Dòng Tâm Thức ( Thơ lục bát )

08/04/201319:10(Xem: 17253)
Dòng Tâm Thức ( Thơ lục bát )





DÒNG TÂM THỨC

(Bốn mươi khổ thơ sáu tám về tâm lý học Phật giáo)
Thích Nhật Từ1999
1. Đất tâm như quả địa cầu,
Chứa đầy hạt giống hoa mầu hành vi.
Tâm là dòng suối nghĩ suy,
Tâm và hạt giống có gì khác đâu.
5. Tâm không tu phải khổ đau,
Như vượn chuyền nhảy không sao đặng dừng,
Xuống lên ba cõi trầm luân,
Từ thời vô thỉ con đường mênh mang.
9. Tâm tu tập thoát khổ nàn,
Dứt đường sanh tử trần gian bao đời,
Như vầng nhật nguyệt rạng ngời,
Chiếu soi muôn vật nơi nơi sáng lòa.
13. Thức, tâm và ý là ba,
Tên dù có khác, vốn là một thôi.
Thức nhằm nhận thức đúng sai,
Bỏ thân chết, nhập vào thai không cùng
17. Tâm gồm thiện, ác, trung dung
Tạo nên nghiệp, chịu muôn trùng trầm luân.
Ý nhằm đối lập vật, thân,
Là nguồn cảm giác, nhận chân cảnh trần.
21. Thức, tâm, ý tạo nghiệp nhân,
Lộn quanh ba cõi, sáu đường đã qua.
Một là thức A-lại-da,
Kho tàng hạt giống vào ra, duy trì,
25. Cội nguồn thế giới nghĩ suy,
Vận hành, chuyển biến chẳng khi nghỉ dừng,
Nguồn nương của thức giác quan,
Như nước: nền của sóng ngàn tràn dâng.
29. Dù vô ngã vẫn thường hằng,
Chứa thâu hạt giống thế gian ba đời.
Mười tám giới, một nguồn khơi,
Không nhiễm, trung tính tùy thời gồm thâu,
33. Không một khác, không trước sau,
Không chung biệt; vốn nương nhau mà thành.
Thức này tương ứng biến hành,
Cũng như xã thọ, thác ngàn chuyển xoay.
37. Khi thân chết, thức gá thai,
Vào ra ba cõi chính ngay phút này,
Định không thọ tưởng vẫn hay
Vận hành sức sống ở đây một mình.
41. A-la-hán mới chỉ đình
Cội nguồn hữu lậu chúng sinh ta-bà.
Thứ hai là thức mạt-na,
Thức này nương a-lại-da mà thành.
45. Bản năng suy nghĩ, tung hoành,
Tương ưng tâm lý biến hành luôn khi,
Tạo nguồn ngã kiến, ngã si,
Ngã mạn, ngã ái, bao đời chẳng buông.
49. Có nhiễm, không giữ tánh thường
Đam mê chấp ngã, tự tồn bản năng,
Nương vào rồi chấp thức tàng
Làm bản ngã, làm cội nguồn cái tôi.
53. Mạt-na sẽ phải hết đời:
Định không thọ tưởng, sáng ngời tâm linh,
Đạo xuất thế: sạch sành sanh
Quả A-la-hán vận hành mới ngưng.
57. Ba là sáu thức giác quan:
Mắt, tai, mủi, lưởi, ý, thân một bầu.
Nhận chân đối tượng khác nhau:
Tai và tiếng, mắt với màu, vân vân.
61. Gồm thiện, ác, và chưa phân,
Tùy theo bản chất nghiệp nhân mà thành.
Ý thức nương ý làm căn,
Pháp trần: đối tượng phát sanh thức này.
65. Phạm vi nhận thức rộng bày,
Trực quan, suy luận đúng sai bao gồm.
Biến hành, biệt cảnh tương ưng,
Thông ba tánh, ba thời gian dặm ngàn.
69. Cội nguồn của nghiệp miệng, thân,
Tạo nên nhận thức, nghiệp nhân mà thành.
Thức này hết sự vận hành,
Trong thiền vô tưởng, vô tâm trong ngoài,
73. Cũng như bất tỉnh, ngủ say,
Ngoài ra, ý thức đêm ngày không nguôi.
Mắt, thân, mủi, lưởi và tai,
Nương theo ý thức chuyển xoay mà thành.
77. Kế là tâm sở: biến hành,
Cảnh riêng, phiền não, thiện nhân, trung hòa.
Biến hành gồm xúc, tưởng, tư,
Tác ý, cảm thọ thảy là năm tên.
81. Cảnh riêng: số cũng như trên,
Dục, thắng giải, niệm cộng thêm hai là
Định thiền, trí tuệ, ấy mà.
Năm này riêng biệt, chẳng khi chung phần.
85. Thiện gồm mười một nghiệp nhân:
Niềm tin, hổ thẹn, xốn xang tâm hồn,
Không tham, không dốt, không sân,
Chính chuyên, nhẹ nhỏm, tinh cần chẳng ngưng,
89. Không sát hại, không để lòng,
Đó là gốc thiện vun trồng gắng nên.
Não phiền gốc có sáu tên.
Tham lam, si dốt, hận sân, ba thằng.
93. Thấy sai, nghi hoặc, tự tôn,
Cộng chung thành sáu cội nguồn tả tơi.
Phiền não nhánh gồm hai mươi:
Hận, hờn, che giấu, chọc đời, ganh ghen,
97. Tà keo, giả dối, siễm xiêng,
Kiêu căng, hãm hại, không tin, biếng lười,
Không xấu hỗ, không sợ đời,
Hôn trầm, bấn loạn, buông xuôi, mê mờ,
101. Không chánh niệm, loạn tâm tư.
Đó là ngành ngọn thặng dư não phiền.
Bất định gồm bốn, theo duyên:
Ăn năn, ngủ nghỉ, kiếm tìm, đặt tâm.
105. Các tâm sở tạo nghiệp nhân
Thiện đem an lạc; ác mang lụy sầu.
Tạo nên hạt giống khác nhau:
Ngộ mê, hạnh phúc, khổ đau, trung hòa,
109. Niết-bàn, sanh tử bao là,
Danh xưng, tướng trạng, khác xa giống loài,
Chậm nhanh, dài vắn, người trời,
Súc sanh, ngạ quỉ, thảnh thơi, buộc ràng.
113. Có hạt giống thuộc thân, tâm,
Giọng lời, thái độ, thế gian, siêu đời,
Trao truyền, sẳn có, học đòi,
Tập tành từ thuở trong thai mẹ truyền,
117. Gia đình, xã hội, giao duyên,
Chung, riêng, giá trị một niềm thủy chung
Theo ta khắp mọi nẻo đường,
Tử sanh bao cõi chẳng buông, chẳng rời.
121. Thức tâm chuyển biến không thôi,
Bao điều phân biệt sanh sôi lớn dần
Tạo thành tập khí, hiện hành,
Hiện hành, tập khí tạo thành từ duyên.
125. Chủ thể, đối tượng tạo nên
Đều do duyên khởi, cội nguồn thế gian.
Vì duyên khởi, tánh rỗng không,
Không sanh, không diệt, không thường đoạn đâu.
129. Nhân duyên đủ: hiện tỏ làu,
Nhân duyên thiếu, điểm tương giao không thành.
Không đi đến, không chậm nhanh,
Không "không," không "có," không "thành hoại" nhau.
133. Chấp thường đoạn phải khổ đau,
Chấp ngã, sở hữu: vùi đầu bến mê.
Đạo giác ngộ bỏ chấp nê,
Xả buông, không trụ: đường về chơn như.
137. Lạc an, định tĩnh tâm tư,
Không cầu, không đắc, thản thư đất trời.
Chủ thể rụng, đối tượng rơi,
Một là tất cả, đời đời tương dung.
141. Đối đầu sanh tử tới cùng,
Giữ tâm chánh niệm, vững lòng chân tu,
Quán soi thực tại, chơn như,
Quyết tâm chuyển hóa thặng dư não phiền.
145. Tu thiền định thấy nhân duyên,
Thấy duyên khởi thấy đạo thiền tràn dâng,
Thấy pháp tánh từ thế gian,
Thấy chư Phật, thấy nhất chân muôn loài.
149. Bừng tuệ giác từ cuộc đời
Tỏ chân như từ luân hồi khổ đau,
Mê và ngộ chẳng khác nhau
Trần gian – cực lạc, một màu xưa nay.
153. Niết-bàn, sanh tử: không hai,
Đắc là vô đắc, không ngoài không trong.
Chánh tâm, sanh tử ngược dòng,
Sống trong hiện tại, thong dong tâm hồn.
157. Thảnh thơi trong cõi càn khôn,
Nụ cười giải thoát ngát hương mọi miền,
Niết-bàn: hạnh phúc siêu nhiên,
Lìa sanh tử, dứt mọi duyên luân trầm.



---o0o---

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
Trang đầuTrang trước188189190191192193194Trang sauTrang cuối

01/07/2018(Xem: 17144)
Nén Hương Dâng Nguyện (Tuyển Tập Thơ) Kỷ niệm Đại Tường Sư phụ Hòa thượng thượng NHƯ hạ HUỆ Thấm thoát hiếu tang đã mãn kỳ Tấm lòng truy niệm gởi vần thi Từ bi nương đức nguồn chơn tỏa Đạo thể nhờ ơn tánh thiện huy Hư huyễn Ta-Bà mong bước xả Lạc an Tây Độ quyết tâm quy Tinh thành một nén hương dâng nguyện Linh Giác đài tiền mẫn chứng tri.

30/06/2018(Xem: 13938)
Phút Giây Sum Vầy Kính dâng Sư Phụ Xa xăm cách trở gặp nơi đây Giữa chốn trời Nam thật đậm đầy Vạn kiếp ngàn năm, quay trở lại Trăm năm cõi tạm, phút sum vầy Đường trần cất bước chia hai lối Đất Phật cùng nhau hẹn một ngày Gặp gỡ ra đi người mỗi ngã Tình Thầy, nghĩa tử.. thật vui thay. Nam Mô A Di Đà Phật Sài Gòn 30-6-2017 Quảng Pháp Ngôn NVT

27/06/2018(Xem: 14295)
Thiền sư hướng dẫn học thiền Bao nhiêu đệ tử khắp miền về đây Một anh chàng trong nhóm này Đêm thường lén dậy chuồn ngay ra ngoài Vượt tường xuống phố dạo chơi Lang thang khắp nẻo dưới trời thong dong. Một đêm đi kiểm soát phòng Thiền sư thấy một giường không có người Vắng đi một đệ tử rồi Nhìn quanh sư thấy ở nơi sát tường

26/06/2018(Xem: 13876)
Thầy Tâm Ngoạn (76 tuổi) đến Hoa Kỳ tỵ nạn vào tháng 4 năm 1975 cùng thời với tác giả (Tánh Thiện) và TT Từ Lực (Chùa Phổ Từ) vừa phải cưa mất một chân vì bệnh tiểu đường, Thầy là cháu ruột gọi Ni sư Trí Hải (viên tịch) bằng Dì. Vừa rồi, Thầy Từ Lực có vào thăm Ngài . Thỉnh thoảng con cũng gọi thăm Thầy . Con và Thầy Tâm Ngoạn có rất nhiều kỷ niệm từ lúc chùa VN ở Los Angeles thành lập. Hôm nay, con viết bài thơ này kính dâng Thầy Tâm Ngoạn với lòng con luôn nhớ mãi về Thầy và kính nguyện Chư Phật gia hộ cho Thầy sớm bình phục.

24/06/2018(Xem: 15403)
Las Vegas Thích Tâm Ngoạn Hoa đăng miền sa mạc Lu mờ ánh trăng sao Mê cuộc cờ canh bạc Quên mây trắng trời cao.

24/06/2018(Xem: 45143)
TUYỂN TẬP THƠ CỦA THÍCH TÁNH TUỆ Mùa An Cư Phật Lịch 2562 . Nông Lịch: Mậu Tuất ; Tây Lịch 2018

23/06/2018(Xem: 18297)
Phải vào chửa bệnh ở nhà thương Ngắc ngoải nằm đây đếm đoạn trường Cũng bởi biên đình nhiều ý tưởng Nên chừ thể chất lắm tai ương Mơ thời nâng bút hầu huynh trưởng Nhớ buổi chuốt vần phụng tỷ nương Ký ức còn ghim tình họa xướng Cảm câu giúp đỡ giữa vô thường

22/06/2018(Xem: 12886)
Mùa đông hanh lạnh Và nắng lên... Những muộn phiền rũ bỏ Những lạnh lùng khoác lớp áo nhung Những ưu tư xoải cánh bay đến muôn trùng Những nụ cười hồn nhiên lại toả nắng

22/06/2018(Xem: 11677)
Sáng ngày thỉnh một tiếng Chuông Nhìn về tự tánh nhẹ Buông chính mình Ngoài trời tia nắng hiện hình Mong cho thế giới yên bình khắp nơi .

21/06/2018(Xem: 13534)
CHÉN TRÀ TÀO KHÊ Phổ thơ từ bài viết “ Chén Trà Tào Khê” của TT Thích Nguyên Tạng CHÉN ngọc thạch chứa đầy nước mát TRÀ Đạt Ma thơm ngát tỉnh tâm TÀO KHÊ suối ngọt ngàn năm Trí Dược (Tam Tạng) khai tự - Huệ Năng (Ngũ Tổ) khơi nguồn.
Trang đầuTrang trước188189190191192193194Trang sauTrang cuối