TTT-ĐẠO TỪ CỦA HOÀ THƯỢNG THÍCH TRÍ THỦ VIỆN TRƯỞNG VIỆN HOÁ ĐẠO

NamMô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật

Kínhbạch Chư Tôn Hòa Thượng, chư Thương Tọa, Đại Đức trongHội Đồng Viện Hóa Đạo,

Kínhthưa Quí vị Quan Khách,
Kínhthưa Đại Hội,
Kínhthưa quý liệt vị,

Vờitư cách Viện Trưởng Viện Hóa Đạo, chúng tôi xin kính gởiđến chư liệt vị lời chào mừng chân thành của chúng tôi.Sự hiện diện quý báu và nhiệt thành của chư liệt vịtrong buổi lễ Khai mạc Đại Hội Văn Hóa Phật Giáo ToànQuốc sáng hôm nay quả đã nói lên sự lưu tâm của chư liệtvị đối với vấn đề Văn Hóa Phật Giáo và tương quan giữaPhật Giáo Việt Nam với Văn Hóa Dân Tộc. Chúng tôi cũng đặcbiệt tán thán công đức của Thượng Tọa Tổng Vụ TrưởngTổng Vụ Văn Hóa, của Ban Tổ chức Đại Hội, của toànthể cơ quan, đoàn thể và cá nhân hằng tâm hằng sản đãtích cực góp phần hình thành một Đại Hội Văn Hóa PhậtGiáo với quy mô toàn quốc lần đầu tiên từ năm 1963 đếnnay như thế này. Dù thành quả của mấy ngày Đại Hội sắptới sẽ là thế nào chăng nữa thì sự hình thành của mộtĐại Hội tiên khởi thế này cũng đã là một công quả đángghi nhận trong nỗ lực chung của Giáo Hội và của mọi hàngPhật Tử hằng lưu tâm đến việc cụ thể hóa một đườnghướng và chương trình văn hóa hợp với tinh thần tín ngưỡngPhật Giáo và nhu cầu thăng tiến tâm linh đạo đức củadân tộc. Chúng tôi xin nguyện cầu chư Phật gia hộ cho ĐạiHội gặt hái được nhiều thành quả tốt đẹp.

Kínhthưa chư liệt vị,

Nóiđến Văn hóa là nói đến một ý hướng tự lực thăng tiến.Văn hóa là làm cho đẹp, làm cho sáng. Tự nơi mỗi ngườikhông có cái đẹp, không có cái sáng bản nhiên thì khôngthể nói đến chuyện làm cho sáng làm cho đẹp được. Đólà bản sắc Văn Hóa Đông Phương, và nói riêng Văn Hóa PhậtGiáo. Đó là ý nghĩa của chư trưởng tự thành minh vị tính,tự minh thành vị chi giáo của đạo Nho, là căn bản thểnghiệm Thường Đạo của Lão Giáo, là nỗ lực hòa đồngvới Đại ngã của Ấn Giáo là ý hướng viên thành trí huệBát Nhã của đạo Phật.

Cáchđây hơn 25 thế kỷ, Thái Tử Tất Đạt Đa đã từ bỏ quyềnlực thế tục, từ bỏ ngôi vị đế vương, gia đình đầmấm hạnh phục để một mình ra đi cũng chính là vì ý hướngthành đạt một yếu chỉ và phương thức hữu hiệu đểthỏa mãn được ước vọng tự lực thăng tiến đó. Ngàiđã từ bỏ quyền lực thế tục của một tiểu quốc miềnBắc Ấn, ngài đã từ bỏ ngôi vị Đế Vương của một nướcnhỏ chẳng phải để mà trở thành vua của thiên hạ, vuacủa các vì vua, để mà trở thành Thượng Đế hay kẻ độcquyền đại diện Thượng Đế. Ngài từ bỏ tất cả đểtrở thành một Tỳ Kheo, nghĩa là một hành khất, để trởthành một nhà sư, nghĩa là một bậc Thầy, một người khuyênnhũ chỉ dạy chứ không phải là một nhà cai trị, một kẻthống trị, một người có quyền ra lệnh và trừng phạtnhững kẻ không tuân lệnh. Nói rõ hơn, Ngài đã từ bỏ tấtcả để trở thành một nhà văn hóa, tự hiện giá trị bảnnhiên của mình và mời gọi dùng thành quả chứng ngộ đónhư một gương sáng để cảnh tỉnh, để mời gọi khuyênnhũ kẻ khác đang còn trong vòng mê mờ hãy tiếp theo con đườngtự làm được, tự làm sáng giá trị bản nhiên hay Phậttính sẵn có nơi mình.

Kínhthưa liệt chư vị,

Cóthể có trăm ngàn cách để làm văn hóa, nhưng người làmvăn hóa theo tinh thần Phật Giáo thì không thể nào quên kinhnghiệm văn hóa, bao bọc văn hóa mà chính đức Bổn Sư đãthực chứng.

Vìtôn trọng giá trị tự tại của những người chưa giảithoát có thể giải thoát và đang giải thoát cho nên hoạtđộng văn hóa của Phật Giáo không phải là một hoạt độngcực đoan, cuồng tín, quá khích. Bản sắc của hoạt độngvăn hóa của Phật Giáo là khế hợp, là thích ứng. Nhờ tinhthần bao dung, khế hợp đó mà Phật Giáo phát triển đếnđâu thì đã trở thành di sản tinh thần, sức mạnh tâm linhcủa chính địa phương đó chứ không phải là một thế lựcvăn hóa hay một áp lực tư tưởng ngoại lai. Đức Phật đãtrở thành Đức Phật của người Việt và Phật Giáo đãtrở thành Phật Giáo Việt Nam. Cũng bởi vậy mà Phật Tửmiền Bắc mới có câu nguyện “Nam Mô Phật Tổ Hồng BàngThị”.

Nhờcó khả năng Việt hóa, dân tộc hóa đó nên Phật Giáo ViệtNam mới có những đóng góp lịch sử lớn lao trong thời lậpquốc và đấu tranh tự chủ Ngô, Đinh, Tiền Lê lẫn trongthời bảo vệ tự chủ và phát huy độc lập Lý, Trần. Đókhông chỉ là công lao của người Phật Tử Việt Nam, đólà công quả đương nhiên của một đường lối giải thoátbằng nguyên tắc “Phụng Hành Chính Pháp, là phục vụ dântộc”.

Thànhcông của các thời đại vàng son Lý , Trần vẫn được nhắcnhở như là những thành công chính trị, kinh tế, xã hội,quân sự. Nhưng xét cho cùng thành công đó trước tiên chínhlà một thành công của tinh thần, của tâm linh, của đạođức, nghiã là một thành công văn hóa, một thành công tổnghợp Tam Giáo và Phật Giáo là thành phần khởi sáng, và chủđộng vậy.

Kínhthưa chư liệt vị,

Thưaquý vị trong Ban Tổ chức, cùng các Đại biểu toàn quốctham dự Đại Hội Văn Hóa Phật Giáo hôm nay, câu hỏi màmọi người Phật Tử chúng ta hằng ôm ấp hẳn là : “Kinhnghiệm Phật Giáo thời Lý, Trần còn có giá trị gì cho hoàncảnh hiện tại và tương lai xứ sở không ? Về phương diệnvăn hóa, người Phật Tử Việt Nam thấy có thể làm việcgì để góp vào nỗ lực chung của những người yêu nướchầu đưa dân tộc thoát khỏi những áp lực nầy đã trồngcấy trên đất nước thân yêu ngót một trăm năm qua ?.

Chúngtôi thiết nghĩ đó không chỉ là những ưu tư của nhữngngười tham dự Đại Hội Văn Hóa Phật Giáo toàn quốc hômnay mà cũng chính là niềm băn khoăn thao thức của chung GiáoHội Phật Giáo Việt Nam T.N. vậy.

Vớiniềm ưu tư đó mà chúng tôi chân thành tán thán công đứccủa Thượng Tọa Tổng Vụ Trưởng Tổng Vụ Văn Hóa, BanTổ chức và toàn thể quý vị đã đóng góp cho Đại HộiVăn Hóa này được thành hình. Và cũng với niềm ưu tư đómà chúng tôi chân thành mong ước và cầu chúc Đại Hội đạtthành mục tiêu.

Trântrọng cảm ơn và kính chào chư liệt vị.

NamMô Thường Tinh Tấn Bồ Tát Ma Ha Tát.

H.T.Thích Trí Thủ.