Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. quangduc@quangduc.com* Viện Chủ: TT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   
Bài mới nhất

Tha Nhân Là Địa Ngục

09/01/202105:18(Xem: 94)
Tha Nhân Là Địa Ngục

dia nguc tran gian

Tha Nhân Là Địa Ngục


Tha Nhân Là Địa Ngục” (L’enfre, cest les autres/Hell is other people) là câu nói thời danh của triết gia Pháp Jean Paul Sartre. Trong vở kịch nhan đề Huis Clos (Cửa Đóng) tiếng Anh dịch là “Không lối thoát” (No Exit) và tiếng Việt có nơi dịch là “Phía Sau Cửa Đóng” trong đó mô tả ba nhân vật lúc còn sống đã làm nhiều điều xấu. Khi chết bị nhốt vào địa ngục nhưng không phải là “địa ngục” với những cuộc tra tấn ghê rợn về thể xác mô tả trong các tôn giáo, mà bị nhốt vĩnh viễn trong một căn phòng kín. Tại đây ba nhân vật bất đồng, cãi vã nhau- không phải vì cơm áo mà vì quan điểm, sở thích, cách suy nghĩ, tư tưởng, lối sống. Cuối cùng một người không sao chịu đựng được đã thốt lên “Tha nhân là địa ngục”. Câu nói này trở nên nổi tiếng và tồn tại cho tới ngày nay.

Thế nhưng khi câu nói này được phổ biến ra, nó vượt khỏi nội dung của vở kịch, không còn là nỗi khổ của những người khác quan điểm bị nhốt chung trong một căn phòng - mà nó có nghĩa bao hàm là: Tất cả những ai khác mình (tha nhân) đều trở thành địa ngục- tức không đem lại hạnh phúc cho mình mà chỉ gây khổ đau, phiền phức cho mình. Chính vì thế mà những người sống ẩn dật hay ẩn tu là muốn xa lánh tha nhân vì tha nhân chỉ đem lại phiền não. Quan niệm yếm thế có thể nảy sinh từ ý nghĩ rằng: xã hội, tất cả những người chung quanh mình chỉ gây khổ đau, phiền não cho mình và chẳng giúp ích gì cho mình cả.

            Tôi không có khả năng đọc và tìm hiểu về tư tưởng, triết lý cùng các tác phẩm của Sartre mà chỉ phân tích và tìm hiểu về câu nói “Tha Nhân Là Địa Ngục” qua cái nhìn của một người học Phật.

Trước hết chúng ta cần định nghĩa xem “tha nhân” là ai? Tha nhân là người khác mình hay không phải là mình. Do đó, cha mẹ, vợ con, anh em, bạn bè và nói rộng ra bao nhiêu triệu đồng bào và sáu tỷ người trên thế trái đất này đều là tha nhân.

Tha nhân chính là địa ngục:

Chúng ta hãy thử tưởng tượng xem:

-Bao nhiêu khổ đau mà cha mẹ gây ra cho con cái? Nào là ép buộc hôn nhân. Nào là đòi hỏi con cái phải thế này, thế kia. Trong nhà động một tý thì la mắng…khiến chúng nó không chịu đựng nổi phải bỏ đi. Như thế cha mẹ chính là địa ngục.

-Rồi thì bao nhiêu khổ đau do con cái gây ra cho cha mẹ? Như ngang tàng cãi lời, chơi bời lêu lêu lổng, xì-ke ma túy, vòi tiền, gia nhập băng đảng, cuối cùng phạm pháp lâm vòng tù tội…gieo bao khổ lụy cho cha mẹ. Thậm chí con cái còn giết cha mẹ để lấy tiền. Vậy thì con cái có phải là địa ngục, là “tiền oan nghiệp chướng” không? Lúc đó các bậc cha mẹ có thể than, “Thà không sinh nó ra. Thà không có trên cõi đời này có lẽ đỡ khổ hơn? Trên đời này biết bao người đau khổ vì con cái?

-Vợ chồng không thể hòa thuận, không nhường nhịn nhau thì tổ ấm biến thành địa ngục. Có khi âm mưu giết chồng, giết vợ vì ngoại tình hay không chịu đựng nổi nhau nữa. Như thế vợ hay chồng chính là “Oan gia trái chủ” là địa ngục của nhau. Rất nhiều bà vợ đã bỏ đi, bỏ cả con cái khi người chồng bị bệnh ung thư hay mằm liệt giường liệt chiếu. Cũng có người chồng đã bỏ đi khi người vợ gặp tại nạn cụt một tay. Vì nếu ở lại họ không thể chịu đựng được cái địa ngục, nỗi khổ mà người kia gieo cho mình. Tin mới nhất ngày 4/1/2021 từ AP cho biết một người cha ở Mễ Tây Cơ, sau khi cãi vã với người vợ đã giết ba đứa con trai của mình để gây khổ đau cho người vợ. Còn địa ngục nào kinh khủng hơn địa ngục này?

-Trong một quốc gia mà tôn giáo khác biệt, tranh giành quyền lực chính trị. Hoặc cùng tôn giáo nhưng khác hệ phái như ở Trung Đông sẽ trở thành địa ngục với những cuộc đánh bom tự sát và chặt đầu. Lúc đó, đám cưới, các buổi cầu nguyện, các nơi vui chơi, trường học, chợ búa đều trở thành “Cánh đồng chết” (The Killing Field). Cùng chủng tộc nhưng khác tôn giáo có khi trở thành “địa ngục” của nhau.

-Trong một quốc gia mà khác biệt chính kiến không thể hòa hợp, các đảng phái tranh giành quyền lực, triệt hạ nhau. Lúc đó, lưỡng đảng sẽ chia đôi đất nước, tam đảng sẽ chẻ ba đất nước và đa đảng, đất nước sẽ nát như tương. Người dân đứng vào phe này phe kia sẽ coi nhau như kẻ thù, với những cuộc xuống đường đốt phá, hôi của, hăm dọa treo cổ, hành hình và tung tin bịa đặt để bôi bẩn lẫn nhau. Khi đó đất nước biến thành bãi chiến trường, một cuộc nội chiến “Nồi da xáo thịt” chẳng khác nào địa ngục.

-Trong một thế giới mà “cá lớn nuốt cá bé”, các quốc gia xung đột quyền lợi, dùng sức mạnh quân sự để độc chiếm kho tài nguyên của thế giới…lôi kéo đồng minh, dụ dỗ phe đảng theo mình…thì trái đất này sẽ biến thành bãi chiến trường.

-Sau hết, chỉ có tha nhân mới có thể làm phiền, chiếm đoạt, tranh giành, lấy đi cái của ta. Chứ thần linh ma quỷ, cây cỏ, gỗ đá không thể lấy đi bất cứ cái gì của ta. Do đó muốn sống hạnh phúc thì phải xa lánh tha nhân và bảo vệ một cuộc sống riêng tư. Mới đây một bà Mỹ trắng hết mực lo lắng cho chồng con. Một ngày kia bà bỗng la lên rằng bà không hề có một phút giây riêng tư nào để sống cho mình. Thế là bà bỏ đi ra khách sạn ở một tuần lễ để có những giây phút riêng tư, để được sống cho chính mình. Vậy thì chồng con ở đây chính là nỗi khổ của bà. Sống độc thân, không liên lụy tới ai có lẽ sướng hơn?

Tha nhân là ân nhân của ta:

Thế nhưng này bạn ơi,

-Hãy thử tưởng tượng, từ lúc chào đời cha mẹ đã lo lắng cho bạn như thế nào. Không có sự yêu thương đùm bọc, ấp ủ đó thì bạn đã trở thành đứa trẻ mồ côi, một đứa trẻ lạc loài, vô cùng bất hạnh. Mà cha mẹ là ai? Cha mẹ chính là tha nhân nhưng “tha nhân” này lại hy sinh cho bạn? Vậy thì tha nhân đâu phải địa ngục? Trong trường hợp này tha nhân chính là ân nhân, là thiên đường của ta.

-Nhìn ra ngoài xã hội, không phải cặp vợ chồng nào cũng đau khổ, cũng sống trong địa ngục. Nhiều cặp vợ chồng sống rất hạnh phúc vì họ biết yêu nhau, biết giữ gìn tình yêu, biết xây đắp cho tình yêu, biết nhường nhịn nhau, biết kính trọng nhau. Khi đó nơi họ ở chính là tổ ấm, là thiên đường. Thế nhưng vợ đối với chồng đều là “tha nhân”. Mà tha nhân ở đây lại đem lại hạnh phúc cho nhau chứ không phải là “địa ngục” của nhau.

-Bên cạnh những quốc gia mà người dân coi nhau như kẻ thù vì khác chính kiến, vì khác tôn giáo, lại có những quốc gia mà người dân coi nhau như huynh đệ. Thống kê cho biết một số quốc gia sống vô cùng hạnh phúc như: Na Uy, Thụy Điển, Hà Lan, Tân Tây Lan, Costa Rica và Phần Lan. Cuộc sống ở đây tuy không lý tưởng 100% nhưng con người không phải là địa ngục của nhau.

-Bên cạnh những siêu cường hiếp đáp những quốc gia nhỏ, chúng ta còn có Liên Hiệp Quốc và những tổ chức nhân đạo quôc tế để giúp đỡ những quốc gia nhược tiểu. Dù chưa hoàn toàn đầy đủ nhưng nó thể hiện tinh thần tha nhân biết giúp đỡ tha nhân trong tình đồng loại. Ngoài ra lại còn có Tòa Án Quốc Tế để xét xử những tội như: diệt chủng, tội phạm chiến tranh và tội ác chống nhân loại. Những tổ chức này đều là “tha nhân” của những người, những quốc gia được giúp đỡ - nhưng tha nhân biết bảo vệ tha nhân.

-Ngay trong đất nước, cũng có rất nhiều nhà hảo tâm, các tổ chức từ thiện đã đóng góp công sức, của cải của mình để giúp đỡ cho những kẻ thiếu may mắn. Những người này không phải là địa ngục của ai mà họ là niềm an ủi cho những con người bất hạnh. Cho nên chúng ta không thể nói tất cả mọi người (tha nhân) là địa ngục.

-Tất cả những tiện nghi mà chúng ta đang được hưởng đây đểu do tha nhân làm ra. Cả chiếc áo mà chúng ta đang mặc cũng do tha nhân làm ra chứ không phải lá cây hay da thú tự tay chúng ta săn được, hái được. Như vậy tha nhân rất hữu ích cho cuộc sống của chúng ta.

Tha nhân chẳng phải là địa ngục mà cũng chẳng phải là thiên đường:

            
Từ những nhận định trên chúng ta thấy tha nhân vừa đem lại hạnh phúc vừa tạo khổ đau cho nhau theo triết lý “Vạn vật tương sinh, tương khắc”. Còn theo giáo lý của nhà Phật thì tùy duyên, tùy hoàn cảnh, tùy Tâm mà “tha nhân” trở thành kẻ thù hay ân nhân của chúng ta. Hơn thế nữa, Đức Phật còn dạy rằng con người vốn có Phật tánh. Khi Phật tánh hiển lộ thì trên đời này không có ai là kẻ thù. Còn khi Phật tánh bị che khuất thì cha, mẹ, vợ con, anh em, đồng bảo, đồng đội…đều trở thành địa ngục hay kẻ thù của nhau.

Bạn ơi,

Khi bạn cho rằng điều bạn suy nghĩ là đúngquyền lợi của bạn là trên hết và cái Tôi của bạn phải được thỏa mãn…mà bạn cứ nằng nặc như thế… thì bạn không thể sống với ai trên cõi đời này. Và khi đó “Tha nhân chính là địa ngục!”

Bạn ơi,

Ngay trong cuộc sống này.

Những ai chỉ nghĩ về mình.

Và khi cái Tôi của ta quá lớn,

Thì họ đang sống trong địa ngục.

Địa ngục của tư tưởng.

Địa ngục của trí tuệ,

Địa ngục của vô minh.

Và địa ngục của lòng tham.

Còn những ai mà cái Tôi khiêm tốn,

Biết chan hòa với mọi người,

Thì họ đang sống trong một thế giới rất thực.

Rất hạnh phúc và chẳng thấy khổ đau.

Đó là quan niệm Trung Đạo của nhà Phật.

Vậy thì địa ngục ở trong ta,

Chẳng ở đâu xa.

Cuối cùng chúng ta xin cám ơn Jean Paul Sartre đã cho người đời một bài học: Chẳng cần tìm kiếm địa ngục ở đâu. Chỉ cần nhốt chung những người bảo thủ, những người cố chấp, những người cực đoan, những người cuồng tín, những người không chịu lắng nghe người khác, không biết cảm thông với người khác… vào một chỗ... thì nơi họ ở chính là một địa ngục vô cùng khủng khiếp.


Thiện Quả Đào Văn Bình

(California ngày 8 /1 /2021)

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
01/01/202109:18(Xem: 68717)
Thư Viện Kinh Sách tổng hợp dung chứa trên 600 tập sách trên Trang Nhà Quảng Đức
06/05/202003:48(Xem: 8110)
Công đức hoằng khai nhiếp hóa của Ngài cao hơn núi cao Tấm lòng từ bi độ lượng của Ngài sâu hơn biển sâu Chữ nghĩa của trần gian làm sao phô diễn
20/01/202107:37(Xem: 2)
Khi chúng ta phát triển một ý tưởng thô về ý nghĩa gì là sự lệ thuộc trên tư tưởng, chúng ta nên tự hỏi mình rằng mọi người và mọi vật có thường xuất hiện đến chúng ta trong cách này hay không. Khi chúng ta bị tác động bởi những tư tưởng trong một trình độ vi tế, thật khó để xác định chúng ta nắm bắt chúng như thế nào. Do thế, hãy xem xét một thời điểm khi mà chúng ta cảm thấy thù hận và khao khát mạnh mẽ. Một con người và sự kiện thù hận và khao khát dường như cực kỳ cụ thể, ngay cả hoàn toàn không thay đổi, có phải thế không? Khi chúng ta nhìn một cách sát sao, chúng ta sẽ thấy rằng không có cách nào để thừa nhận là chúng ta đã thấy những hiện tượng như lệ thuộc trên tư tưởng rồi. Chúng ta sẽ thấy rằng chúng dường như tồn tại trong những điều kiện của chính chúng.
19/01/202107:28(Xem: 57)
Những món quà Phật giáo Hàn Quốc đã gieo hạt giống Bồ đề, hoa Bát nhã, đầy hy vọng tại Tanzania, đang hướng đến Châu Phi. Tổ chức phi lợi nhuận “Đồng hành Xinh đẹp” (Hòa thượng Viên Hạnh (원행스님 - 圓行和尚), Tổng vụ Viện trưởng Thiền phái Tào Khê đời thứ 36) bắt đầu chiến dịch gây Quỹ để gửi các vật phẩm cần thiết cho hoạt động của Trường Đại học Công nghệ và Nông nghiệp Bodhi Garam (보리가람농업기술대학) ở Tanzania, Châu Phi. Đây là một chiến dịch nhằm thu hút sự tham gia của chư tôn tịnh đức tăng già và Phật tử tại các cơ sở tự viện Phật giáo trên khắp đất nước Hàn Quốc, với đầy ý nghĩa bởi mang lại niềm hy vọng cho Châu Phi. Quang cảnh Trường Cao đẳng Công nghệ và Nông nghiệp Barley Garam và các sinh viên đang thực tập tại thao trường.
19/01/202107:23(Xem: 91)
Tiến sĩ Frederick Lenz được biết đến với biệt danh là “Rama” (tiếng Phạn: रामा) và “Atmananda” (tiếng Phạn: आत्मानदा), ông bắt đầu công phu tu tập và hướng dẫn thiền định Phật giáo từ tuổi thập niên 20. Trong suốt cuộc đời, ông miệt mài truyền tải tinh hoa Phật giáo đến sinh viên phương Tây, bậc thầy về tâm linh, truyền bá Phật pháp tại Hoa Kỳ, bao gồm các giáo trình Phật giáo Tây Tạng, Thiền định, Advaita Vedanta (IAST Advaita Vedānta; Sanskrit अद्वैत वेदान्त; là một tiểu trường phái của triết lý Vedānta; và Huyền bí học (Mysticism), tác giả, nhà thiết kế phần mềm, nhà kinh doanh và sản xuất thu âm. . .
18/01/202118:51(Xem: 189)
Paing Takhon, năm nay 24 tuổi hiện là người mẫu kiêm diễn viên, MC nổi tiếng ở Myanmar, nhưng anh là một Phật tử thuần thành, mới đây anh đã phát tâm tham dự khóa tu xuất gia ngắn hạn tại quê nhà. Anh chàng sở hữu thân hình cường tráng với chiều cao khủng 1m88, mái tóc dài lãng tử cùng loạt hình xăm chất ngầu nên được mệnh danh là "Aquaman châu Á". Paing Takhon gia nhập làng giải trí với tư cách người mẫu từ năm 2014. Ba năm sau anh còn lấn sân sang lĩnh vực điện ảnh và ca hát. Tất cả số tiền thu được từ album đầu tay anh đều quyên góp cho trẻ mồ côi. Ngoài ra, anh còn biết vẽ tranh sơn dầu, thích nấu ăn và yêu động vật.
17/01/202118:43(Xem: 91)
Các học giả Phật giáo Ấn Độ, Giáo sư Bimalendra Kumar và Tiến sĩ Ujjwal Kumar đã phát hành một cuốn sách mới được biên tập có tựa đề “Sangitiyavamso: The Chronicle of Buddhist Councils on Dhamma & Vinaya” (Biên niên Sử các Hội đồng Phật giáo về Đạo pháp và Giới luật) của tác giả Sangitiyavamso. Các học biên tập viên miêu tả cuốn sách do Aditya Prakashan, New Delhi xuất bản, là một trong những biên niên sử toàn diện nhất của Thái Lan, kết hợp lịch sử Phật giáo với Lịch sử Vương quốc.
17/01/202114:58(Xem: 87)
Trong một loạt các hội thảo hàng tuần, bắt đầu từ ngày 14 tháng 1 năm 2021, các học giả từ khắp nơi trên thế giới, sẽ thảo luận về các nghiên cứu So sánh Luật Hiến pháp và tư tưởng pháp lý của Phật giáo. Các buổi hội thảo dự kiến diễn ra trong tám tuần. Theo các nhà tổ chức, trong khi sự giao thoa giữa luật phát thế tục và các tôn giáo như Ấn Độ giáo, Hồi giáo và Cơ Đốc giáo, trong những thập kỷ gần đây đã được nghiên cứu rất nhiều, cho đến nay thù Phật giáo vẫn bị loại khỏi cuộc đối thoại. Chuỗi hội thảo này nhằm giảm bớt khoảng cách đó, bao gồm nghiên cứu về các giao điểm lịch sử, cũng như đương đại của Phật giáo và các quy tắc pháp lý quốc gia.
15/01/202107:28(Xem: 143)
Vào buổi sáng ngày 13 tháng 1 vừa qua, Đức Đạt Lai Lạt Ma đã tổ chức một buổi tiếp kiến ảo với ông Robert A. Destro, Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ về Dân chủ, Nhân quyền và Lao động, và Điều phối viên đặc biệt Hoa Kỳ về các Vấn đề Tây Tạng. Ông đã tham gia cùng các đồng nghiệp của mình từ Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ. Ông Robert A. Destro được bổ nhiệm làm Điều phối viên đặc biệt Hoa Kỳ về các Vấn đề Tây Tạng theo Đạo luật Chính sách Tây Tạng vào ngày 14 tháng 10 năm ngoái.
15/01/202107:24(Xem: 124)
Tháng một năm 2021, dự kiến một nhóm gồm 10 nhà khoa học quốc tế của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) sẽ đến thành phố Vũ Hán, Trung Quốc, điều tra nguồn gốc bệnh cúm Covid-19. WHO đang cố tìm ra nguồn gốc của virus gây bệnh cúm Covid-19 để ngăn chặn các đợt bùng phát trong tương lai. Dù virus xuất phát từ các chợ động vật hay các phòng thí nghiệm ở Vũ Hán, các nhà khoa học đều nhất trí giả thuyết virus có từ động vật. Loài dơi. Tháng 1 năm ngoái, khi Vũ Hán xuất hiện những ca nhiễm đầu tiên, các nhà dịch tễ học đã tìm thấy chủng virus corona ở một chợ bán động vật ở Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc. Những hình ảnh về sở thích ăn dơi sống, tiết canh dơi của người Vũ Hán lập tức được lan truyền khắp thế giới ngay khi dịch xuất hiện ở Vũ Hán. Các nhà khoa học cho rằng nguyên nhân của đại dịch là do virus corona lây lan từ động vật sang người.