Tu Viện Quảng Đức105 Lynch Rd, Fawkner, Vic 3060. Australia. Tel: 9357 3544. quangduc@quangduc.com* Viện Chủ: TT Tâm Phương, Trụ Trì: TT Nguyên Tạng   

Hoa Nắng (tuyển tập thơ)

06/09/201416:59(Xem: 4415)
Hoa Nắng (tuyển tập thơ)

white_lotus_2

HOA NẮNG
NXB SÔNG BÉ – 1990.

Dài dòng...

Tên thật : Nguyễn Kim Long

Tên trong thơ : Nguyễn Thanh Tâm (Mặc Phương Tử)

Nguyên quán: Đồng Sơn, Gò Công, Tiền Giang

Sinh năm 1952, về sau còn 1956.

Xuất thân từ gia đình làm nông

Lưu lạc đến Sàigòn, quận 4 từ năm 1964.

Đi học trường tiểu học Nguyễn Thái Học, Q.1, Saigon.

phụ gia đình bán nước mía, bánh cam, chuối chiên, để tạm

sống trong thời nhiễu loạn.

Năm 1969 học và làm nghề ấn phẫm ở nhà in Phương Nam

quận 1. Cũng trong năm nầy nhận ấn phẫm Tuần báo Đôi Mươi tại nhà in Nến Hồng, đường Cô Giang gần chợ Cầu Muối (Sg).

Năm 1970 nhận ấn phẫm tiểu thuyết của Nhà văn Dương Hà,

Kim Lệ tại nhựt báo Sống Mới đường Phạm Ngũ Lão Saigon.

Năm 1972 nhận ấn phẫm chương trình hoạt động của Bộ Y Tế

đường Trương Minh Giảng, Q.3, đến năm 1973 về lại báo Sống Mới, phụ trách sửa bản in tifo, cuối năm 1973 vì còn hiệu lực sắc lệnh tổng động viên, nên “thoát” vô chùa đầu năm 1974.

Năm 1977, tham dự khóa chuyên khoa kinh tạng Pali (Phật Giáo Nguyên Thủy). Năm 1992 lấy chứng chỉ đại học đại cương khoa Ngữ Văn trường Đại Học Tổng Hợp Tp, từ năm 1994-1995 hoạt động Ban Hoằng Pháp Thành Hội và TW Giáo Hội PGVN, năm 1994 là Hội Trưởng Hội Thơ Bến Nghé, đồng thời sinh hoạt nhịp cầu thơ báo Đại Đoàn Kết (phía Nam) và chấp bút trang thơ báo Thời Văn.v.v…

Đến năm 1996, tìm và tạm trú dưới mái chòi thơ bên bờ Suối Cạn, Tân Hiệp, Long Thành, Đồng Nai, Năm 1998 có thơ trong tuyển tập Thơ Tình VN & Thế Giới Chọn Lọc, do Ô. Khai Trí (nhà sách Khai Trĩ cũ) cùng nhóm nhà thơ đương thời thực hiện.

Có những tác phẫm in chung như :

Tập Thơ Giao Cảm – 1994, tập thơ Giai Điệu Bốn Câu – 2001,

tập thơ Bút Xưa 1, 2, 3 thể loại Đường Luật – 2001 và tập thơ

Phù Sa Của Gió – 2007.

Năm 2002 là Hội viên Hội VHNT Đồng Nai, có thơ trong tuyển tập 30 năm Đồng Nai (2005) và Tạp Chí Văn Nghệ Đồng Nai nhiều năm liền. Đền năm 2008 Ban Chấp Hành Hội ngang nhiên phủ nhận hội tịch mà không có văn bản thông báo lý do? (sau khi từ Hoa Kỳ trở về).

Tuy nhiên, trong thời gian từ năm 1990 – 2009 có những tác phẫm được cấp giấy phép xuất bản in riêng như : Tập thơ Hoa Nắng – 1990, tập thơ Hương Đất – 1992, tập thơ Tình Biển – 1994, tập thơ Góc Nắng – 2007, tập thơ Ru Tình Hạt Bụi – 2009, còn lại tập Rót Chiều Vào Thơ, Tập thơ Cuối Mùa Nguyên Trăng và tuyển tập thơ Đường Luật cũng như Tuyển tập Tùy Bút, Tạp văn và Ký thì còn đang ở dạng bản thảo.

******

Và bây giờ, chúng tôi xin được thực hiện một tuyển tập, xem đây là một dấu ấn kỷ niệm đầy vui buồn trong thời sáng tác cùng với những bạn bè thi hữu trong giai đoạn đất nước lắm nhiễu nhương, cho đến khi quê hương không còn cảnh tàn phá đổ nát, chết chóc ly tán, khốn khổ điêu tàn của một thời tao loạn nay đã qua đi và cho tới tận bây giờ cũng vẫn còn không ít những nỗi đời đầy nghiệt ngả…! ngay trong lòng cuộc sống quê hương.!

Nhưng đến tận bây giờ ! Khi ngồi lại nghĩ đến những người thân, bạn bè, thi hữu cùng có chung một niềm vui và nhiều tủi cực, thậm chí đến những ai không ưa thích…Thì nay, đã không ít người đi về cõi khác. Nhưng với ai còn lại, cũng cảm nghe mỏi mòn ngao ngán và lặng lẽ trên bước hoạn lộ tử sinh.

Bây giờ và mai đây, nếu có còn chăng là những điều mắt thấytai nghe… trong bối cảnh xã hội đích thực( rất thật), cho dù thời gian có qua đi bao lâu thế nữa. Nhưng, những gì vui buồn, còn mất, những nụ cười nát lệ, những hạnh phúc mong manh bởi bao tảng băng, tảng đá vô ý thức như đến từ hoang mạc nặng nề đã đè lên và kéo lê bao thân phận kiếp người !

Nhưng, tất cả… tất cả mọi sự vật hiện tượng, không gian, thờigian vẫn luôn theo cùng với vần thơ và vầng trăng lung linh huyền ảo soi mênh mang giữa cõi đời đầy Mộng-Thực nầy !

Tp.HCM, Saigon, một chiều tàn đông 2010.

NGUYỄN THANH TÂM

(Mặc Phương Tử)


white_lotus_6

HOA NẮNG
NXB SÔNG BÉ – 1990.

Chiếc đò quê hương

Người đi qua

Kẻ lại về

Con đò chở nặng tình quê sớm chiều

Ngược xuôi

Xuôi ngược bao nhiêu

Hỏi lòng khách

Có ít nhiều nhớ thương ?

Khi nắng sớm

Lúc chiều sương

Giữa dòng trong đục

Đò nương mái chèo !



Về phố chợ xưa

tặng Vân, Yến

Phố chợ xưa,

Mẹ kể chuyện ngày xưa

Thuở quê hương nhóm ngòi binh lửa

Tuổi ngọc mẹ giờ rám nắng mưa.

Ngày xưa mẹ đã khổ đau nhiều

Tần tảo nuôi con những sớm chiều

Một gánh hai vai lưng áo bạc

Phận nghèo năm tháng bước cô liêu.

Cha con về một cõi bình yên

Mẹ thủ thân lo phận vợ hiền

Gió lạnh đêm đêm ngồi cắn lệ

Cung sầu rủ xuống giấc mơ duyên.

Xuân đi, xuân đến mấy xuân tàn

Mẹ đã oằn vai với thế gian

Trang trải nợ đời tình ấm lạnh

Đem cho con giấc mộng bình an.

Dòng đời lặng lẽ theo ngày tháng

Cuộc sống êm đềm nước chảy xuôi

Rồi bổng một hôm binh lửa dậy

Gây trong lê thứ lệ sầu rơi !

… Từ ấy mẹ con rời phố chợ

Tìm ra cuộc sống chốn Đô Thành.

- Mười mấy năm rồi, con đã lớn

Mẹ còn vắt lệ ướp tim thơ

Ru con vào giấc bình yên ngủ

Là kiếp tơ tằm, mẹ dệt tơ.

Tóc mẹ bây giờ sương điểm bạc

Gánh đời vơi nhẹ buổi chiều đưa

Đêm nay nguyệt xế phương trời cũ

Mẹ kể nghe về Phố Chợ Xưa…



Khách chiều hôm

Có một bà già hằng bữa thấy

Nắng vàng nghiêng xuống mỗi chiều hôm

Nợ đời còn nặng đôi vai gánh

Khập khễnh đường xa bước bước dồn.

Chiếc áo bà mang đã bạc nhiều

Đã từng vui khổ biết bao nhiêu

Đã từng… và đã từng đôi gánh

Buổi chợ làng xa những sớm chiều.

Mắt đã mờ theo mỗi bước đời

Trán hằn bao vết tóc sương phơi

Hoa xuân mấy độ trên môi thắm

Nhưng với thời gian đã nhạt rồi.

Vẫn biết mình nay sức mỏi mòn

Nhưng bà vẫn thấy thế là hơn

Vẫn đôi vai gánh …tình trang trải

Cho cuộc phù vân nát tủi hờn !

Trên chiếc lưng còng xuôi quảng vắng

Bà còn lặng lẽ dưới chiều sương

Chao ôi, cái kiếp tằm tơ ấy

Ngày tháng lòng se cát bụi đường !

Rồi từ hôm ấy cả lòng tôi

Nghĩ đến bà – như nghĩ cuộc đời…

Chiều nay không thấy bà đâu nữa,

Chỉ thấy mây ngàn lớp lớp trôi.!



Chiếc lá chiều buông

Ai có hay không, có biết không ?

Hồn ai vắng lạnh buổi chiều đông !

Bên thềm dìu dập người qua lại

Một lão già nua tê tái lòng !

Tay lão run run với chiếc đàn

Buông lời non nỉ để sầu tan

Cho vơi ngày tháng niềm u ẩn

Từng tiếng ca lùa theo phím loan.

Lão đã say sưa với “Thói Đời”

Nên rằng: ca mãi chẳng quên thôi

“…Đường nhân gian đày ải thương đau

Ai chưa qua chưa phải là người

Trong thói đời cười ra nước mắt…”

Tiếng đàn mỗi lúc ngân lanh lảnh

Điệu nhạc tuôn theo những ngón sầu

Lòng vẫn say sưa tràn sóng mắt

Nhạc theo lời vội vút lên mau:

“... Đoạn đường xưa ta đã đi qua

Ngày vui tới ta vẫn chờ…”

Đời lão ngần thôi, chỉ bấy nhiêu

Cầm ca rao bán quảng đường thiêu

Thương tâm, người để dăm đôi bạc

Gọi chút tình ai buổi xế chiều !

Đây một chiều đông trời trở lạnh

Phố buồn run rẩy ngọn đông phong

Mưa phun lất phất luồn trong gió

Mây vẫn từng không trôi trập trùng.

Tôi đứng lặng lòng trông dáng lão

Dạn dày mái tóc điểm pha sương

Khổ đau đã lắm đường nhân thế

Mà vẫn chưa tan nỗi hận trường !

Chén rượu cao lầu chếch choáng say

Trà mi những đóa đẹp lòng ai !

Đâu hay có kẻ bên thềm lạnh

Gìũa một chiều đông kiếp lạc loài.

Bên đường người lại dần thưa bớt

Phố vắng đưa về lối mộng êm

Giăng mắc đèn lên loang loáng nhạt

Lão còn thao thức với hồn đêm…

Thơ trước 1975.



Như là Tôi & Em

Kể từ cuối một mùa trăng

Em đi để lại lòng băng giá nầy

Đêm đêm gió lạnh chân mây

Đêm đêm

Nghe nỗi phương nầy bâng khuâng.

Mắt em cả một chiều buồn

Để tôi đi giữa hoàng hôn ngập ngừng

Tuyết sương ai đã lạnh lùng

Cô đơn ta cũng nghe chừng đâu đây !

Mắt buồn trông ngọn heo may

Cho bao nhung nhớ tự rày mênh mang

Như là nước nhớ trường giang

Như là cây nhớ lá vàng thu bay

Nhớ cung đàn buổi so giây

Tiếng thơ non nước ngân dài hồn hoa

Như Lầu Hoàng Hạc bay xa

Như lòng khách cũ, như là Tôi-Em.



Tặng bạn

gởi Phạm văn Long

Lâu lắm rồi, nay gặp lại anh

Sầu dâng chưa cạn buổi đầu xanh

Nỗi đau ngày tháng, mơ ngày tháng

Gió loạn thềm sương, nắng lướt mành.

Nhớ lúc cùng nhau dưới mái trường

Mong tìm chữ nghĩa dệt văn chương

Đuổi theo ngày tháng từng trang vở

Như khách giang hồ nợ bốn phương.

Rồi một ngày kia bên quán trọ

Đường trần ta hát khúc chia phôi

Mỗi người mỗi ngã phương sinh kế

Nên dãi dầu thân giữa chợ đời.

Đã mấy đông rồi, đông lại đông

Mấy mùa tan tác chạnh tơ lòng

Hôm nay gặp lại bên thềm lạnh

Giữa lúc đời đang chớm nắng hồng.

Ta bước lên đường đi tới mãi

Bây giờ và đến tự bao giờ !

Tình yêu, tình bạn, tình sông núi

Với cả cuộc đời với túi thơ.

Thơ trước 1975.



Hai bờ vực thẳm

Ta đứng giữa hai bờ vực thẳm

Bờ bên đây sâu hút đáy tâm hồn

Trông bên kia gió lùa mơn cỏ thắm

Tự ngàn đời ai biết nấm mồ chôn !

Nhưng ta xoay mình

Trông lại bờ vị trí

Cát sỏi ngờ đâu khẻ nhịp tiếng tâm tình

Ta vẫn đợi những điều ta đã nghĩ

Cuộc sống nào hơn khi ghé nụ cười xinh !

Bờ bên đây

Bờ bên kia

Ủy mị !

Ý thức gì ?

Khi có nghĩa thực hôm nay !

Vực thẳm là đâu

Khi ta đang ở nơi nầy

Đất nước

Con người

Chén cơm, manh áo

Tình yêu cuộc đời

Như cây cỏ yêu nhau .

Thơ trước 1975.



Áo bà ba xưa

tặng Băng Tâm

Vừa mới hôm nào em đã quen tôi

Tình bổng nở buổi ban chiều kỷ niệm

Ôi, một buổi ban chiều lên sắc tím

Tâm sự nào kể hết chuyện buồn vui.

Đời lữ thứ em ơi, tràn lối mộng !

Ta dừng chân bên quán trọ thời gian

Thơ bốc cháy nghe dồn lên nhịp sống

Và chia tay khi cuối một cung đàn.

Chiếc áo bà ba đẹp tình non nước

Túi gạo vơi đầy xuôi ngược bến đò ngang

Với niền tin, em luôn thầm mơ ước

Nước thôi nghèo, dân tộc hết lầm than.

Rồi quê hương kể từ thôi gió loạn

Ta gặp nhau giữa cát bụi Đô Thành

Nắng tinh khôi kết muôn màu tơ sáng

Chảy qua từng tim máu mộng hồn xanh.

Áo bà ba xưa bạc màu năm tháng

Nhưng em ơi, vẫn đẹp như hôm nào

Như khúc hát êm đềm, như nắng sáng

Như bài thơ và tình của trăng sao.

Sg, 1978



Chiều giao mùa

tặng Kha Tiệm Ly.

Anh ghé thăm tôi

Cuối chiều đông lạnh

Con chim khách trên cành đang cất giọng

Như đón chào người khách đến chiều nay.

Khách mới đến

Như từ lâu đã đến

Ngay bây giờ và cho cả ngày mai

Trông dáng anh với chiếc áo sờn vai

Của bao lớp bụi sương đời khổ lụy.

Đâu chén rượu men đời

Đâu mây ngàn gió ký

Đâu tình đời ấm lạnh

Đâu vui khổ đầy vơi.

Ta đi qua như một bữa cơm thôi

Mà vị ngọt chua cay lòng tự biết

Mà vị ngọt chua cay lòng chẳng thiết

Không nói ra nhưng vẫn có muôn lời.

Tâm sự mười năm về trước

Khói lửa tưng bừng đốt cháy quê hương

Những giọt lệ sầu đơn cắn vỡ

Để hoà tan trong tim máu tình thương.

Ai đã đi qua đoạn đường gió bụi

Mà không đậu chút tình trong giao buổi

Để bây giờ hiểu được chuyện đời thêm

Để bây giờ khi lắng xuống trời đêm

Nghe tiếng nói từng con tim nhân thế.

Vừa mới hôm nào mùa xuân bỏ ngõ

Bây giờ trước gió cánh mai đưa

Bên thềm sương người thơ còn đó

Cùng ta đối ẩm chuyện tình xưa.

Chiều nay đương hội giao mùa

Cánh hoa phong nhụy nở đùa sắc hương

Mai nầy đón gió ngàn phương

Cho lòng phơi phới trăm đường đầy xuân

Cho con chim khách gọi mừng

Khách xưa lối cũ nghe chừng đâu đây.

1984.



Chia tay

tặng Hải, Ngạn

Nhớ mùa thu cũ hôm nao ấy

Em đến thăm tôi một buổi chiều

Quán trọ thời gian đời viễn xứ

Tâm tình ấm lạnh bến cô liêu.

Bài thơ Lưu Niệm dễ nào quên

Em đã trao tôi chiều mông mênh

Tôi đáp bài thơ lưu niệm ấy

Gọi là ghi lại mối sơ duyên.

Kẻ ở Gò Công, kẻ Vĩnh Bình

Hai dòng Tiền Hậu đẹp quê mình

Bèo mây muôn dặm trời xuôi ngược

Hội chốn thành đô đón gió lành.

Thế rồi lặng lẽ bước thời gian

Nắng lướt thềm sương mộng lỡ làng

Em trở về quê lòng chẳng hẹn

Cho cây nhớ lá buổi thu tàn.

Ta gặp nhau rồi tạm biệt nhau

Giữa thời tao loạn biết tìm đâu !

Nỗi đau ngày tháng niềm quan tái

Non nước đìu hiu mối cảm sầu !

Thơ trước 1975.



Hoa trắng ngày xưa

tặng cô Chánh

(ghi theo lời kể)

Nhà ai vườn đương xuân

Nắng hồng lên lá thắm

Tháng ngày trôi âm thầm

Mắt người xanh biển mộng

Thuở ấy trời mênh mang

Tim ai tìm hơi thở

Thuở ấy hồn mênh mang

Lòng ai nghe hăm hở.

Một sớm bên bờ nắng

Gót ngọc người đi qua

Khách đâu chờ im lặng

Xin tặng người cánh hoa.

Cánh hoa … thơm lối nhỏ

Nụ cười trao trăm năm

Và duyên ai từ đó

Khúc hát về xa xăm.

Rồi đi vào nắng bụi

Rồi đi vào gió mưa

Tháng ngày xem mây nổi

Vui buồn những sớm trưa.

Bây giờ cây nặng trái

Vườn cũ nắng xôn xao

Và người xưa còn đó

Cành hoa trắng xưa đâu…?

1984.



Đồi chè Di Linh (Lâm Đồng)

Bát ngát chiều xa một góc trời

Đồi chè xanh mát cả lòng tôi

Nơi đây người vẫn quanh năm sống

Dưới mái tranh thơ cũng đủ rồi.

Cô hái chè ơi, giữa nắng chiều !

Nghiêng nghiêng chiếc nón gió hiu hiu

Mênh mông đi giữa đồi xanh ấy

Như cả tình xanh, ôi thật nhiều.!

Xứ lạ đường xa bao ngập ngừng

Đưa ngàn hoa đến một chiều xuân

Mây theo dặm khách, hương theo gió

Thơ cũng theo người mỗi bước chân.

Mai mốt rồi đây, đời tạm biệt

Khách về vẫn nhớ buổi xa xôi

Đồi xanh và bóng người xuân nữ

Với vị chè thơm đến cuộc đời.

Di Linh, 1986.



Hồ Than Thở (Đàlạt)

Ta dừng lại bên khung trời sương cát

Tự ngàn xưa mây lạnh xuống không gian

Hồ Than Thở ngậm ngùi dòng nước bạc

Để thương ai tình lỡ mộng xuân vàng.

Ta lặng ngắm bên hồ buông cánh liễu

Cố nhân ơi, lòng hận bởi vì đâu ?

Để ngàn xưa tiếng thông buồn muôn điệu

Và ngàn sau mây trắng vẫn thương sầu !

Có ai đến hỏi thăm Hồ Than Thở

Thì mây ngàn là nhân chứng ngàn xưa

Có thông reo là điệp khúc hương thừa

Có nước bạc là nấm mồ tuyệt vọng.

Ta không khóc cho mối tình hư ảo

Không vương sầu khi đời lắm tiêu pha

Ta chỉ gởi nỗi lòng tình nhân loại

Thương kiếp người còn đắm giữa phong ba.

Đàlạt, 1986.




Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
30/03/201706:52(Xem: 2305)
Một thời máu lửa đạn bom Quê hương tang tóc, hồn hoang tru gào Từng trang sử đẫm lệ trào Ngày im tiếng súng nghẹn ngào gọi nhau!
05/04/201322:25(Xem: 4161)
Lịch sử luôn trao tận tay từng số phận thuận nghịch của duyên trần (biệt nghiệp) để từ đó hòa mình vào vận mạng chung của cộng nghiệp.
20/08/201419:28(Xem: 8517)
“Trang hỡi Trang, em là vì sao sáng Giữa khung trời mây trắng với trăng thanh” Một công trường lưu dấu tích tên em Nay bị di dời, Trang ơi em có biết Năm mươi năm giữa Sài Gòn náo nhiệt Chợ Bến Thành nhộn nhịp khách lại qua Mỗi một khi nhìn bức tượng kiêu sa
07/07/201107:27(Xem: 2765)
“Nhân sinh tự cổ thùy vô tử, Lưu thủ đan tâm chiếu hãn thanh”
13/06/201421:21(Xem: 8711)
Hãy là “ong”(1) chiêu cảm nhiều nét đẹp Góp nhụy hoa tạo mật ngọt cho đời An nhiên bay thong thả khắp muôn nơi Đem ích lợi ít khi nào tác hại Đừng là “ruồi” thấy phân là bu lại Mang hôi dơ truyền nhiễm đến cho người Chỉ thấy xấu việc dơ bẩn thì bươi Gây thiệt hại hơn là điều lợi ích
02/01/201622:32(Xem: 1870)
Trần Nhân Tông (chữ Hán: 陳仁宗; 7 tháng 12 năm 1258 – 16 tháng 12 năm 1308,) là vị vua thứ 3 của nhà Trần trong lịch sử Việt Nam. Ông trị vì 15 năm (1278 – 1293) và làm Thái Thượng hoàng 15 năm. Trần Nhân Tông được sử sách ca ngợi là một trong những vị vua anh minh nhất trong lịch sử Việt Nam. Ông có vai trò lãnh đạo quan trọng trong Chiến tranh Nguyên Mông-Đại Việt lần 2 và lần 3. Trần Nhân Tông cũng là người đã thành lập Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử, lấy pháp hiệu là Đầu ĐàHoàng Giác Điều Ngự. (Tham khảo từ trang Web. Vikipedia.org VN.)
12/04/201407:44(Xem: 19101)
Một là tội tạo từ xưa Nặng thì thành nhẹ, nhẹ trừ tiêu luôn Hai là được các thiện thần Dẹp tan hoạn nạn tai ương ngục tù Ba là tránh mọi hận thù Giải oan đời trước cũng như đời này Bốn là hùm rắn có vây
23/03/201408:09(Xem: 12662)
Một thường lễ kính chư Phật Lễ Phật, tâm Phật dung Phật tuệ sanh Kính Phật phước đức an lành Nguyện làm Bồ Tát dưới chân Phật đài.
08/04/201318:12(Xem: 26073)
Mỗi thế hệ thi ca đều xuất hiện những tâm hồn đặc biệt của các nhà thơ qua từng thế hệ. Phần nhiều, tâm hồn xuất phát từ cảm tính của thi nhân qua mọi sinh hoạt của xã hội. Tập thơ Hoa Song Đường của nhà thơ Mặc Giang vượt ra ngoài cái vòng tâm tư hiện hữu xưa nay, nó mang tính chất triết lí nhân sinh, chứa chất mọi quy luật sinh tồn mà con người và vũ trụ cố gắng tranh đấu để bảo tồn lẽ sống cùng với vạn hữu.
21/10/201621:07(Xem: 2323)
Ngẫm về khúc ruột Miền Trung Vùng đất kỳ lạ của cùng quê hương Dân tình sống thật dễ thương Tài ba cũng lắm, tai ương cũng nhiều Địa linh nhân kiệt tuyệt siêu Anh hùng liệt nữ mực điều viết son Gương cao vắt đỉnh Trường Sơn Thâm sâu in bóng rợn hồn Biển Đông Nhưng sao nghiệt ngã chất chồng Dân sinh thống khổ gánh gồng nhiễu nhương