thực đơn hôm nay có món gì vậy cụ?
- Bữa nào như bữa nấy cô ơi: thì cũng bún Huế, bì bún, bì cuốn, chả giò, cơm chiên, đồ kho vậy thôi. Lâu lâu có mắm thái. Thấy bà vui tánh, Lan cũng vui theo:
- Nhà hàng phải đổi món mới đông khách. Bà cho cháu vô đây bán mì Quảng với nhá, lời chia đôi!
Bà cụ cười hiền như đất, nghe ai nói gì cũng tưởng thật:
- Mô Phật, ở đây ai cũng làm công quả, lời bao nhiêu giúp chùa hết cô à. Huê lợi chính của chùa có chừng nầy thôi.
Xuân Vinh xem vào, đổi nhiều câu chuyện:
- Từng tuổi này mà ngày nào cụ cũng đến chùa làm công quả, thật quí hóa; cháu mong sau này già cũng đủ sức khỏe như cụ để đi chùa công quả.
Bà cụ lấy tay nhúng nước thoa đều mấy cái bánh tráng, xấp thẳng hàng trước mặt. Vừa làm vừa nói:
- Hễ mình có tâm thì Phật độ cô à!
Hồi bốn mươi tuổi, ở Việt Nam, tôi bị ung thư ruột, nặng lắm sắp chết rồi. Bác sĩ bắt nằm bệnh viện chờ ngày mổ. Lúc đó tôi suy nghĩ như vầy: “Dù mỗ dù không, mình cũng phải chết sớm vậy thà mình về, đem tiền của ra bố thí còn hơn là nộp cho nhà thương, cho bác sĩ!” Vậy là tôi nằng nặc đòi về. Chồng con tôi cũng chìu ý tôi, cho về nhà. Tôi bèn lấy hết nữ trang, đồ cưới đem bán được đâu gần nửa triệu, chia ra đem tặng cho những người cùi, viện mồ côi, viện khuyết tật và phát cho những người ăn xin, những người hoạn nạn. Rồi tôi phát nguyện trường chay và tu pháp môn niệm Phật chờ ngày từ giã cõi đời. Vậy mà không biết tại sao từ từ tôi khỏe lại và còn sống đến bây giờ, đã bảy mươi tuổi rồi. Nhiều lần bác sĩ khám nghiệm lại đều quả quyết không còn dấu hiệu ung thư. Thật là mầu nhiệm!
Lan có vẻ đăm chiêu sau khi nghe xong câu chuyện, ngồi xuống chống tay vào cằm nhìn xa vắng. Nhưng Lan không tin vào những chuyện huyền bí mơ hồ, nàng liên tưởng đến trường hợp của mình: tiền bạc thà để giải phẫu, thay lá phổi hư còn hy vọng sống sót chớ đem cho hết thì phiêu lưu quá!
Xuân Vinh kêu hai tô bún bò Huế chay, hai người ngồi im lặng thưởng thức hương vị đậm đà, cay cay thật ngon miệng. Lan còn gọi thêm bì cuốn, chả giò… Thức ăn chay cũng ngon quá! Lác đác có vài thực khách bước vào, cửa hàng bắt đầu linh động hẳn lên, bà cụ cuốn bì luôn tay, chuẩn bị sẵn cho khách vào; những cuốn chả giò chiên trong chảo dầu sôi đều đang trở vàng, tỏa mùi thơm kích thích dịch vị mọi người.
Ăn xong, Lan còn mua thêm thức ăn đem về với hi vọng vu vơ: biết đâu ăn chay sẽ giảm bệnh. Nhưng cơn ho chợt đến, nàng bước vội ra xe, ôm lồng ngực đang nhói đau, hơi thở ngắn không cung cấp đủ dưỡng khí khiến Lan có cảm tưởng tử thần đang lảng vảng đâu đây… Thấy mặt bạn xanh dờn như ngất xỉu, Xuân Vinh nhấn mạnh bàn ga, chở Lan thẳng vào bệnh viện cấp cứu.