Nguồn gốc Việt (Nam) của tên gọi 12 con giáp - Ngọ ngựa (13A)

13/01/201415:39(Xem: 9010)
Nguồn gốc Việt (Nam) của tên gọi 12 con giáp - Ngọ ngựa (13A)

con_ngua_8
Nguồn gốc Việt (Nam)
của tên gọi 12 con giáp - Ngọ ngựa (13A)

Nguyễn Cung Thông

nguyencungthong@yahoo.com


Phần này tóm tắt các chi tiết và bổ túc bài viết1 "Nguồn gốc Việt (Nam) của tên gọi 12 con giáp - Ngọ ngựa (phần 13)", do đó số thứ tự của bài viết này là 13A; những bài viết sau nữa về Ngọ ngựa sẽ có số thứ tự là 13B, 13C … để người đọc dễ tra cứu thêm. Tương tự như thế, các bài viết về Mão mẹo mèo được đánh số là 4, 4A, 4B ...v.v... Dấu hoa thị * dùng để chỉ âm cổ phục nguyên. Các tài liệu viết tắt là TVGT Thuyết Văn Giải Tự (khoảng 100 SCN), NT (Ngọc Thiên/543), ĐV (Đường Vận/751), NKVT (Ngũ Kinh Văn Tự/776), LKTG (Long Kham Thủ Giám/997), QV (Quảng Vận/1008), Tập Vận (TV/1037/1067), CV (Chính Vận/1375), TVi (Tự Vị/1615), VB (Vận Bổ/1100/1154), VH (Vận Hội/1297), LT (Loại Thiên/1039/1066), CTT (Chính Tự Thông/1670), Tự Vị Bổ (TViB/1666), KH (Khang Hi/1716), HNĐTĐ (Hán Ngữ Đại Tự Điển/1986), Thiết Vận (ThV/601), Vận Kinh (VK/1161), VBL (Dictionarium Annamiticum-Lusitanum-Latinum, Alexandre de Rhodes, 1615). Xem lại các cách đọc của các chữ liên hệ như mã, ngọ, ngự:

1.午 có các cách đọc (thanh mẫu nghi 疑 vận mẫu mô 模 thượng thanh, khai khẩu nhất đẳng) theo phiên thiết

疑古切，音五 nghi cổ thiết, âm ngũ (TVGT, ĐV, QV, TV, VH, CV)

吳古切 ngô cổ thiết (NT, TTTH)

五故切 ngũ cố thiết (TV, LT)

阮古切 nguyễn cổ thiết (TV)

阮古切，音五 nguyễn cổ thiết, âm ngũ (TVi)

吾古切，音五 ngô cổ thiết, âm ngũ (CTT) - âm ngọ và ngũ đều đọc là wǔ theo giọng BK bây giờ so với giọng Quảng Đông ng5, Hẹ/Triều Châu ng3, ngou2

...v.v... (Xem tiếp bài dưới dạng PDF)

con_ngua_11

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
1234567Trang sauTrang cuối

16/01/2026(Xem: 209)
Bụt trong văn hóa Việt Nam là một hiện thân vừa nhân hậu vì hay cứu khổ giúp đời mang hình ảnh đức Phật, vừa là vị thần linh có quyền phép trấn tà, trừ vọng mang hình ảnh thần thánh. Đó là biểu tượng hiền thần, hỷ thánh trong nếp sống tinh thần dân gian Việt Nam. Hễ nơi nào có đau khổ, bất công, nguy khốn là có Bụt hiện lên cứu cấp. Người Việt đi vào đời bằng Bụt, rồi đi sâu vào đạo bằng Phật. Trong tâm thức Việt: Bụt là cánh cửa tâm hồn, nơi lòng tin nhân hậu được gieo. Phật là con đường dấn thân tiếp nối vào đời, nơi trí tuệ và giải thoát được mở ra.

15/01/2026(Xem: 265)
Ngựa (Equus ferus caballus) là một loài động vật có vú trong họ Equidae, bộ móng guốc (Perissodactyla). Loài này được Linnaeus mô tả năm 1758, và là một trong số 8 phân loài còn sinh tồn cho tới ngày nay của họ Equidae. Ngựa đã trải qua quá trình tiến hóa từ 45 đến 55 triệu năm để từ một dạng sinh vật nhỏ với chân nhiều ngón trở thành dạng động vật lớn với chân một ngón như ngày nay.

21/08/2025(Xem: 4089)
Chủ Nhật 8/2/ 2026, nhằm ngày 21 tháng Chạp -11: 00am: Lễ Cúng Tất Niên, Thượng Nêu -Cầu An, Cung tiến Chư Hương Linh -Chùa bắt đầu có: Bông Vạn Thọ, Thức Ăn Chay thuần khiết Chủ Nhật 15/2/ 2026, nhằm 28 Tết -10:00am: Khai Xuân Bính Ngọ -Gian hàng Bông Mừng Xuân, Thức Ăn Chay thuần khiết -11:00am: Cúng Ngọ Phật - Cúng Tiến Chư Giác Linh, Chư Hương Linh

28/03/2025(Xem: 2495)
Những thuật ngữ: nghiệp, vô thường, nhân quả…rất quen thuộc với chúng ta, ngay cả những người khác đức tin hay vô thần cũng biết đến. Những thuật ngữ này nói lên một phần căn bản của giáo lý Phật pháp lại vừa mang màu sắc triết lý dân gian, ấy là do bởi sự giao thoa giữa Phật giáo và văn hóa bản địa. Hàng ngày, mọi người chúng ta vẫn thường nói “nghiệp nó vậy, nghiệp không thể khác được, thiện nghiệp, ác nghiệp, sanh nghề tử nghiệp, trả nghiệp, đổ nghiệp, sự nghiệp… vậy nghiệp là gì? Nghiệp tiếng Phạn là Karma, là kết quả của quá trình tạo tác bởi thân – khẩu – ý, nói dễ hiểu hơn thì nghiệp là hậu quả của tất cả những gì đã nghĩ, đã nói và đã làm (sự là đang tạo tác, nghiệp là quả đã thành)

21/02/2025(Xem: 5372)
Đào muộn Xuân về khoe sắc hương An yên cảnh tịnh đẹp sân vườn Nắng vàng trải cỏ trang nghiêm tượng Trúc biếc lay cành tịch tĩnh phương Nấu chữ rèn kinh công đức dưỡng Soi tâm tỉnh ý nghĩa ân tường Tăng nhân nguyện thắp mong thiền vượng Phật pháp hoằng thông ánh đạo trường..!

15/02/2025(Xem: 2639)
Tâm Tình Đầu Xuân Ất Tỵ 2025 với HT Thích Nguyên Siêu, Chủ Tịch Giáo Hội PGVNTN Hoa Kỳ

15/02/2025(Xem: 4016)
“Tâm linh” vốn là cụm từ mà đối với nhiều người vẫn xem đó là những gì thuộc về thế giới siêu linh, huyền bí, thuộc về cõi âm. Với không ít người, khi nói đến “tâm linh”, người ta cho rằng đó là một cụm từ mang tính đe dọa và đáng sợ. Thế nhưng thực ra, tâm linh được lý giải như thế nào, bài viết hôm nay xin chia sẻ một góc nhìn về “Tâm linh” qua lăng kính Khoa học và Phật giáo, cũng như trong đời sống xã hội. Tuy nhiên, trong sự hữu hạn của một bài viết cũng như những giới hạn trong khả năng hiểu biết của con người, sẽ chỉ phác họa được một phần nào đó về thế giới tâm linh vốn mênh mông và đầy huyền bí.

13/02/2025(Xem: 2906)
Ngọc Hoàng vạn tuế 1. Táo Lớn: Minh Đạo Chúng thần bái kiến Ngọc Hoàng Võ văn Thiên tướng hàng hàng uy nghiêm Vân du hết mấy ngày đêm Cưởi đàn Cá Chép đến thềm thiên oai Trang nghiêm mũ mão cân đai Chúng thần một vợ mà hai ông chồng Người người kính trọng gọi ông Chép ghi nhân quả tội công dưới trần.

13/02/2025(Xem: 2827)
🙏🙏🙏🌼🍁🌺🍀🌹🥀🌷🌸🏵️🌼🍁🌺🍀🌹🥀🌷🌸🏵️

12/02/2025(Xem: 5376)
Xuân về lộc nở thắm màu tươi Mở cửa mừng Xuân ngắm Phật cười Bát Nhã hoa bừng an lạc tới Lăng Nghiêm tuệ chiếu thái bình phơi Trồng cây thiện phước cho đời mới Rưới nước linh ân để đạo ngời Thắp nến kinh cầu hương nguyện nối An lành hạnh phúc trải nơi nơi..!
1234567Trang sauTrang cuối