Tưởng Niệm Má Năm Lão Cư Sĩ Đạt Huệ Nguyễn Thị Thu Hà (1935-2026)

Thành Kính Tưởng Niệm Má Năm

Lão Cư Sĩ Nguyễn Thị Thu Hà

Pháp danh Đạt Huệ

(09.2.1935 - 02.04.2026)

Má Năm kính thương,

Hôm nay chủ nhật, ngày 5.4.2026 nhằm ngày 18.2 năm Bính Ngọ, trong không khí buổi sáng mùa Xuân trời ấm, nắng đẹp, chúng con cùng nhau về chùa Phật Huệ để tưởng niệm Má Năm, chắc rằng hương linh Má rất vui, khi có sự hiện diện của chị Ngọ, chị Thành, anh chị Phụng, Loan, vợ chồng Tường Vi, Lượm, Nguyên, Phượng, anh Tuận bán rau, Hồng Điệp, Ngọc, nhiều người lắm mà con không biết, hoặc không nhớ tên, đặc biệt anh Dụng, người mà Má Năm thường hay nhắc nhở với sự mến thương, gọi Má Năm là Cô.

Vừa bước vào chánh điện, chị Thành đã chỉ vào chỗ nơi Má Năm hay ngồi để viết sớ cầu siêu và cầu an, nói: "Hồi đó bác Đảnh hay ngồi đây nè!". Hình dáng Má Năm vẫn còn đó trong lòng những người Phật tử hay đến chùa. Phải rồi, Má Năm vẫn còn đó trong không gian này, trong những ngôi chùa nơi xứ người che chở hồn Dân Tộc như Hòa Thượng Thích Mãn Giác đã viết.

Xuất thân từ trường Tây, vậy mà sau này má Năm đã trở thành cô giáo dạy Pháp văn, dạy toán tại trường Petrusky, hình ảnh cô giáo hiền lành ngày nào mà má Năm thường kể với con, đụng chút là…khóc, với mái tóc bồng bềnh, đen nhánh mà có lần má Năm đã cho con xem.

Từ ngày Ba Năm mất vào năm Nhật Bản bị sóng thần, khi đó con gọi là Bác Đảnh, rồi thì không biết từ lúc nào, từ những kỷ niệm về Ba Đảnh mà Má Năm hay nhắc tới, con đánh  máy những bài pháp thoại khi Ba Năm cần để phát cho phật tử có cơ hội học hỏi, Má Năm nhận con là con nuôi và bảo con gọi Má Năm là Má Năm lúc nào con không biết.

Đang miên man trong dòng suy nghĩ, tiếng thầy Huệ Giác nhắc nhở tới giờ tụng kinh cầu siêu cho má Năm, nhắc con trở về hiện tại.

Đạo tràng thanh tịnh, chúng con đồng ngồi ngay ngắn, hàng đầu em Phương con út của Má Năm quỳ đội sớ, như một sự xếp đặt kỳ diệu, kế bên em một chỗ ngồi trống như để hương linh má Năm cùng về đây ngồi tụng bên cạnh em, bên phật tử thân thương.

 Nhìn lên chánh điện trang nghiêm, đức Phật từ bi với ánh hào quang rực rỡ, chúng con cùng nhau hướng lòng tụng kinh A Di Đà, lời kinh như quyện vào nhau bày ra cảnh giới trang nghiêm của thế giới Tịnh Độ qua lời dạy của Đức Phật Thích Ca khi Ngài còn cư trú ở tu viện Cấp Cô Độc trong vườn cây của thái tử Kỳ Đà, với hai ngàn năm trăm vị khất sĩ, trong đó có những vị A La Hán đệ tử lớn của Đức Phật, cùng chư thiên, nhiều đến vô lượng đều có mặt, Đức Phật đã gọi thầy Xá Lợi Phật đến để nói về cảnh giới này.

Sau thời kinh, chúng con đến bàn hương linh để cầu nguyện, hình ảnh Má Năm ngồi đó dưới chân Đức Địa Tạng tay cầm ngọc minh châu, tay cầm tích trượng với lời thề nguyện: "Địa ngục vị không thệ bất thành Phật, chúng sanh độ tận phương chứng bồ đề" con xúc động làm sao, tâm nguyện của Đức Bồ Tát Địa Tạng Vương thật vô cùng rộng lớn.

Lần này khác những lần trước, không những em Phương, dâng trà, thức ăn cho Má Năm mà thầy Huệ Giác lại linh động cho phật tử những ai yêu thương Má Năm đều được dâng cúng.

Trên đường về chị Phụng và Loan nhắc lại kỷ niệm hồi anh Tuận nhờ Má Năm kêu gọi xin tiền để sửa lại ngôi chùa Việt Nam nơi làng quê anh ấy ở, Má Năm chỉ cần hô lên một tiếng là đã được vài trăm, anh ấy thật mừng rỡ. Má Năm là vậy đó, chỗ nào cần, thiếu thốn Má Năm đều có mặt, để kêu gọi, có khi tự mình bỏ tiền túi ra cứu giúp.

 Con nhớ hoài câu nói của Má Năm: "Má Năm giờ đã yếu rồi, nhưng cũng mong sống thêm vài năm nữa vì Má Năm còn tiền hưu trí, muốn giúp cho Thương Phế Binh", con thuật lại cho Thầy Thiện Minh nghe, Thầy cảm động và ghi nhận sự từ tâm của Má.

Má Năm ơi, mới đó mà đã bốn ngày trôi qua rồi, con còn nhờ hôm thứ tư, buổi tối khoảng hơn 7 giờ được tin Má Năm rời bỏ cõi tạm ra đi, nhìn lên đồng hồ, con tính giờ này là khoảng 5 giờ sáng bên Việt Nam, Má Năm ra đi nhằm ngày 15.2 đúng ngày vía Đức Phật nhập Niết Bàn. Nhớ lời Má Năm căn dặn con mỗi lần chuyện trò vào những năm sau này Má Năm thường nói: "Khi nào Má Năm chết, con niệm Phật cho Má Năm và nhớ nhờ quý Thầy cầu siêu cho Má Năm đừng quên nha con", con liền báo đến Hòa Thượng Thích Như Điển, HT viết trả lời ngay lập tức cho con, dù Hòa Thượng đang hoằng pháp bận bịu nhiều công tác Phật sự ở Mỹ: "Bác Đạt Huệ vợ của bác Trực Ngộ cũng rất có công với Phật Giáo Việt Nam tại Đức. Ông thì mất tại Úc từ vài năm về trước và Bà, nay mất ở Việt Nam. Thầy xin nguyện cầu cho đạo hữu Đạt Huệ được sanh về thế giới an lành của Chư Phật.

HT Thích Thiện Minh ở Việt Nam, Hòa Thượng đã cùng 16 Phật tử đến chùa Xá Lợi để tụng kinh cho Má Năm, nhưng vì Vãng Sanh Đường khá chật chỉ đủ 10 người thôi nên đành bớt lại, HT gặp hai người con gái của Má Năm nói rằng:" Bác Gái người đức hạnh, và có lòng nhân ái, thường nhờ cô Mai chuyển tiền cho Thầy giúp Thương Phế Binh Việt Nam Cộng Hòa, giúp bão lụt, cúng dường Tam Bảo, gửi tiền Thầy làm từ thiện bên Ấn Độ như: giúp xây giếng nước cho người nghèo, giúp dân nghèo và cúng dường Đức Đạt Lai Lạt Ma. Bác nói làm phước để đức lại cho con cháu sau này, hai con gái của Má Năm rơm rớm nước mắt, HT Thiện Minh còn viết phân ưu:

Thành kính phân ưu,

Nhận được tin cụ bà Nguyễn Thị thu Hà, pháp danh Đạt Huệ

Ngươn sinh: Ất Hợi 1935, tạ thế ngày 02.04.2026 (nhằm ngày rằm tháng 2 năm Bính Ngọ

Hưởng đại thọ 92 tuổi).

Linh cửu được quàn tại chùa Xá Lợi, số 89 Bà Huyện Thanh Quan, phường Thanh Hòa, thành phố Hồ Chí Minh.

Thành tâm nguyện hương linh Cụ bà sớm vãng sinh về miền Phật Cảnh

Trân trọng,

Tỳ Kheo Thích Thiện Minh

Từ tháng 8 năm 2025 được tin Má Năm về Việt Nam, con đã báo ngay với thầy Thiện Minh để HT tới thăm Má Năm, cho Má Năm có niềm vui và gần gũi Tam Bảo trong những ngày tháng cuối đời, Thầy đã đến thăm Má Năm bốn lần biếu hai hộp sâm và một máy làm cho ấm chân. Chiều rằm Trung Thu Thầy đi cùng huynh đệ tới thăm Má Năm, Má Năm rất vui.

Má Năm ơi, ước nguyện của Má Năm được Thầy Thiện Minh tụng kinh khi Má Năm mất đã thành tựu, những số tiền Má Năm dành dụm cho Thương Phế Binh nhờ con gửi thầy Thiện Minh giúp ở vùng Thủ Đức, Xuyên Mộc, Bà Rịa, Vũng Tàu, Quảng Nam v.v...là tấm lòng nhớ ơn của Má Năm đến những chiến sĩ đã hiến dâng một phần thân thể cho đất nước Việt Nam, thầy Thiện Minh nói Má Năm đã để đức lại cho cháu con được an lành vạn phúc. Hôm nay ngồi viết lại những việc thiện lành mà Má Năm đã làm, con mở lại xem hình ảnh những người thương binh mà thầy Thiện Minh mang đến tận tay thăm viếng con không sao cầm được nước mắt, có vị cụt cả tay chân, có vị nằm liệt trên giường khóc vì cảm xúc, thậm chí có người khi tiền tới để hỗ trợ đã thành tiền phúng điếu rồi! Thầy thường nói với con, Thầy không bao giờ quên ơn Má Năm, những ngày tháng Thầy ra tù Ba Đảnh và Má Năm đã quyên góp tiền cho Thầy chữa bệnh, cúng dường Tam Bảo v.v...

Con cũng xin chùa Quảng Đức Úc Châu, Thượng Tọa Nguyên Tạng cầu siêu cho Má Năm, chùa Quán Âm Canada thầy Trí Lực cầu siêu cho Má Năm, chùa Trúc Lâm bên Pháp. Chùa Tịnh Độ (chùa Ni) ngoại ô bên Pháp, và chùa Bảo Thành Ni Sư Minh Hiếu tại Đức tụng kinh hồi hướng cho Má Năm.

Con cũng báo tin cho bác Phát, Bác viết cho con:

 Cháu Diệu Danh thương mến ơi

 Nhân sinh là kiếp vô thường     

 Vô thường là kiếp đoạn trường nhân sinh!!! 

Bác Đạt Huệ Thu Hà ra đi, rồi tới phiên bác cũng sẽ  kết thúc cuộc lữ hành trên dương thế như bác Đạt Huệ vậy. Đó là định luật vô thường của tạo hóa. 

Biết để khi vui chớ rộn ràng, khi buồn chấp nhận đời là thế. 

Vì biết được tin trễ, báo Viên Giác 272 đã đưa ra nhà in rồi nên không đăng Phân Ưu

kịp, sẽ cho đăng vào số 273 tháng 06.26.  

Bác thương chúc Cháu luôn luôn mạnh khỏe, gia đình an lạc, hạnh phúc. 

Bác Thị Tâm

Trong lòng con buồn không ít, mới ngày nào đó còn tuổi thanh xuân, vậy mà hôm qua khi chúng con đến Phật Huệ để tụng kinh cho Má Năm, nhìn lại tóc chúng con giờ đã bạc màu! Thời gian trôi nhanh, ai rồi cũng phải ra đi, như ngày nào Ba Năm thường nhắc với con lời Phật dạy:

Năm điều chắc chắn:

Tôi chắc chắn là tôi sẽ già,

Tôi chắc chắn là tôi sẽ bệnh,

Tôi chắc chắn là tôi sẽ chết,

Tôi chắc chắn là tôi sẽ mất,

Những gì thân thương nhất,

Tài sản duy nhất tôi sẽ mang theo là nghiệp.

Suốt cuộc đời Má Năm đã làm những việc thiện lành. Khi còn trẻ ở Việt Nam Má Năm là cô giáo trao truyền kiến thức cho thế hệ tiếp nối, qua đây Má Năm làm việc xã hội, Má Năm đã để lại cho con cháu đức hạnh của lòng bi mẫn.

Hôm nay, tiễn biệt Má Năm lên đường về Quê Hương Đức Phật, con viết vài dòng để tưởng niệm Má Năm, người đã bao năm cùng con chia sẻ ngọt bùi, Má Năm đã không ngừng ít, nhiều giúp cho con có được cơ hội làm việc tiếp tay chuyển những đồng tiền mà Má Năm dành dụm được để nhờ ân đức tu hành của thầy Thiện Minh cho những mảnh đời nghèo khổ, những tù nhân chính trị, đặc biệt các vị Thương Binh của Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa để sẻ chia và đem lại cho họ niềm vui, sự ủi an, con cảm ơn Má Năm biết là bao.

Má Năm kính thương, hương linh Má Năm về cùng con nghe lời kinh của thiền sư Thích Nhất Hạnh mà Má Năm rất kính ngưỡng:

Thân này không phải là tôi

Tôi không kẹt vào nơi thân ấy

Tôi là sự sống thênh thang

Tôi chưa bao giờ từng sinh

Mà cũng chưa bao giờ từng diệt.

Nhìn kia biển rộng trời cao

Muôn vàn tinh tú lao xao

Tất cả đều biểu hiện tôi từ nguồn linh tâm thức

Từ muôn đời tôi vẫn tự do

Tử sinh là cửa ngõ ra vào

Tử sinh là trò chơi cút bắt

Hãy cười cùng tôi

Hãy nắm tay tôi

Hãy vẫy tay chào để rồi tức thì gặp lại

Gặp lại hôm nay

Gặp lại ngày mai

Chúng ta sẽ gặp nhau nơi suối nguồn

Chúng ta sẽ gặp nhau từng phút giây trên muôn ngàn nẻo sống

Sông Ái dài muôn dặm

Bến mê sóng vạn tầm

Cõi luân hồi muốn thoát

Niệm Phật hãy nhất tâm

Tịnh Độ vốn sẵn nơi chân tâm

Di Đà hiện ra từ tự tánh

Chiếu sáng ba đời khắp Mười Phương

Mà vẫn không rời nơi hiện cảnh

Con xin hướng về Phật A Di Đà,

Giáo chủ cõi Tịnh Độ,

Nguồn ánh sáng vô lượng

Gốc thọ mạng vô cùng

Một lòng xin quán tưởng

Và trì niệm hồng danh

Nam Mô Bổn Sư Phật Thích Ca Mâu Ni

Nam Mô Đức Phật Dược Sư Lưu Ly

Nam Mô Đức Phật A Di Đà

Nam Mô Đức Bồ Tát Đại Trí Văn Thù Sư Lợi

Nam Mô Đức Bồ Tát Đại Hạnh Phổ Hiền

Nam Mô Đức Bồ Tát Đại Bi Quan Thế Âm

Nam Mô Đức Bồ Tát Đại Nguyện Địa Tạng Vương

Con xin được thành kính tri ân và đảnh lễ :

Hòa Thượng Phương Trượng Tổ Đình Viên Giác Đức Quốc

Hòa Thượng Thích Thiện Minh tịnh xá Lộc Uyển Việt Nam

Thượng Tọa Thích Nguyên Tạng tu viện Quảng Đức Úc Châu

Thượng Tọa Thích Tâm Huy chùa Trúc Lâm

Phổ Môn Đạo Tràng Đức Quốc

Thầy Trí Lực, chùa Quán Âm Canada

Ni Sư Thích Nữ Minh Hiếu chùa Bảo Thành Đức Quốc

Sư Cô Thiện Bảo chùa Tịnh Độ (chùa Ni) ngoại ô Pháp Quốc

Đã từ bi, hoan hỉ tụng kinh hồi hướng cho Phật Tử Đạt Huệ vãng sanh Cực Lạc Quốc

Nguyện đem công đức này

Hồi hướng cho tất cả

Đệ tử và chúng sanh

Đều trọn thành Phật Đạo

Thành kính

Diệu Danh, 6.4. 2026