Dòng Tâm Thức ( Thơ lục bát )

08/04/201319:10(Xem: 17145)
Dòng Tâm Thức ( Thơ lục bát )





DÒNG TÂM THỨC

(Bốn mươi khổ thơ sáu tám về tâm lý học Phật giáo)
Thích Nhật Từ1999
1. Đất tâm như quả địa cầu,
Chứa đầy hạt giống hoa mầu hành vi.
Tâm là dòng suối nghĩ suy,
Tâm và hạt giống có gì khác đâu.
5. Tâm không tu phải khổ đau,
Như vượn chuyền nhảy không sao đặng dừng,
Xuống lên ba cõi trầm luân,
Từ thời vô thỉ con đường mênh mang.
9. Tâm tu tập thoát khổ nàn,
Dứt đường sanh tử trần gian bao đời,
Như vầng nhật nguyệt rạng ngời,
Chiếu soi muôn vật nơi nơi sáng lòa.
13. Thức, tâm và ý là ba,
Tên dù có khác, vốn là một thôi.
Thức nhằm nhận thức đúng sai,
Bỏ thân chết, nhập vào thai không cùng
17. Tâm gồm thiện, ác, trung dung
Tạo nên nghiệp, chịu muôn trùng trầm luân.
Ý nhằm đối lập vật, thân,
Là nguồn cảm giác, nhận chân cảnh trần.
21. Thức, tâm, ý tạo nghiệp nhân,
Lộn quanh ba cõi, sáu đường đã qua.
Một là thức A-lại-da,
Kho tàng hạt giống vào ra, duy trì,
25. Cội nguồn thế giới nghĩ suy,
Vận hành, chuyển biến chẳng khi nghỉ dừng,
Nguồn nương của thức giác quan,
Như nước: nền của sóng ngàn tràn dâng.
29. Dù vô ngã vẫn thường hằng,
Chứa thâu hạt giống thế gian ba đời.
Mười tám giới, một nguồn khơi,
Không nhiễm, trung tính tùy thời gồm thâu,
33. Không một khác, không trước sau,
Không chung biệt; vốn nương nhau mà thành.
Thức này tương ứng biến hành,
Cũng như xã thọ, thác ngàn chuyển xoay.
37. Khi thân chết, thức gá thai,
Vào ra ba cõi chính ngay phút này,
Định không thọ tưởng vẫn hay
Vận hành sức sống ở đây một mình.
41. A-la-hán mới chỉ đình
Cội nguồn hữu lậu chúng sinh ta-bà.
Thứ hai là thức mạt-na,
Thức này nương a-lại-da mà thành.
45. Bản năng suy nghĩ, tung hoành,
Tương ưng tâm lý biến hành luôn khi,
Tạo nguồn ngã kiến, ngã si,
Ngã mạn, ngã ái, bao đời chẳng buông.
49. Có nhiễm, không giữ tánh thường
Đam mê chấp ngã, tự tồn bản năng,
Nương vào rồi chấp thức tàng
Làm bản ngã, làm cội nguồn cái tôi.
53. Mạt-na sẽ phải hết đời:
Định không thọ tưởng, sáng ngời tâm linh,
Đạo xuất thế: sạch sành sanh
Quả A-la-hán vận hành mới ngưng.
57. Ba là sáu thức giác quan:
Mắt, tai, mủi, lưởi, ý, thân một bầu.
Nhận chân đối tượng khác nhau:
Tai và tiếng, mắt với màu, vân vân.
61. Gồm thiện, ác, và chưa phân,
Tùy theo bản chất nghiệp nhân mà thành.
Ý thức nương ý làm căn,
Pháp trần: đối tượng phát sanh thức này.
65. Phạm vi nhận thức rộng bày,
Trực quan, suy luận đúng sai bao gồm.
Biến hành, biệt cảnh tương ưng,
Thông ba tánh, ba thời gian dặm ngàn.
69. Cội nguồn của nghiệp miệng, thân,
Tạo nên nhận thức, nghiệp nhân mà thành.
Thức này hết sự vận hành,
Trong thiền vô tưởng, vô tâm trong ngoài,
73. Cũng như bất tỉnh, ngủ say,
Ngoài ra, ý thức đêm ngày không nguôi.
Mắt, thân, mủi, lưởi và tai,
Nương theo ý thức chuyển xoay mà thành.
77. Kế là tâm sở: biến hành,
Cảnh riêng, phiền não, thiện nhân, trung hòa.
Biến hành gồm xúc, tưởng, tư,
Tác ý, cảm thọ thảy là năm tên.
81. Cảnh riêng: số cũng như trên,
Dục, thắng giải, niệm cộng thêm hai là
Định thiền, trí tuệ, ấy mà.
Năm này riêng biệt, chẳng khi chung phần.
85. Thiện gồm mười một nghiệp nhân:
Niềm tin, hổ thẹn, xốn xang tâm hồn,
Không tham, không dốt, không sân,
Chính chuyên, nhẹ nhỏm, tinh cần chẳng ngưng,
89. Không sát hại, không để lòng,
Đó là gốc thiện vun trồng gắng nên.
Não phiền gốc có sáu tên.
Tham lam, si dốt, hận sân, ba thằng.
93. Thấy sai, nghi hoặc, tự tôn,
Cộng chung thành sáu cội nguồn tả tơi.
Phiền não nhánh gồm hai mươi:
Hận, hờn, che giấu, chọc đời, ganh ghen,
97. Tà keo, giả dối, siễm xiêng,
Kiêu căng, hãm hại, không tin, biếng lười,
Không xấu hỗ, không sợ đời,
Hôn trầm, bấn loạn, buông xuôi, mê mờ,
101. Không chánh niệm, loạn tâm tư.
Đó là ngành ngọn thặng dư não phiền.
Bất định gồm bốn, theo duyên:
Ăn năn, ngủ nghỉ, kiếm tìm, đặt tâm.
105. Các tâm sở tạo nghiệp nhân
Thiện đem an lạc; ác mang lụy sầu.
Tạo nên hạt giống khác nhau:
Ngộ mê, hạnh phúc, khổ đau, trung hòa,
109. Niết-bàn, sanh tử bao là,
Danh xưng, tướng trạng, khác xa giống loài,
Chậm nhanh, dài vắn, người trời,
Súc sanh, ngạ quỉ, thảnh thơi, buộc ràng.
113. Có hạt giống thuộc thân, tâm,
Giọng lời, thái độ, thế gian, siêu đời,
Trao truyền, sẳn có, học đòi,
Tập tành từ thuở trong thai mẹ truyền,
117. Gia đình, xã hội, giao duyên,
Chung, riêng, giá trị một niềm thủy chung
Theo ta khắp mọi nẻo đường,
Tử sanh bao cõi chẳng buông, chẳng rời.
121. Thức tâm chuyển biến không thôi,
Bao điều phân biệt sanh sôi lớn dần
Tạo thành tập khí, hiện hành,
Hiện hành, tập khí tạo thành từ duyên.
125. Chủ thể, đối tượng tạo nên
Đều do duyên khởi, cội nguồn thế gian.
Vì duyên khởi, tánh rỗng không,
Không sanh, không diệt, không thường đoạn đâu.
129. Nhân duyên đủ: hiện tỏ làu,
Nhân duyên thiếu, điểm tương giao không thành.
Không đi đến, không chậm nhanh,
Không "không," không "có," không "thành hoại" nhau.
133. Chấp thường đoạn phải khổ đau,
Chấp ngã, sở hữu: vùi đầu bến mê.
Đạo giác ngộ bỏ chấp nê,
Xả buông, không trụ: đường về chơn như.
137. Lạc an, định tĩnh tâm tư,
Không cầu, không đắc, thản thư đất trời.
Chủ thể rụng, đối tượng rơi,
Một là tất cả, đời đời tương dung.
141. Đối đầu sanh tử tới cùng,
Giữ tâm chánh niệm, vững lòng chân tu,
Quán soi thực tại, chơn như,
Quyết tâm chuyển hóa thặng dư não phiền.
145. Tu thiền định thấy nhân duyên,
Thấy duyên khởi thấy đạo thiền tràn dâng,
Thấy pháp tánh từ thế gian,
Thấy chư Phật, thấy nhất chân muôn loài.
149. Bừng tuệ giác từ cuộc đời
Tỏ chân như từ luân hồi khổ đau,
Mê và ngộ chẳng khác nhau
Trần gian – cực lạc, một màu xưa nay.
153. Niết-bàn, sanh tử: không hai,
Đắc là vô đắc, không ngoài không trong.
Chánh tâm, sanh tử ngược dòng,
Sống trong hiện tại, thong dong tâm hồn.
157. Thảnh thơi trong cõi càn khôn,
Nụ cười giải thoát ngát hương mọi miền,
Niết-bàn: hạnh phúc siêu nhiên,
Lìa sanh tử, dứt mọi duyên luân trầm.



---o0o---

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
21/08/2019(Xem: 17928)
Một đoàn đông toàn thương gia Dự trù vượt biển đi xa buôn hàng Tìm đường sinh sống lang thang Lộ trình đoàn phải băng ngang cánh đồng
21/08/2019(Xem: 11179)
Duyên lành thấm đạo bước chân nguyên Sách tấn chuyên tâm dứt não phiền Trầm tỉnh thoáng nhìn cơn mộng ảo Giải trừ duyên phận chốn tình duyên
21/08/2019(Xem: 12801)
Với đời sống bận rộn của người xuất gia và tại gia trong thời đại văn minh tân tiến này, giữa đêm khuya con bất chợt tự nghiệm ra một bài học 4 chữ Pháp Tài Lữ Địa mà cổ nhân dạy từ ngàn xưa, suy gẫm lại đúng với mọi thời đại của chúng, con xin chia xẻ ý tưởng này .. Kính HH Thế hệ tôi phân vân nhiều suy nghĩ , Tôn giáo nào ...nguyên thủy với đại thừa . Đuổi kịp chăng văn hoá giữa mới xưa ? Thân quyến, bạn bè ngày ...dần xa vắng .
20/08/2019(Xem: 15085)
Pháp: ‘Đưa sandwich ra quá chậm,’ người hầu bàn bị bắn chết, Noisy-le-Grand, Pháp (NV) – Một người khách rút súng bắn chết người chạy bàn trong một quán ăn ở khu ngoại ô thành phố Paris, có vẻ vì giận dữ vì phải đợi phần bánh sandwich, theo nguồn tin thông thạo về cuộc điều tra cho hay hôm Thứ Bảy, 17 Tháng Tám. Bản tin của hãng thông tấn AFP nói rằng nhân viên tiệm gọi cảnh sát sau khi người chạy bàn này bị khách hàng dùng súng lục bắn vào vai tại tiệm ở khu ngoại ô Noisy-le-Grand, nằm về phía Đông thủ đô Paris, vào tối ngày Thứ Sáu.
20/08/2019(Xem: 11437)
Kính bạch Thầy, lời Thầy dạy hôm nào vẫn còn mãi trong con " Hãy nhiếp tâm nghe pháp thoại và tư duy sâu sắc sẽ giúp trí huệ tăng trưởng " hôm nay con vừa kết thúc 400 giờ pháp thoại với bộ kinh MaHa Bát Nhã Ba La Mật , một bộ kinh mà Thầy đã tâm huyết muốn cho Phật tử nghe trên trangnhaquangduc từ nhiều năm qua . Kính đa tạ Thầy đã giúp con có những phút giây hạnh phúc khi đạt đến lời cuối quyền kinh ... Thì ra " Bát Nhã không cho Phật Pháp cũng chẳng bỏ phàm phu " tất cả Pháp đều là danh tự cho nên rất cần một tấm lòng... vô ngại . Kính bạch Thầy ngôn ngữ trần gian dành cho Tứ trọng Ân trong mùa Vu Lan này cũng xuất phát từ một tấm lòng ...nên con có bài ca hạnh phúc này cho người Phât Tử . Kính dâng Thầy, HH
17/08/2019(Xem: 13894)
Song ngoài nguyệt hiện ánh sương mơ Cảnh tịnh vườn im sóng nhịp bờ Lòng nguyện tâm hương hoà diệu pháp Bút nguyền câu chữ đượm huyền thơ
17/08/2019(Xem: 16692)
Tháng bảy mưa không tạnh giọt Ngâu Buồn cho đôi lứa phải vương sầu Ngưu Lang nuối tiếc tình nồng cuối Chức Nữ hoài mơ mộng thắm đầu
16/08/2019(Xem: 12147)
Người đạo đức nhìn vô là biết Dù cố tình chẳng muốn ai hay Lòng không ô nhiễm mê say Tâm từ thể hiện tháng ngày bình yên.
15/08/2019(Xem: 12484)
Ngang bờ sóng gợn nước chao nghiêng, Khách ngắm dòng xuôi bến vọng thuyền Vàng ảo ảnh hương đưa gió thoảng Thẳm huyền giang buồm lộng trăng xuyên Sang sông mãi nhớ xa niềm đắm Gởi nhạn hoài thương giải ý phiền Tràn lối mộng nồng thơm ấm nắng Than nguyền ửng rạng thắm lành duyên.
15/08/2019(Xem: 12660)
Nếu lỡ mai này ta chết đi Người ơi đừng nghĩ đến làm chi Ta như cơn gió vào quên lãng Hoà nhập trời mây chẳng khác gì.