Phật giáo và Thế giới tâm linh

Phật giáo và Thế giới tâm linh

Phật giáo không gặp nhiều khó khăn khi phải chấp nhận sự tin tưởng của quần chúng địa phương về thần thánh, ma quỉ hay các vấn đề tâm linh khác. Thần thánh hay ma quỉ cũng chịu sự chi phối của luật nghiệp báo và các luật khác trong thiên nhiên. Thế giới của Phật gíáo đủ rộng để bao gồm các chúng sanh nầy. Phật giáo có thể chấp nhận một số cách thờ phượng, một số không thích hợp và bị loại bỏ, một số có thể được tiếp thu và hòa nhập phần nào trong tổng thể Phật giáo. Những tin tưởng và thờ phượng nầy có thể đóng vai trò quan trọng trong nếp sống của dân địa phương, nhứt là tại các xứ Á châu.

Đã có nhiều luận bàn trong giới học giả về sự liên hệ chính xác giữa Phật giáo với các đức tin dân gian. Một số học giả chấp nhận một tổng thể tâm linh có cấp bực, trong đó đức Phật là đỉnh cao. Một số chia ra "truyền thống chánh" và "truyền thống phụ thuộc". Tính cách phàm tục của các truyền thống dân gian có thể đối chọi với truyền thống cao thượng và thiêng liêng của Phật pháp. Một số quan sát viên phương Tây, sau đó là các học giả Phật giáo tân thời, cho là sự hiện hữu của các hình thức tâm linh dân gian trong Phật giáo là sự thoái hóa của giáo pháp tinh túy nguyên thủy. Nhưng thật ra, Phật giáo không mấy quan tâm về vấn đề nầy. Phật giáo không phủ nhận các hình thức đó, và chỉ xem đó là những khía cạnh khác của hoạt động tâm linh nhơn loại. Nếu chúng không trực tiếp đối đầu với Phật pháp, chúng ta có thể để cho chúng tự điều chỉnh lấy. Không có sự mâu thuẫn giữa đức tin nhơn quả và sự cúng dường thần thánh để mong cầu hiệu quả như ý. Cũng như không có khác biệt giữa sự yêu cầu giúp đỡ từ vị quốc vương và sự giúp đỡ từ vị bác sĩ. Sự giúp đỡ tâm linh là bộ phận của các liên hệ phức tạp bị chi phối bởi nhiều điều kiện và nhân tố khác nhau. Sự giúp đỡ của thần thánh có thể là thật hay không thật. Nếu là không thật thì ta cần bác bỏ. Sự tương phản giữa các đức tin dân gian và khuynh hướng giảm thiểu hay bác bỏ chúng - chỉ là vấn đề trên bề mặt. Những người theo khoa học Tây phương thường có khuynh hướng chối bỏ sự hiện hữu của các thực thể tâm linh (thần thánh, ma quỉ, v.v...).Phật giáo trái lại tin có các thực thể tâm linh ở nhiều mức độ hiện hữu khác nhau. Trong thực tế, Phật tử theo khuynh hướng cổ truyền đã và đang tham dự phần nào trong các hoạt động thờ phượng ở các địa phương.

Phật giáo không chối bỏ sự hiện hữu của thần thánh và ma quỉ. Có những chúng sanh hữu hình và vô hình, cũng như có loại ánh sáng thấy được và loại ánh sáng không thấy được. Chúng ta cần có dụng cụ đặc biệt để thấy được ánh sáng vô hình, cũng như chúng ta cần có giác quan đặc biệt để thấy được các chúng sanh vô hình. Chúng ta không thể chối bỏ sự hiện hữu của họ, chỉ vì không thấy được họ. Những chúng sanh nầy cũng bị sanh tử

chi phối. Họ không ở mãi trong dạng tâm linh. Họ cũng hiện hữu trong thế giới chúng ta đang sống, chỉ có điều chúng ta không thấy được họ. Phật tử là người hướng đời mình theo luật nhơn quả mà đức Phật đã khám phá, nên chúng ta không cần lo âu về sự thờ cúng thần thánh và âm linh. Tuy nhiên, các lối thờ cúng nầy rất phổ thông và được quần chúng quan tâm, nên một số Phật tử đương nhiên có tiếp xúc với những hoạt động đó.

Tâm thiện lành là màng chắn bảo vệ chúng ta khỏi sự tà ác. Sự tà ác không thể xâm nhập, trừ phi người  thiện  mở cửa cho chúng vào. Tuy nhiên, người thiện mặc dầu có nếp sống trong sạch và đạo đức, cũng có thể bị nguy hiểm nếu họ tin là năng lực của những âm linh tà ác có thể làm hại họ. Đức Phật không bao giờ dạy chúng ta phải thờ phượng hay sợ hãi họ. Thái độ đúng đắn của Phật tử là hồi hướng công đức và ban rải lòng từ bi đến những âm linh nầy. Chúng ta không làm hại họ và chỉ cầu mong sự tốt lành cho họ, thì không lí nào họ lại nổi giận và muốn làm hại chúng ta. Mặt khác, nếu nhà đạo trong sạch và đạo đức, lại có ý chí mạnh mẽ và sự minh triết - thì người đó được xem là mạnh hơn nhiều so với các âm linh trung bình. Thông thường, các ác linh phải lánh xa, bởi vì chư thần hộ pháp luôn luôn che chở và bảo vệ người tu hành chơn chánh.

(“Spirit World”, ‘Seeker’s Glossary of Buddhism’, p. 433-434, Thích Phước Thiệt dịch)