- Sơ lược tiểu sử Đại Lão Hòa thượng Thích Trí Quang (1923-2019)
- Thư Tri Tán Công Đức Đại Lão Hòa Thượng Thích Trí Quang (1923-2019) tân viên tịch.
- Thư Mời Tham Dự Lễ Tưởng Niệm Đức Đại lão Hòa Thượng Thích Trí Quang (1923-2019), Bậc Danh Tăng của Phật Giáo Việt Nam
- Thông Tư Tổ chức Lễ Truy Tán Công Hạnh của Đức Cố Đại Lão Hòa Thượng Thích Trí Quang
- Thông Bạch Lễ Truy Niệm Cô Đại Lão Hòa Thượng Thích Trí Quang Giác Linh Tân Viên Tịch
- Thông Tư V/v Tổ Chức Lễ Tưởng Niệm Đại Lão Hòa Thượng Thích Trí Quang (1923-2019)
- Điếu Văn Truy Niệm Công Đức Cố Đại Lão Hòa Thượng Thích Trí Quang (1923-2019)
- Điếu Văn Tưởng Niệm Đại Lão Hòa Thượng
- Điếu Văn Thành kính tưởng niệm Trưởng Lão Hoà Thượng Tân Viên Tịch thượng Trí hạ Quang Kính nguyện Giác Linh Hoà Thượng Cao Đăng Phật Quốc. Thành kính phân ưu HT. Thích Hải Ấn cùng môn đò pháp quyến.
- Ngôi Sao Sáng Trên Nền Trời Phật Giáo (thơ)
- Con người thật của Thượng tọa Thích Trí Quang
- Dáng Hiền Thượng Nhân (thơ)
- Chùa Quảng Hương Già Lam tặng Thư viện Huệ Quang bộ PHÁP ẢNH LỤC của Trưởng lão HT. Thích Trí Quang
- Sơn Hà Khấp Lệ (thơ)
- Danh mục tác phẩm Kinh Sách của Đại Lão Hòa Thượng Thích Trí Quang (do Tỳ kheo Thích Nguyên Tạng sưu tập và lưu trữ)
- Trí Quang Tự Truyện: Không vẫn hoàn không.
- Thơ: Thầy đã ra đi (thơ và nhạc)
- Kính đảnh lễ tưởng niệm ôn cố – Trí Quang Thượng Nhân
- 96 phút với Thượng tọa Trí Quang
- Tôn kính bậc đáng kính – Trưởng lão HT Thích Trí Quang
- Cung kính ngưỡng vọng Giác Linh Đại Trưởng Lão Cố Hoà Thượng Thích Trí Quang
- Lễ Hỏa Táng Kim Thân Đại Lão Hòa Thượng Thích Trí Quang (1923-2019)
- Đại lão Hòa Thượng Thích Trí Quang: 'Một trang lịch sử'
- H.T Thích Trí Quang- Chính nghĩa muôn đời vẫn là chính nghĩa.
- Câu đối cúng dường Đại Lão Hòa Thượng Thích Trí Quang của Tăng Chúng Vĩnh Minh Tự Viện
- Thượng Tọa Thích Tâm Phương thay mặt Giáo Hội Úc Châu viếng tang Đại Lão Hòa Thượng Thích Trí Quang (1923-2019)
- Nhẹ Chuyển Làn Hơi (thơ)
- Thơ: Sáng ngời biển trí (thơ)
- Người Làm Rung Rinh Nước Mỹ (thơ)
- Lửa Hiền Bừng Không (thơ)
- Hương lòng thành kính tiễn Ngài
- Chùa Sắc Tứ Phổ Minh, Quảng Bình, Nơi Đại Lão Hòa Thượng Thích Trí Quang xuất gia 83 năm trước
- Kính Nhớ : Đại Lão Hòa Thượng Thích Trí Quang Viên Tịch !!! (Tiểu đệ Thích Huyền Tôn kính điếu tưởng niệm Ngài trên Liên Đài tọa thượng)
- Đại Lão HT Thích Trí Quang, Bậc Đại Trí, Đầy Dung Dị
- Một Vì Sao Vừa Chợt Tắt tại Cố Đô Huế
- Kỷ Niệm giữa Ôn Trí Quang (Huế) và Ôn Phúc Hộ (Phú Yên)
- Lễ Tưởng Niệm Đại Lão Hòa Thượng Thích Trí Quang tại chùa Vạn Hạnh, Lansing, Michigan,USA sáng ngày 10/11/2019.
- Lá Cờ Phật Giáo và Ôn Trí Quang (thơ)
- Ngậm Ngùi Cung Tiển (thơ)
- Đôi Mắt Sắc Tuệ (thơ)
- Trí Quang Đại Sỹ Đi Xa (thơ của Tâm Nhiên)
- Trưởng Lão Hòa Thượng Thích Trí Quang
- Trái Tim Bất Diệt Từ Bi, Tinh Anh Trí Tuệ Uy Nghi Liên Đài (thơ và hình của Hoàng Lan Quảng Thiện Duyên)
- Nhìn lại cuộc binh biến VNCH Miền Trung 1966 (bài của Đức Hạnh Lễ Bảo Kỳ)
- Thông Tư Tưởng Niệm Đức Đại lão Hòa Thượng Thích Trí Quang Bậc Cao Tăng của Phật Giáo Việt Nam (của Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất Hải Ngoại tại Úc Đại Lợi-Tân Tây Lan)
- Ngưỡng Vọng Từ Đàm (nhạc phẩm của đệ tử Đức Quảng kính dâng Giác Linh Đại Lão Hòa Thượng Thích Trí Quang)
- Trái Tim Từ Bi và Khối Óc Trí Tuệ (thơ)
- Một bức thư lưu niệm quý giá
- Lời Sám Hối Muộn Màng
- Hạt tâm kết tụ
- Người Vẫn Còn Đây (Thành tâm kính lễ Giác Linh Đại Lão Hoà Thượng thượng Trí hạ Quang)
- Thư Mời Tham Dự Lễ Tưởng Niệm Đức Đại lão Hòa Thượng Thích Trí Quang (Liên Hội Cư Sĩ Phật Tử Bắc California)
- Trí Quang, Người Con Của Mẹ
- Hòa thượng Thích Trí Quang - 'người chấn hưng Phật giáo thời chiến’
- Di Sản của Phật Giáo Việt Nam: Trái Tim Từ Bi và Khối Óc Trí Tuệ
- Làm Chủ Sanh Tử
- Xá Lợi Trái Tim Từ Bi Đảnh Thủ Trí Tuệ (thơ)
- Ký Ức Tuổi Thơ của con về Chùa Ấn Quang và Ôn Trí Quang
- Mộng Lệ An Tưởng Nhớ Đại Lão Hòa Thượng Thích Trí Quang (1923-2019)
- Khấp Nguyện của Gia Đình Phật Tử Việt Nam tại Hoa Kỳ
- Photos: Lễ Tưởng Niệm Hoà Thượng Thích Trí Quang tại Chùa Pháp Hoa, Nam Úc tối Chủ Nhật, ngày 10/11/2019 (14/10/Kỷ Hợi)
- Photo: Lễ nhập quan Trưởng lão Hòa thượng Thích Trí Quang
- Photos: Tăng ni sinh HVPGVN tại TP. HCM thắp nến tưởng niệm Trưởng lão HT Thích Trí Quang
- Photos: Lễ Tưởng Niệm Đại Lão Hòa Thượng Thích Trí Quang (1923-2019) tại Chùa Bảo Vương, Victoria, Úc Châu (Chủ Nhật 10/11/2019)
- Photo: Lễ Cung Tống Kim Quan Đại Lão Hòa Thượng Thích Trí Quang đến nơi trà tỳ (Sáng ngày rằm tháng 10 năm Kỷ Hợi, 11/11/2019. Phật lịch 2563)
- Photo: Lễ Tưởng Niệm Đại Lão Hòa Thượng Thích Trí Quang tại Chùa Pháp Bảo, Sydney, Úc Châu (2pm, Thứ Bảy 16/11/2019)
- Photo: Lễ Tưởng Niệm Đại Lão Hoà Thượng Thích Trí Quang (1923-2019) tại Tu Viện Quảng Đức, Melbourne, Úc Châu (Chủ Nhật 17/10/2019)
- Video: Hàng vạn Phật tử Huế đội mưa đưa tiễn Cố đại lão Hòa thượng Thích Trí Quang lên đài hỏa táng
- Video: Lễ Tưởng Niệm Đại Lão Hoà Thượng Thích Trí Quang (1923-2019) tại Chùa Pháp Bảo, Sydney, Úc Châu, Thứ Bảy 16/10/2019
- Video Lễ truy tán công hạnh đức đại lão HT Thích Trí Quang tại Santa Ana, California
- Bất Động Trí Quang (thơ của Vĩnh Hảo Tâm Quang)
- Di Sản của Đại Sư Trí Quang để lại cho Việt Nam (tác giả: Thích Nhật Từ)
- Lễ Tưởng Niệm Cố Đại Lão Hòa Thượng Thích Trí Quang tại Tịnh Xá Ngọc Hòa, San Jose, California, Hoa Kỳ
- Tài liệu nào cho biết HT. Thích Trí Quang không phải là Cộng Sản ?
- Hòa thượng Thích Trí Quang Không Phải và Không Thể Là Cộng Sản
- Về xá-lợi của Trưởng lão Hòa thượng Thích Trí Quang
- Thông Tư V/v Lễ tuần chung thất cố Đại Lão Hòa Thượng Thích Trí Quang
- Video: Vấn Đáp Giới Luật: Tán thán những ân đức của Cô Hòa Thượng Trí Quang (1923-2019) chủ giảng: HT Thích Minh Thông
- Giữ Tâm Đại Nguyện (thơ)
- Ôn Trí Quang
Hơn hết và trước hết tất cả, Thích Trí Quang là một người "dấn thân cho đạo pháp", một người "cứu độ Phật giáo" và "một nhà tu hành chuẩn mực", một nhà nghiên cứu triết học và Phật giáo nói với BBC News Tiếng Việt từ Việt Nam khi bình luận về vai trò, đóng góp và di sản của vị Đại lão Hòa thượng vừa mới qua đời ở Huế, hưởng thọ 97 tuổi.
Trước hết, về đóng góp, ảnh hưởng và di sản được coi là quan trọng nhất của Hòa thượng Trí Quang (1923-2019), nhân vật lịch sử trong thời kỳ cuộc chiến tranh Việt Nam từng được báo Mỹ gọi là "người làm rung chuyển nước Mỹ" trong những năm thập niên 1960, Tiến sỹ Triết học Thái Kim Lan nói:
"Rút cục lại, bỏ ngoài những vấn đề khác, thì tôi nghĩ, Hòa thượng Thích Chí Quang chỉ một lòng vì đạo mà thôi.
"Và ảnh hưởng của ngài ở trên lãnh vực văn hóa, cũng như là đạo đức người ta chưa thấy được, nhưng mà có lẽ khi ngài viên tịch rồi, thì những tác phẩm của ngài để lại cho đời sau sẽ nói lên một lần nữa vai trò của ngài ở trong Phật giáo.
"Từ khi ước nguyện chấn hưng Phật giáo, cho đến khi nhắm mắt, thì cái ý nguyện duy nhất của Hòa thượng Thích Trí Quang là làm thế nào để thực hành được những lời của Phật dậy
"Và ông là một vị tì kheo nghiêm túc nhất mực khi hành đạo, khi tụng kinh, cũng như là khi đi theo Phật. Chưa có ai có thể vượt qua ông về cái tu chứng và hành trì.
![Hòa thượng Thích Trí Quang](/images/site/blank.png)
Bản quyền hình ảnhGETTY IMAGES
"Ở trong chùa, biểu tượng có lẽ thuyết phục nhất là vị tì kheo này không có một chùa riêng, không có đệ tử riêng, đệ tử riêng nghĩa là không có một đoàn đệ tử riêng, hay là Phật tử riêng.
"Và ông luôn luôn sống khổ hạnh như vậy, sống ở trong một căn phòng và dịch sách và đó là hình ảnh của Thích Trí Quang."
Vai trò lịch sử?
Nói thêm về các đóng góp được coi là lớn nhất cho đất nước về vai trò lịch sử của Hòa thượng Trí Quang, Tiến sỹ Thái Kim Lan nhận định:
"Tôi nghĩ Hòa thượng Thích Trí Quang trong hoạt động về mặt xã hội cũng như văn hóa đối với xã hội, đối với lịch sử, đối với Phật tử chúng tôi, ngài Thích Trí Quang là vị đã cứu độ Phật giáo, cứu độ người Phật tử, ông luôn luôn bảo vệ đời sống của người Phật tử bằng sự dấn thân của ông.
"Đó là vai trò lịch sử của Thích Trí Quang và với vai trò này, có thể nhiều người phê phán, nhưng theo tôi, tôi thấy nếu Việt Nam chỉ thực hiện được một nguyện vọng của Thích Trí Quang, thì Việt Nam có thể vượt qua được nhiều khổ nạn.
"Nhưng mà tiếc thay vấn đề lịch sử nó phức tạp hơn là cái thực tế ở trong từng giai đoạn một và sự hiểu lầm về vai trò của Thích Trí Quang cũng rất nhiều, nhưng mà có lẽ trong khuôn khổ này, tôi không muốn nhắc lại, tại vì nó đòi hỏi rất nhiều sự nghiên cứu, cũng như là đòi hỏi rất nhiều cái tâm trung thực đối với lịch sử.
"Trong lúc đó, lịch sử bây giờ đối với tôi, những trang lịch sử mà được viết về phong trào Phật giáo, cũng như là về Hòa thượng Thích Trí Quang của người Mỹ hoặc là của người Việt Nam, những khảo cứu, tôi nghĩ vẫn chưa nói hết được hay là một cách trung thực cái ý nghĩa mà Thích Trí Quang đã đóng góp."
Về cách thức tiếp cận lịch sử đối với các sự kiện lịch sử và các nhân vật lịch sử, như trong trường hợp này là Hòa thượng Thích Trí Quang, nhà nghiên cứu triết học và Phật giáo nói:
![Phật giáo Việt Nam](/images/site/blank.png)
Bản quyền hình ảnhGETTY IMAGES
"Tôi nghĩ là trước hết cần phải tôn trọng sự thật, cần phải nhìn nhận sự thật lịch sử trong từng giai đoạn, có nghĩa là chúng ta nên bình tâm và chúng ta phải có ý muốn làm thế nào để giữ sự thật, bảo vệ sự thật của lịch sử.
"Chứ không nên vì quan điểm cá nhân hoặc quan điểm chính trị của từng phe nhóm để phê phán và bóp méo sự thật, làm thế nào để cho tâm của mình bình tĩnh và công bình, chứ không nên vì quyền lợi, hay vì ý thích phe đảng để nhìn nhận lịch sử."
Tư tường và sự khác biệt
Bình luận so sánh lựa chọn tư tưởng và phong cách hành đạo, con đường tu hành với một số nhân vật lịch sử và tôn giáo khác đã khuất hay còn tại thế, như Mahatma Gandhi, Hòa thượng Thính Quảng Độ hay Thiền sư Thích Nhật Hạnh, Tiến sỹ Thái Kim Lan nói:
"Hòa thượng Thích Trí Quang so sánh với trường hợp của Gandhi, ngay trong những năm như là từ 1965 - 1966, năm 1966 ngay cả khi ngài tuyệt thực, và trước đó nữa nghĩa là năm 1963, khi mà chúng tôi tuyệt thực thì luôn luôn bất bạo động, đó là tinh thần của Gandhi.
"Luôn luôn Phật tử phải tâm nguyện là không có bạo động, chỉ tuyệt thực để yêu cầu thực thi chứ không phải là cưỡng bức thực thi. Thành thử tinh thần Gandhi đó từ năm 1963 đến 1965, sau 1965, 1966, thì tinh thần chúng tôi, Phật tử, luôn luôn ở trong vai trò được kêu gọi là bất bạo động.
"Ngay cả khi Thích Trí Quang tuyệt thực 100 ngày thì cũng là ở trong tinh thần đó và tôi muốn nói rằng theo cảm nghĩ và nhận định của tôi về hành đạo, thì Thích Trí Quang luôn luôn là người hành đạo có thể là trung thực nhất ở trên mặt Phật pháp.
"Ở trong trường hợp này, ngài lại rất chuẩn xác đối với lời dạy của Đức Phật, ngài không đi ra ngoài con đường mà Phật đã dạy.
![Tiến sỹ Thái Kim Lan](/images/site/blank.png)
"Thiền sư Nhất Hạnh có thể sáng tạo, tạo ra một con đường khác để theo Phật, nhưng Thích Trí Quang luôn luôn là một nhà tu chuẩn mực và tinh tấn ở trong tu chứng của mình. Và ngài hành đạo cẩn thận, cẩn mực, không muốn việc tu chứng bị hiểu lầm trong khi hành đạo.
"Đương nhiên vai trò của Thầy Thích Quảng Độ thì đó là một sự tiếp diễn của Phật giáo Thống nhất trước 1975. Mọi người đều tôn trọng hành động của Thầy Thích Quảng Độ.
"Nhưng về phương diện khi hỏi về đạo, thì có lẽ Thầy Tì kheo Thích Trí Quang là người quyết liệt về cách tu chứng nhất và thuần thành nhất.
"Theo Phật đến từng lời một, không đi sai, không đi ra ngoài, luôn luôn bảo vệ Chánh pháp, ngay cả sự im lặng của ngài cũng chính là một cách bảo vệ Chánh pháp!," nhà nghiên cứu Triết học và Phật giáo nói với BBC News Tiếng Việt từ Huế hôm 13/11/2019.
https://www.bbc.com/vietnamese/vietnam-50409941