Phẩm 26: Bà La Môn

Việt dịch: HT Thích Minh Châu
Thi Hóa: HT Thích Minh Hiếu

Lưu ý:
Kinh bên dưới bản gốc Việt dịch: HT Thích Minh Châu (câu đầu),
Câu theo sau là phần Thi Hóa của HT Thích Minh Hiếu (chữ nghiêng)

Phẩm Bà La Môn 26

383/ Hỡi này Bà la môn,

Hãy tinh tấn đoạn dòng,

Từ bỏ các dục lạc,

Biết được hành đoạn diệt,

Người là bậc vô vi.

283/ Như Lai khuyên Bà la môn

Phải tinh tấn đoạn dứt nguồn tái sanh,

Từ bỏ dục lạc các hành

Không còn tạo tác trở thành Thánh nhân.

384/ Nhờ thường trú hai pháp,

Đến được bờ bên kia;

Bà la môn có trí,

Mọi kiết sử dứt sạch.

384/ Chỉ, Quán hai pháp thường hành

Phá tan trói buộc tơ mành cũng tiêu,

Thuyền dong bến giác thuận chiều

Có định có tuệ như diều đặng phong.

385/ Không bờ này, bờ kia,

Cả hai bờ không có,

Lìa khổ, không trói buộc,

Ta gọi Bà la môn.

385/ Một đường trung đạo dung thông

Hai bờ sinh tử đừng hòng vướng chân,

Khổ vui giờ cũng rổng không

Như Lai gọi Bà la môn nghĩa này.

386/ Tu thiền trú ly trần,

Phận sự xong, vô lậu,

Đạt được đích tối thượng,

Ta gọi Bà la môn.

386/ Danh phận thực sự xứng thay

Lậu hoặc đã tận rời ngay thế trần,

Ở đời phận sự làm xong

Đặt gánh nặng xuống không còn chuyển lưu.

387/ Mặt trời sáng ban ngày,

Mặt trăng sáng ban đêm,

Khí giới sáng ban đêm,

Khí giới sáng Sát Lỵ,

Thiền định sáng Phạm chí;

Còn hào quang Đức Phật,

Chói sáng cả ngày đêm.

387/ Mặt trời soi sáng thái hư

Trăng thanh toả chiếu đêm thu thanh bình,

Áo giáp phòng vệ chiến binh

Dũng tướng rạng rỡ điều binh đấu trường.

Người tu lòng chẳng tơ vương

Cõi thiền thanh lọc mười phương trong lành.

Như Lai tuệ giác Đại nhân

Hào quang rạng chiếu xa gần tam thiên.

388/ Dứt ác gọi Phạm chí,

Tịnh hạnh gọi Sa Môn,

Tự mình xuất cấu uế,

Nên gọi bậc xuất gia.

388/ Không còn ác hạnh truân chuyên

Ta gọi Phạm Chí tịnh huyền Sa môn,

Xa rời cấu uế tự thân

Xuất gia thật nghĩa, bỏ trần chân Sư.

389/ Chớ có đập Phạm Chí !

Phạm Chí chớ đập lại !

Xấu thay đập Phạm Chí

Đập trả lại xấu hơn.!

389/ Chớ nên đánh đập người tu

Sa môn không xứng nếu như trả đòn,

Người sai mình chớ tệ hơn

Mang danh Phạm Chí oán hờn không nên.

390/ Đối vị Bà la môn,

Đây không lợi ích nhỏ;

Khi ý không ái luyến,

Tâm hại đã chận đứng,

Chỉ khi ấy khổ diệt.

390/ Oán thù không trả tự yên

Gió kia dừng lại để thuyền thong dong,

Hại tâm khi được tịnh trong

Thì lòng luyến ái đã ngăn kiếm tầm.

Khổ đau giờ cũng biệt tăm

Bà la môn hỡi ! Việc làm khắc ghi.

391/ Với người thân miệng ý,

Không làm các ác hạnh,

Ba nghiệp được phòng hộ,

Ta gọi Bà la môn.

391/Với người thân miệng ý trì

Phòng hộ chặt chẽ có gì không qua,

Ác hành ba nghiệp tránh xa

Người được như thế mới là tu chơn.

392/ Từ ai, biết chánh pháp,

Bậc Chánh Giác thuyết giảng,

Hãy kính lễ vị ấy,

Như Phạm Chí thờ lửa.

392/ Nhớ công ghi dạ sắc son

Truyền trao chánh pháp thâm ân kính thờ,

Trọng người khai mở tâm cơ

Như vị Phạm Chí cúng thờ lửa thiêng.

393/ Được gọi Bà la môn,

Không vì đầu bện tóc,

Không chủng tộc, thọ sanh,

Ai thật, chân, chánh, tịnh,

Mới gọi Bà la môn.

393/ Không từ đâu, được gọi riêng

Bà la môn bởi gốc nền thọ sanh,

Hay vì đầu tóc bên quanh

Mà phải chân thật, chánh hành sạch trong.

394/ Kẻ ngu, có ích gì,

Bện tóc với da dê,

Nội tâm toàn phiền não,

Ngoài mặt đánh bóng suông.

394/ Kẻ ngu phiền não ngập lòng

Học theo hình thức chớ hòng nên thân,

Kéo lôi quần chúng xa gần

Da dê,bện tóc, lộng chân ích gì.?

395/ Người mặc áo đống rác,

Gầy ốm, lộ mạch gân,

Độc thân thiền trong rừng,

Ta gọi Bà la môn.

395/ Không bằng lượm vải kết y

Khất thực khổ hạnh thân thì ốm o,

Độc thân khắc chế sợ lo

Giữa rừng thiền định gọi Bà la môn.

396/ Ta không gọi Phạm Chí,

Vì chỗ sanh, mẹ sanh,

Chỉ được gọi tên suông,

Nếu tâm còn phiền não;

Không phiền não. chấp trước,

Ta gọi Bà la môn.

396/ Xuất thân hay chỗ sinh tồn

Cao quý hạ liệt ngữ ngôn dối lừa,

Nếu tâm còn mãi tranh đua

Phạm Chí tên ấy chỉ mua danh phàm,

Khi nào dứt sạch chấp tham

Danh xưng người đã diệt tan não phiền.

397/ Đoạn hết các kiết sử,

Không còn gì lo sợ,

Không đắm trước buộc ràng,

Ta gọi Bà la môn.

397/ Đoạn dây trói cột oan khiên

Không còn đắm trước tuỳ miên buộc ràng,

Giữ cho thân được khinh an

Ở trong cõi Thánh dự hàng nhập lưu.

398/ Bỏ đai da, bỏ cương,

Bỏ dây, đồ sở thuộc,

Bỏ then chốt, sáng suốt,

Ta gọi Bà la môn.

398/ Bỏ cương, buông ái, bỏ thù

Hận, sân, tà kiến, bỏ dù, bỏ dây,

Bỏ vô minh, then chốt nầy

Tịch nhiên sáng suốt xứng thầy Sa môn.

399/ Không ác ý, nhẫn chịu,

Phỉ báng, đánh, phạt hình,

Lấy nhẫn làm quân lực,

Ta gọi Bà la môn.

399/ Lấy nhẫn làm gốc độc tôn

Là quân đội mạnh chịu công phá thành,

Phỉ báng, đánh đập, phạt hình

Không khởi ác ý, thanh minh nữa lời.

400/ Không hận, hết bổn phận,

Trì giới không tham ái,

Nhiếp phục, thân cuối cùng,

Ta gọi Bà la môn.

400/ Từ tâm rãi khắp mọi nơi

Tròn xong phận sự sáng ngời giới nghi,

Thân sau cùng phải bỏ đi

Bà la môn ấy! danh ghi sử vàng.

401/ Như nước trên lá sen,

Như hột cải đầu kim;

Người không nhiễm ái dục,

Ta gọi Bà la môn.

401/ Giống như hạt nước lá sen

Long lanh ngấn lệ bao phen chẳng nhằm,

Đầu kim hạt cải biệt tăm

Không nơi vướng nhiễm dục tầm về đâu.

402/ Ai tự trên đời này,

Giác khổ, diệt trừ khổ,

Bỏ gánh nặng, giải thoát,

Ta gọi Bà la môn.

402/ Những ai giác ngộ vô cầu

Đâu còn mang nặng gánh sầu đa đoan,

Tuy là sống ở thế gian

Bà la môn cũng vô can dự phần.

403/ Người trí tuệ sâu xa,

Khéo biết đạo, phi đạo,

Chứng đạt đích vô thượng,

Ta gọi Bà la môn.

403/ Người trí biết đạo chẳng gần

Tìm đường giải thoát khéo phân chánh tà,

Để không sai lạc lối Ma

Mục đích tối thượng đến nhà Như Lai.

404/Không liên hệ cả hai,

Xuất gia và thế tục,

Sống độc thân, ít dục,

Ta gọi Bà la môn.

404/ Kẻ đang vướng bận tai gia

Hay đã từ bỏ cái nhà riêng tư,

Bà la môn quyết chuyên tu

Một mình ly dục viễn du an nhàn.

405/ Bỏ trượng, đối chúng sanh,

Yếu kém hay kiên cường,

Không giết, không bảo giết,

Ta gọi Bà la môn.

405/ Đối xử với cả thế gian

Kẻ mạnh người yếu lòng vàng mến thương,

Khuyên bảo xử thế nhịn nhường

Không đánh, không giết hai đường tránh xa.

406/ Thân thiện giữa thù địch,

Ôn hoà giữa hung hăng,

Không nhiễm, giữa nhiễm trước,

Ta gọi Bà la môn.

406/ Hung hăng ta giữ ôn hoà

Ai kia thù địch, cho ra thân tình,

Bà la môn không nhiễm mình

Cũng không dính mắc hữu tình trói trăn.

407/ Người bỏ rơi tham sân,

Không mạn, không ganh tị,

Như hột cải đầu kim,

Ta gọi Bà la môn.

407/ Một người bỏ rơi tham sân

Kiêu căng ganh tị bỏ lần sạch trơn,

Đầu kim chỗ ấy đâu còn

Không gian hột cải tranh hơn trốn vào.

408/ Nói lên lời ôn hoà,

Lợi ích và chân thật,

Không mất lòng một ai,

Ta gọi Bà la môn.

408/ Nói lời êm ái thanh tao

Chân thành như nắng xuân đào nở hoa,

Được lòng tín chủ gần xa

Ta gọi vị ấy, thật Bà la môn.

409/ Ở đời, vât dài, ngắn,

Nhỏ, lớn, đẹp hay xấu,

Phàm không cho không lấy,

Ta gọi Bà la môn.

409/ Sống cùng kẻ dại người khôn

Giữ sao ý đẹp tâm chơn mới là,

Cây kim, ngọn cỏ , ngọc ngà

Vật chất quý tiện không cho chớ sờ.

410/ Người không có hy cầu,

Đời này và đời sau,

Không hy cầu, giải thoát,

Ta gọi Bà la môn.

410/ Người sống không có mong chờ

Hiền tại sung mãn, phòng hờ kiếp sau,

Bà la môn không hy cầu

Thảnh thơi có cả trăng sao đầy trời.

412/ Người không còn tham ái,

Có trí không nghi hoặc,

Thể nhập vào bất tử,

Ta gọi Bà la môn.

411/Người nào tham ái dứt rồi

Tín tâm vào pháp trí ngời minh quang,

Mặt trời chói sáng thế gian

Năng lượng bất tử muôn ngàn sanh linh.

412/ Người sống ở đời này,

Không nhiễm cả thiện ác,

Không sầu, sạch, không bụi,

Ta gọi Bà la môn.

412/ Bà la môn giữa hữu tình

Không nhiễm thiện ác, anh minh giữa dòng,

Sạch nhơ, sầu hỷ đều không

Bát Nhã quán chiếu tinh thông cứu đời.

413/ Như trăng sạch không uế,

Sáng trong và tịnh lặng,

Hữu ái, được đoạn tận,

Ta gọi Bà la môn.

413/ Trăng ngà treo giữa trùng khơi

Sáng trong tỉnh lặng bầu trời không mây,

Khổ vui giấc mộng đêm dài

Bừng con mắt dậy hình hài phù du.

414/ Vượt đường nguy hiểm này,

Nhiếp phục luân hồi, si,

Đến bờ kia thiền định,

Không dục ái, không nghi,

Không chấp trước, tịch tịnh,

Ta gọi Bà la môn.

414/ Con đường nhiếp phục hữu dư

Vô minh che lấp hiễm nguy chập chùng,

Nếu không khởi chí đại hùng

Thê thằng tử phược phá tung dễ nào.,

Bà la môn chẳng hề nao

Vững toà thiền định sóng xao vỗ bờ.

415/ Ai ở đời ,đoạn dục,

Bỏ nhà, sống xuất gia,

Dục hữu được đoạn tận,

Ta gọi Bà la môn.

415/ Một lòng dứt bỏ duyên tơ

Dục hữu khô cạn, bợn nhơ dứt lìa,

Xuất gia như thực ai kia

Không như thùng rỗng, mõ khua dối lừa.

416/ Ai ở đời đoạn ái,

Bỏ nhà, sống xuất gia,

Ái hữu được đoạn tận

Ta gọi Bà la môn.

416/ Những ai ăn phải giấm chua

Ái hữu chẳng đoạn ở chùa uổng công,

Ra đi thề quyết một lòng

Sa môn đoạn ái nâu sòng khoác lên.

417/ Bỏ trói buộc loài ngườ,i

Vượt trói buộc cõi trời,

Giải thoát mọi buộc ràng,

Ta gọi Bà la môn.

417/ Không vì lạc thú cõi trên

Không vì hạnh phúc chẳng bền thế gian,

Còn chi cám dỗ buộc ràng

Xuất ly tam giới mây ngàn thong dong.

418/ Bỏ điều ưa, điều ghét,

Mát lạnh, diệt sanh y,

Bậc anh hùng chiến thắng,

Nhiếp phục mọi thế giới,

Ta gọi Bà la môn.

418/ Trời cao đất rộng mênh mông

Không còn yêu ghét tắm dòng thanh lương,

Tái sanh ơi! cuối con đường

Anh hùng ta gọi chiến trường lập công.

Thế gian tuân phục hết lòng

Bà la môn đã tròn xong đạo đời.

419/ Ai hiểu rõ hoàn toàn,

Sanh tử các chúng sanh,

Không nhiễm, khéo vượt qua,

Sáng suốt, chân giác ngộ,

Ta gọi Bà la môn.

419/ Người nào thông hiểu mọi nơi

Nguồn gốc sanh tử các loài chúng sinh,

Hữu tình cho đến vô tình

Vượt qua không vướng, bóng hình giả chân.

420/ Với ai, loài trời người,

Cùng với Càn Thát bà,

Không biết chỗ thọ sanh,

Lậu tận bậc La hán,

Ta gọi Bà la môn.

420/ Đã qua vực xoáy thế trần

Trời người không thể định phân chốn nào,

Chư thiên các giới thấp cao

Ai mà thẩm thấu đạo mầu vô sinh.

La hán lậu tận trí minh

Cảnh giới vô ngại khó hình dung ra.

421/ Ai quá, hiện, vị lai,

Không một sở hữu gì,

Không sở hữu, không nắm,

Ta gọi Bà la môn.

421/ Người ấy tam giới đi qua

Ba thời chẳng vướng, ngang nhà không hay,

Không gì sỡ hữu trong tay

Bà la môn sạch chẳng lay tấc lòng.

422/ Bậc trâu chúa, thù thắng,

Bậc anh hùng, đại sĩ,

Bậc chiến thắng, không nhiễm,

Bậc tẩy sach, giác ngộ,

Ta gọi Bà la môn.

422/ Mạnh như trâu chúa anh hùng

Vững như đại sĩ bao dung vạn loài,

Vô nhiễm tẩy sạch trong ngoài

Thanh tịnh giác ngộ liên đài ngát hương.

423/ Ai biết được đời trước,

Thấy thiên giới, đoạ xứ,

Đạt được sanh diệt tận,

Thắng trí, tự viên thành,

Bậc Mâu ni đạo sĩ,

Viên mãn mọi thành tựu,

Ta gọi Bà la môn.

423/ Ai người thấy suốt mười phương

Kẻ sanh thiên giới, người vương tội đày,

Quá khứ, hiện tại xưa nay

Thắng trí viên mãn rạng bày tánh Không.

Mâu Ni quả chứng nhập dòng

Bà la môn phẩm, sau cùng thăng hoa.