Dòng Tâm Thức ( Thơ lục bát )

08/04/201319:10(Xem: 16767)
Dòng Tâm Thức ( Thơ lục bát )





DÒNG TÂM THỨC

(Bốn mươi khổ thơ sáu tám về tâm lý học Phật giáo)
Thích Nhật Từ1999
1. Đất tâm như quả địa cầu,
Chứa đầy hạt giống hoa mầu hành vi.
Tâm là dòng suối nghĩ suy,
Tâm và hạt giống có gì khác đâu.
5. Tâm không tu phải khổ đau,
Như vượn chuyền nhảy không sao đặng dừng,
Xuống lên ba cõi trầm luân,
Từ thời vô thỉ con đường mênh mang.
9. Tâm tu tập thoát khổ nàn,
Dứt đường sanh tử trần gian bao đời,
Như vầng nhật nguyệt rạng ngời,
Chiếu soi muôn vật nơi nơi sáng lòa.
13. Thức, tâm và ý là ba,
Tên dù có khác, vốn là một thôi.
Thức nhằm nhận thức đúng sai,
Bỏ thân chết, nhập vào thai không cùng
17. Tâm gồm thiện, ác, trung dung
Tạo nên nghiệp, chịu muôn trùng trầm luân.
Ý nhằm đối lập vật, thân,
Là nguồn cảm giác, nhận chân cảnh trần.
21. Thức, tâm, ý tạo nghiệp nhân,
Lộn quanh ba cõi, sáu đường đã qua.
Một là thức A-lại-da,
Kho tàng hạt giống vào ra, duy trì,
25. Cội nguồn thế giới nghĩ suy,
Vận hành, chuyển biến chẳng khi nghỉ dừng,
Nguồn nương của thức giác quan,
Như nước: nền của sóng ngàn tràn dâng.
29. Dù vô ngã vẫn thường hằng,
Chứa thâu hạt giống thế gian ba đời.
Mười tám giới, một nguồn khơi,
Không nhiễm, trung tính tùy thời gồm thâu,
33. Không một khác, không trước sau,
Không chung biệt; vốn nương nhau mà thành.
Thức này tương ứng biến hành,
Cũng như xã thọ, thác ngàn chuyển xoay.
37. Khi thân chết, thức gá thai,
Vào ra ba cõi chính ngay phút này,
Định không thọ tưởng vẫn hay
Vận hành sức sống ở đây một mình.
41. A-la-hán mới chỉ đình
Cội nguồn hữu lậu chúng sinh ta-bà.
Thứ hai là thức mạt-na,
Thức này nương a-lại-da mà thành.
45. Bản năng suy nghĩ, tung hoành,
Tương ưng tâm lý biến hành luôn khi,
Tạo nguồn ngã kiến, ngã si,
Ngã mạn, ngã ái, bao đời chẳng buông.
49. Có nhiễm, không giữ tánh thường
Đam mê chấp ngã, tự tồn bản năng,
Nương vào rồi chấp thức tàng
Làm bản ngã, làm cội nguồn cái tôi.
53. Mạt-na sẽ phải hết đời:
Định không thọ tưởng, sáng ngời tâm linh,
Đạo xuất thế: sạch sành sanh
Quả A-la-hán vận hành mới ngưng.
57. Ba là sáu thức giác quan:
Mắt, tai, mủi, lưởi, ý, thân một bầu.
Nhận chân đối tượng khác nhau:
Tai và tiếng, mắt với màu, vân vân.
61. Gồm thiện, ác, và chưa phân,
Tùy theo bản chất nghiệp nhân mà thành.
Ý thức nương ý làm căn,
Pháp trần: đối tượng phát sanh thức này.
65. Phạm vi nhận thức rộng bày,
Trực quan, suy luận đúng sai bao gồm.
Biến hành, biệt cảnh tương ưng,
Thông ba tánh, ba thời gian dặm ngàn.
69. Cội nguồn của nghiệp miệng, thân,
Tạo nên nhận thức, nghiệp nhân mà thành.
Thức này hết sự vận hành,
Trong thiền vô tưởng, vô tâm trong ngoài,
73. Cũng như bất tỉnh, ngủ say,
Ngoài ra, ý thức đêm ngày không nguôi.
Mắt, thân, mủi, lưởi và tai,
Nương theo ý thức chuyển xoay mà thành.
77. Kế là tâm sở: biến hành,
Cảnh riêng, phiền não, thiện nhân, trung hòa.
Biến hành gồm xúc, tưởng, tư,
Tác ý, cảm thọ thảy là năm tên.
81. Cảnh riêng: số cũng như trên,
Dục, thắng giải, niệm cộng thêm hai là
Định thiền, trí tuệ, ấy mà.
Năm này riêng biệt, chẳng khi chung phần.
85. Thiện gồm mười một nghiệp nhân:
Niềm tin, hổ thẹn, xốn xang tâm hồn,
Không tham, không dốt, không sân,
Chính chuyên, nhẹ nhỏm, tinh cần chẳng ngưng,
89. Không sát hại, không để lòng,
Đó là gốc thiện vun trồng gắng nên.
Não phiền gốc có sáu tên.
Tham lam, si dốt, hận sân, ba thằng.
93. Thấy sai, nghi hoặc, tự tôn,
Cộng chung thành sáu cội nguồn tả tơi.
Phiền não nhánh gồm hai mươi:
Hận, hờn, che giấu, chọc đời, ganh ghen,
97. Tà keo, giả dối, siễm xiêng,
Kiêu căng, hãm hại, không tin, biếng lười,
Không xấu hỗ, không sợ đời,
Hôn trầm, bấn loạn, buông xuôi, mê mờ,
101. Không chánh niệm, loạn tâm tư.
Đó là ngành ngọn thặng dư não phiền.
Bất định gồm bốn, theo duyên:
Ăn năn, ngủ nghỉ, kiếm tìm, đặt tâm.
105. Các tâm sở tạo nghiệp nhân
Thiện đem an lạc; ác mang lụy sầu.
Tạo nên hạt giống khác nhau:
Ngộ mê, hạnh phúc, khổ đau, trung hòa,
109. Niết-bàn, sanh tử bao là,
Danh xưng, tướng trạng, khác xa giống loài,
Chậm nhanh, dài vắn, người trời,
Súc sanh, ngạ quỉ, thảnh thơi, buộc ràng.
113. Có hạt giống thuộc thân, tâm,
Giọng lời, thái độ, thế gian, siêu đời,
Trao truyền, sẳn có, học đòi,
Tập tành từ thuở trong thai mẹ truyền,
117. Gia đình, xã hội, giao duyên,
Chung, riêng, giá trị một niềm thủy chung
Theo ta khắp mọi nẻo đường,
Tử sanh bao cõi chẳng buông, chẳng rời.
121. Thức tâm chuyển biến không thôi,
Bao điều phân biệt sanh sôi lớn dần
Tạo thành tập khí, hiện hành,
Hiện hành, tập khí tạo thành từ duyên.
125. Chủ thể, đối tượng tạo nên
Đều do duyên khởi, cội nguồn thế gian.
Vì duyên khởi, tánh rỗng không,
Không sanh, không diệt, không thường đoạn đâu.
129. Nhân duyên đủ: hiện tỏ làu,
Nhân duyên thiếu, điểm tương giao không thành.
Không đi đến, không chậm nhanh,
Không "không," không "có," không "thành hoại" nhau.
133. Chấp thường đoạn phải khổ đau,
Chấp ngã, sở hữu: vùi đầu bến mê.
Đạo giác ngộ bỏ chấp nê,
Xả buông, không trụ: đường về chơn như.
137. Lạc an, định tĩnh tâm tư,
Không cầu, không đắc, thản thư đất trời.
Chủ thể rụng, đối tượng rơi,
Một là tất cả, đời đời tương dung.
141. Đối đầu sanh tử tới cùng,
Giữ tâm chánh niệm, vững lòng chân tu,
Quán soi thực tại, chơn như,
Quyết tâm chuyển hóa thặng dư não phiền.
145. Tu thiền định thấy nhân duyên,
Thấy duyên khởi thấy đạo thiền tràn dâng,
Thấy pháp tánh từ thế gian,
Thấy chư Phật, thấy nhất chân muôn loài.
149. Bừng tuệ giác từ cuộc đời
Tỏ chân như từ luân hồi khổ đau,
Mê và ngộ chẳng khác nhau
Trần gian – cực lạc, một màu xưa nay.
153. Niết-bàn, sanh tử: không hai,
Đắc là vô đắc, không ngoài không trong.
Chánh tâm, sanh tử ngược dòng,
Sống trong hiện tại, thong dong tâm hồn.
157. Thảnh thơi trong cõi càn khôn,
Nụ cười giải thoát ngát hương mọi miền,
Niết-bàn: hạnh phúc siêu nhiên,
Lìa sanh tử, dứt mọi duyên luân trầm.



---o0o---

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
Trang đầuTrang trước60616263646566Trang sauTrang cuối

08/09/2022(Xem: 8603)
Nghe trong tiếng gió vang lời Pháp, “NGUYỆT CHIẾU SƠN HÀ, ĐÁO XỨ MINH” (1) Cơn mê chợt tỉnh kiếp đăng trình Vỡ oà thế giới …ôi diễm tuyệt ! “THIÊN GIANG HỮU THUỶ, THIÊN GIANG NGUYỆT VẠN DẬM VÔ VÂN, VẠN LÝ THIÊN” (2) Mở tâm, lắng nghe …Đạo vô biên Luôn luôn mới …vô cùng mầu nhiệm.

07/09/2022(Xem: 9003)
Gặp lại mình giữa tâm vô ngôn Dừng bước lang thang – bặt tâm hành Quên thuở vô minh theo huyễn ngã (Cái “tôi” hư ảo cõi phù vân)

04/09/2022(Xem: 6763)
Bấy lâu nghe pháp về Trung Luận Sư Phụ Nhất Chân liên tục giảng Trong suốt hai năm bao tháng ngày Giảng xong giảng lại thật kiên nhẫn Hôm rồi bế mạc tạm ngừng đây Ngài hỏi có ai thấy trí rạng Chợt tiếng hắt xì bất hủ vang Tánh Không là vậy tâm bừng sáng .

03/09/2022(Xem: 7598)
Dù mất cha lúc tròn ba mươi tuổi Vẫn mỗi năm dâng lễ chúc mừng Cha Tri ân trong tâm tưởng …chút hương, trà Hãnh diện tiếp nối chút di truyền ban tặng. Nhớ làm sao ánh mắt, nụ cười thầm lặng Hân hoan khi con chia sẻ ….đã hoàn thành Trách nhiệm, bổn phận với tâm ý thiện lành Biết can đảm chấp nhận “Hữu hình tất Khổ”.

01/09/2022(Xem: 7747)
Ý thức được … không để lại đời những hệ lụy ! Dù …âm thanh tuyệt vọng, tiếng đau thương Những rộn ràng bởi dục vọng điên cuồng Sống làm sao …bình an, tinh thần trách nhiệm. Chớ bắt chước kẻ cao ngạo …bản lãnh nguy hiểm. Học 7 TỘI người đời…không biết mình Sai (1) Tránh đồng hành …hạng xoay quanh tiền tài Và danh vọng, địa vị …hư danh huyễn ảo. Mang nhiều vị đắng hơn vị ngọt của Đạo. Hãy bắt đầu tu tập, an tĩnh nội tâm Thiện ác phát xuất …hành vi bản thân Cần cẩn thận dè dặt trong đối nhân xử thế ! Ai phải, ai trái ..cái nhìn tinh tế Khi còn tồn tại …ý nghĩ ghét thương Tính cách đối phương khó thể đo lường Đặt mình vào chỗ đứng người khác …quan sát!!!!! Ngu dại nhất… ..mang gánh nặng não phiền to tát : Vận mệnh có tương đương với nghiệp chăng? Mặc cảm, khó chịu, buồn lo, lại băn khoăn Bạn ơi …. chuyển hoá được khi có tâm nhân ái !! Trí tuệ sáng suốt …vị đắng hư danh khó tồn tại!

30/08/2022(Xem: 5938)
Mỗi đêm khuya lắng lòng theo chuông, mõ Lời kinh nhẹ nhàng giúp trút bỏ não phiền Trầm hương phảng phất…cảm nhận thiêng liêng Chiêm nghiệm … Vận hành vũ trụ tương thông …LƯỚI ĐẾ THÍCH

29/08/2022(Xem: 5957)
Biết sống vì nhau sẽ ý thức sâu sắc Tâm trí mình luôn dẫn đến yêu thương Quá khứ đã qua …chỉ hiện tại đời thường Thiện tâm làm tư lương từng khoảnh khắc ! Ngày rất đẹp nếu chẳng còn vướng mắc, Không ai hoàn hảo…mình cũng vậy thôi Thu hẹp khoảng cách tâm lý …bạn, tôi Như làn gió mùa Xuân…LỢI HÀNH, ĐỒNG SỰ

28/08/2022(Xem: 5992)
Không ai có sẵn một cuộc đời đáng sống! Thẳng tiến tự tin theo những giấc mơ Chú tâm nhận thức…cơ hội bất ngờ Đánh thức sáng tạo, đừng cho chúng ngủ

26/08/2022(Xem: 10496)
Thiền lâm thanh tịnh Thiền viên thanh tao Thiền sư đạo hạnh Giữa đời lao nhao Phước duyên nương náu An trú già lam Cận kề Tam Bảo Bỏ sân si tham

24/08/2022(Xem: 9852)
Định lên núi Đất Lành Dự lễ chùa Pháp Sơn Cháu ôm chân, không đành Thôi, ngoại ôm lấy Bon! Năm nay mừng Sinh Nhật Không hoa trái bày giăng Đưa cháu chiêm bái Phật Tượng khổng lồ Kim Thân!
Trang đầuTrang trước60616263646566Trang sauTrang cuối