Ngọc bất trác bất thành khí...

Ngọc bất trác bất thành khí... 

(1) Đối với những người có phẩm hạnh đang ước nguyện hành trì miên mật theo con đường Tam vô lậu học (Giới (sīla), Định (samādhi), Tuệ (paññā)), bài kinh Thừa  Tự  Pháp này đóng vai trò giống như một chiếc gương soi rọi toàn thân, được đặt ở ngay cổng vào thành phố nhờ đó mà những Cận sự nam, Cận sự nữ, Tỳ-kheo và Tỳ-kheo-ni có thể phát hiện ra những lỗi lầm và thiếu sót của mình được phản chiếu trong đó. Do đó, họ sẽ tắm rửa sạch sẽ và tô điểm mình bằng thứ trang sức của Giới (sīla), Định (samādhi), Tuệ (paññā), được thực hành tinh tấn và miên mật.

(2) 

Ở đây, này chư Hiền, phẫn nộ là ác pháp và hiềm hận cũng là ác pháp, giả dối là ác pháp và não hại cũng là ác pháp, tật đố là ác pháp và xan lẫn cũng là ác pháp, man trá là ác pháp và phản bội cũng là ác pháp, ngoan cố là ác pháp và bồng bột nông nổi cũng là ác pháp, mạn là ác pháp và tăng thượng mạn cũng là ác pháp, kiêu là ác pháp và phóng dật cũng là ác pháp. Có một con đường Trung đạo diệt trừ kiêu và diệt trừ phóng dật, khiến (tịnh) nhãn sanh, khiến (chân) trí sanh, hướng đến tịch tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn. Và này chư Hiền, con đường Trung đạo ấy là gì - (con đường) khiến (tịnh) nhãn sanh, khiến (chân) trí sanh, hướng đến tịch tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn? Đó là con đường Thánh tám ngành, tức là: Chánh tri kiến, Chánh tư duy, Chánh ngữ, Chánh nghiệp, Chánh mạng, Chánh tinh tấn, Chánh niệm, Chánh định. Này chư Hiền, đó là con đường Trung đạo khiến (tịnh) nhãn sanh, khiến (chân) trí sanh, hướng đến tịch tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn.

Như vậy 16 ác pháp gồm 

Phần nộ, hiềm hận 

Tham lam, giận dữ 

Giã dối , não hại 

Tật đố, bỏn xẻn 

Man trá, phản bội 

Ngoan cố, bồng bột nông nổi 

Ngã mạn,tăng thượng mạn , 

Kiêu man, phóng dật 

(3) kinh Tăng chi Bộ 

Này các Tỷ-kheo, có mười kiết sử này. Thế nào là mười?

• Năm hạ phần kiết sử, năm thượng phần kiết sử.

Thế nào là năm hạ phần kiết sử?

• Thân kiến, nghi, giới cấm thủ, dục tham, sân. Đây là năm hạ phần kiết sử.

Thế nào là năm thượng phần kiết sử?

• Sắc ái, vô sắc ái, mạn, trạo cử, vô minh. Đây là năm thượng phần kiết sử.

Này các Tỷ-kheo, đây là mười kiết sử.

(4)

Có bốn lậu là: dục lậu, hữu lậu, kiến lậu và vô minh lậu.

a) Ở đây, thế nào là dục lậu? 

Pháp nào đối với các dục có sự mong muốn, tham luyến, vui thích, ái nhiễm, luyến thương, nôn nóng, hôn mê, quyến luyến. Đây được gọi là Dục Lậu.

b) Ở đây, thế nào là hữu lậu? 

Pháp nào đối với các hữu có sự mong muốn, tham luyến, vui thích, ái nhiễm, luyến thương, nôn nóng, hôn mê, quyến luyến. Đây được gọi là Hữu Lậu.

c) Ở đây, thế nào là kiến lậu? 

Cho rằng đời là thường còn, hay cho rằng đời không thường còn; cho rằng đời cùng tột, hay cho rằng đời không cùng tột (vô biên); cho rằng mạng sống là thế, thân thể cũng là thế (nguyên văn: Mạng sống và thân thể là một), hay cho rằng mạng sống là khác, thân thể là khác; cho rằng Như Lai còn sau khi chết, hay cho rằng Như Lai không còn sau khi chết; cho rằng Như Lai còn và không còn sau khi chết, hay cho rằng Như Lai không còn cũng không không còn sau khi chết. Kiến như vậy là thiên kiến, kiến chấp, kiến trù lâm, kiến hý luận, kiến tranh chấp, kiến triền, chấp trước, cố chấp, thiên chấp, khinh thị, sái đường, tà đạo, tà tánh, ngoại đạo xứ, nghịch chấp. Đây được gọi là kiến lậu.

d) Ở đây, thế nào là vô minh lậu? 

Sự không hiểu khổ, không hiểu tập khởi của khổ, không hiểu sự diệt khổ, không hiểu pháp hành đưa đến sự diệt khổ, không hiểu quá khứ, không hiểu vị lai, không hiểu quá khứ vị lai, (tức là những kiếp sống liên quan đến kinh nghiệm hiện tại), không hiểu các pháp duyên tánh liên quan tương sinh. Pháp nào như vậy là sự không biết, không thấy, không lĩnh hội, không liễu ngộ, không thực chứng, không thông suốt, không nhiếp thu, không thấm nhuần, không xét đoán, không phản kháng, không phản tỉnh, thiếu trí, khờ khạo, không tỉnh giác, si mê, si ám, vô minh, vô minh bộc, vô minh phối, vô minh tùy miên, vô minh xâm nhập, vô minh then chốt, si là căn bất thiện. Đây được gọi là Vô Minh Lậu.

Thừa Tự Pháp

Tại Kỳ Viên Tự… Đức Phật khuyến khích,
Người xuất gia nên thừa tự Giáo Pháp của Ngài
Gồm Luật, Kinh, Vi diệu Pháp Tạng còn truyền lại đến nay
Đừng đắm chìm Tứ vật dụng được cúng dường, thọ hưởng ! 

Cư sĩ tại gia từ đấy cũng cần nên tu dưỡng
Khi phần cuối được Ngài Xá Lợi Phất tuyên giảng tuyệt vời
Vượt khỏi tam giới, tránh nghiệp báo, luân hồi
Sẽ có được Tuệ Quán với Tam Vô Lậu Học 

Thật ngạc nhiên Giới, Định, Tuệ nằm trong 3 tạng báu ngọc
Luật Tạng, Kinh Tạng và Vi diệu pháp thậm thâm
Luật và Kinh mỗi Tạng gồm 21.000 pháp môn
Riêng Vi Diệu pháp đến 42.000 pháp môn vượt trội 

Để phân biệt Thánh Sản và Tài vật thế nhân mong mỏi
Chỉ cần nhớ lại bài kệ Pháp Cú thâm sâu
Chư ác mạc tác
Chúng Thiện phụng hành
Tự tịnh kỳ ý
Thị chư Phật giáo
Hoặc giữ tâm được trọn vẹn tiếp thâu
Chư hành vô thường
Thị sanh, diệt pháp
Sanh,diệt diệc dĩ
Thị sanh tịnh lạc
Để từ đấy sống viễn ly theo Đạo Sư chỉ dạy

Khi không thực hành được… những nguyên nhân gây hại
Do hưởng thụ, lười biếng, đọa lạc dính mắc triền miên
Chỉ cần từ bỏ sẽ hết đảo điên
Gánh nặng buông xuống… đào luyện tâm thừa tự Pháp ! 

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.

Huệ Hương

***