---o0o---
Phần III
Thơ Văn, Tưởng Niệm
Hãy Noi Gương Sáng
TP.
HCM, ngày 02-06-2003
Nam Mô A Di Ðà Phật
Kính gửi chư Tôn đức Tăng Ni
Và quí Phật tử trong Mô đồ Pháp quyến chùa Hoa Nghiêm
20 rue J.J. Rousseau
94290 Villeneuve LeRroi – France.
Thưa Quí vị,
Ngay sau được tin Giác linh Hòa thượng Thích Trung Quán, Viện
chủ chùa Hoa Nghiêm tại Pháp viên tịch, chúng tôi đại diện chư
Tăng Ni và Phật tử chùa Vĩnh Nghiêm, TP.HCM quê nhà, đã gửi điện
sang phân ưu cùng Quý vị, và cầu nguyện Giác linh cố Hòa thượng
được cao đăng Phật Quốc.
Sau tang lễ và Tuần chung thất Giác linh cố Hòa thượng, quý vị
lại phát vô thượng Hiếu tâm, biên soạn tập kỷ yếu để cung tiến
Hòa thượng Tôn sư nhằm đền đáp công ơn giáo dưỡng trong muôn một.
Cảm niệm Hiếu tâm và Hiếu Ðạo sâu đậm của Quý vị, chúng tôi chân
thành chia sẻ Ðạo tình, kính dâng lên Giác linh cố Hòa thượng.
Tôi còn nhớ, đầu xuân 1950, trước khi trở lại Hà Nội, tôi có tới
kính thăm Sư tổ chùa Ðồng Ðắc, là một trong mười vị Ðại Giới Sư
của tôi. Thành ra cố Hòa thượng là pháp tử và tôi là giới tử
của Sư tổ Ðồng Ðắc.
Vào Saigon, đầu năm 1955, tôi gặp cố Hòa thượng ở chùa Thanh
Minh thiền viện. Lúc đó Ngài đang dịch kinh Hiền Ngu. Về sau từ
Lào sang Pháp, trụ trì chùa Hoa Nghiêm, Ngài lại dịch thêm hai
bộ: Kinh Phật Bản Hạnh 60 quyển và Luận Ðại Trí Ðộ 100 quyển.
Sau khi Việt Nam thống nhất 1975, Sư tổ Ðồng Ðắc (Thích Ðức
Nhuận) lên ngôi Pháp chủ Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam 1981. Rồi
đức Pháp viên tịch tại chùa Quán Sứ Hà Nội, Trụ sở Trung Ương
của Giáo hội, vào thập niên 90. Trong đại tang này, tôi lại được
gặp cố Hòa thượng Thích Trung Quán, từ Paris về Hà Nội để thụ
tang và báo hiếu Tôn sư đức Pháp chủ.
Ðó là đôi điều mà chính tôi đã viết về quá trình Hoằng Pháp lợi
sinh của Giác linh cố Hòa thượng. Mong rằng: Chư Tôn đức Tăng Ni
và Quý Phật tử tại Pháp và Bỉ hãy noi gương sáng của Ngài để duy
trì tốt ngôi chùa Hoa Nghiêm tại Pháp, bằng cách làm cho Tốt Ðạo
Ðẹp Ðời cũng như một bông sen tươi mát luôn luôn làm cho cuộc
đời được ngát thơm và tươi đẹp.
Nam Mô Ma Ha Sa Môn, Tỳ Khưu Bồ Tát Giới cố Hòa thượng Thích
Trung Quán Thiền sư Giác linh thiền tọa hạ, tác Ðại chứng minh.
Hòa thượng Thích Ðức Nghiệp,
Thành viên Hội Ðồng Chứng minh Trung Ương, Giáo Hội Phật Giáo
Việt Nam,
Trưởng ban quản trị chùa Vĩnh Nghiêm,và chùa Giác Minh, TP.HCM,
Việt Nam, kính bái!
Thành Kính Cảm Niệm
Giác linh cố Hòa thượng Thích Trung Quán Ngài sinh ngày 09 tháng
6 năm Mậu ngọ tỉnh Nam Ðịnh - Bắc Việt.
Viên tịch 2 giờ 30 sáng ngày 30 tháng 02 năm Quí mùi (1-4-2003)
tại tổ đình Hoa Nghiêm, Pháp quốc, trụ thế 86 năm, hạ lạp 66.
Ðêm nay cánh hạc lưng trời
Ðón Người sứ giả rạng ngời, hồi hương
Tổ Ðình chuông điểm sầu vương
Môn đồ, Pháp quyến hoa hương lệ thầm!
Trời Nam, đất Việt tin Người tịch!
Xúc động sầu dâng dạ đầy vơi…
Nhớ lại năm xưa ngồi đối ẩm
Dáng, lời siêu thoát nét tuyệt vời.
Biết nói gì, trùng dương muôn dặm
Người về, kẻ ở trĩu nặng sầu!
Sứ mệnh trăng tròn Người về trước
Trọn vẹn rồi, xin hẹn cùng nhau…
Trăm năm cõi mộng Người sớm tỉnh
Nương bóng từ quang nguyện ngoài vòng…
Gió sương mưa nắng không lùi bước…
Hóa độ ngàn nơi vẹn một lòng.
Ai cũng hiểu: có sinh thì có tử
Nhưng nào ai ngăn nổi lệ phân ly!
Biết đấy, mà lòng người đâu vượt thoát
Chăng là, còn nặng nghiệp, kiếp sầu bi?
Ðường trần muôn ngã đời son phấn
Bẩy chúng nương ai ở xứ người
Lênh đênh mặt nước thuyền không lái
Biết cậy ai đây giữa biển khơi!
Trãi qua năm tháng bao công đức
Quẩy dép về Tây chẳng vấn vương
Tăng ni, Phật tử lòng mến tiếc
Thành kính dâng Người nén tâm hương.
Trần thế từ đây Người vắng bóng
Thượng phẩm đài sen nét đặc thù
Hạnh nhẫn lòng người in đậm nét
Gương trong Từ Ðức mãi tăng thu.
Ðêm nay hoa tuyết trắng ngần
Tiền Người đức độ cõi trần về Tây
Hoa Nghiêm chánh điện hương bay
Vang vang lời nguyện bóng Thầy Tây Phương.
HT. Thích Quang Khải
Việt Nam – Quý mùi 2003
Tưởng Nhớ về
Hòa thượng Thích Trung Quán
Vào một buổi chiều Xuân ngày 1-3 năm Quý mùi, khi mà Tăng Ni
Phật tử trong Tổ đình chùa Hòe Nhai đang chuẩn bị làm lễ kỷ niệm
ngày húy nhật tiền tổ, thì được tin Hòa thượng Thích Trung Quán
ở bên Pháp thâu thần thị tịch, tôi và Tăng Ni Phật tử thật bàng
hoàng xúc động. Vẫn biết thế gian vô thường, có sinh tất có diệt,
nhưng sự ra đi của Hòa thượng đã làm cho Tăng Ni và Phật tử
trong sơn môn pháp phái chúng tôi “vô cùng kính tiếc”:
Quảy dép về Tây chốn nghỉ ngơi
Hạc vàng cất cánh chốn chân trời
Bóng nhạn đã khuất nơi trần thế
Kẻ ở người đi luống ngậm ngùi
Tôi và Hòa thượng Thích Trung Quán là anh em huynh đệ, cùng sơ
tâm xuất gia tu học dưới mái chùa Ðồng Ðắc. Nay Hòa thượng cưỡi
hạc về Tây, đã làm cho những kỷ niệm về Hòa thượng trong tôi
được sống lại.
Nhớ Hòa thượng xưa, bản tính hiền hòa, mộ đạo Phật từ khi còn
thơ ấu, thường đắp tượng Phật để tôn thờ, việc làm đó làm cho
tôi liên tưởng tới hình ảnh cháu bé đã từng cúng dàng Ðức Phật
nắm đất ở trong kinh có lẽ được tái sinh nơi Hòa thượng.
Vốn có duyên lành với Phật pháp, sau khi nhận ra lẽ vô thường,
chí xuất trần phát khởi nơi tâm, Hòa thượng đã quyết chí xuất
gia, được sự dìu dắt dạy bảo ân cần của Thầy Nghiệp sư là đức
Pháp chủ đầu tiên của GHPGVN hiện tại, Hòa thượng một lòng cầu
đạo, tinh tiến tu học, bao năm tháng nấu sử sôi kinh, giới luận
tinh cần, sớm chiêu, chiều mộ; Từ khi còn là một vị Tỳ kheo trẻ
tuổi cho đến sau này trở thành bậc thạch trụ trong tùng lâm,
chưa bao giờ Hòa thượng sao lãng việc trì tụng kinh Pháp Hoa và
đỉnh lễ hồng danh chư Phật, công năng tu tập của Hòa thượng, đã
cho chúng ta thấy được là sau khi viên tịch làm lễ trà tỳ, Hòa
thượng đã để lại cho đời rất nhiều những viên ngọc xá lợi quý
báu.
Trong cuộc sống tu hành hằng ngày, Hòa thượng là người luôn luôn
giữ phép lục hòa cộng trụ, thượng tùy hạ tiếp – Trên kính dưới
nhường, thân ái với mọi người đã góp phần tạo nên sự đoàn kết
giữa các hệ phái Phật giáo với nhau, cũng như sự hài hòa giữa
đời với đạo.
Hòa thượng là bậc chân tu thạc đức, học vấn uyên thâm, vì thế dù
hành đạo ở trong nước hay ở nước ngoài Hòa thượng đều đã hoàn
thành xuất sắc nhiệm vụ của một “Như lai sứ giả”. Nay Hòa thượng
viên tịch, bao nhiêu chùa của ở Lào, Pháp, Bỉ do Hòa thượng sáng
lập lấy ai là người lãnh đạo tối cao về tinh thần? Bao nhiêu
Tăng Ni và Phật tử lấy ai là người hướng dẫn trên con đường tu
tập? Câu hỏi này đã được Hòa thượng giải đáp bằng chính trên 30
tác phẩm do Hòa thượng dịch thuật, Ngài đã để lại cho hàng hậu
học một gia tài pháp bảo vô giá, để các Tăng Ni và Phật tử biết
nương vào chính pháp, nương tựa vào chính mình mà tu tập, góp
phần xiển dương chính pháp lợi lạc quần sinh.
Thuận theo lẽ vô thường, ngày nay tuy Hòa thượng đã xả bỏ huyễn
thân, nhưng công đức và đạo hạnh của Hòa thượng còn in đậm và
sống mãi trong lòng Tăng Ni và Phật tử của Sơn môn pháp phái.
Hòa thượng
Thích Thanh Khánh
Tổ
Ðình Hòe Nhai
Mùa An Cư Kiết Hạ Phật Lịch 2547
Tưởng Niệm
Cố Hòa thượng Thích Trung Quán
Mới đó mà đến 100 ngày rồi. Quả thật thời gian trôi qua nhanh
quá! Người xưa ví thời gian như bóng ngựa non chạy nhanh qua cửa
sổ cũng như thế. Mới ngày nào đó Hòa thượng vẫn còn mạnh khỏe,
da dẻ hồng hào. Với dáng điệu từ bi, bước đi khoai thai, thiền
vị, luôn tôn kính giới luật và lấy giới luận làm đầu; nên có vị
khách tăng nào xin đảnh lễ Ngài, Ngài đều luôn khua tay chối từ
bằng một cử chỉ rất ư là từ ái.
Hôm nay có thầy Ðức Thắng là đệ tử của Hòa thượng có biên thư và
nhờ tôi viết một bài để đăng vào kỷ yếu sau tuần bách nhật. Do
vậy tôi chắp bút để viết lên những dòng chữ tâm thành nầy, nhất
là sau khi đã tham dự tang lễ của Ngài và xem qua cuốn Video đã
quay lại đời Ngài lúc còn hiện tiền cũng như lúc lâm chung. Tôi
biết nói và biết viết gì đây cho một bậc Ðại Tăng có công với
Ðạo trong việc xây dựng chùa chiền từ Việt Nam qua Lào, rồi từ
Lào sang Pháp, qua Bỉ và đặc biệt là đào tạo Ni chúng cũng như
Tăng tài và nhất là phiên dịch những bộ kinh có giá trị, trong
đó có bộ Ðại Trí Ðộ Luận gồm 9 cuốn; mỗi cuốn độ 500 trang, gồm
100 quyển trực dịch từ Ðại Tạng kinh chữ Hán.
Tôi vốn ham đọc sách từ thuở nhỏ; nên đã có duyên đọc tác phẩm
kinh Hiền Ngu của Ngài dịch từ năm 1964, 1965. Lúc ấy thấy có
nhiều mẩu chuyện tìền thân của Ðức Phật rất hay nên tôi đã chăm
chú đọc; nhưng không để tâm mấy đến tên của dịch giả. Mãi về sau
nầy, những năm 1977, 1978, 1979 khi nào chùa Khánh Anh ở Paris
cần sự hiện diện của tôi, lúc Hòa thượng Minh Tâm đi vắng, thì
tôi lại qua xứ Pháp nhiều hơn và mỗi lần như thế, tôi đều có ghé
thăm vấn an Hòa thượng. Lúc nào cũng thế, cũng chỉ một nụ cười
rất đơn giản và trông có vẻ như một nhà nho, một vị Thiền sư.
Thông thường tôi chỉ thăm Ngài chừng một tiếng đồng hồ và cáo
từ. Vì Ngài rất bận rộn cho việc dịch kinh, dạy chúng.
Một hôm trong năm 1991 tôi đến thăm Hòa thượng, Hòa thượng có
hỏi rằng: Chùa khánh thành rồi; nhưng thấy chưa xong, vì lý do
vì thế? Tôi bạch rằng: Bạch Ngài. Lý do duy nhất chỉ vì vấn đề
tài chánh còn trở ngại thôi. Nhân cơ hội nầy tôi đã xin phép Hòa
thượng cho chùa Viên Giác tại Hannover mượn 20.000 FF, tương
đương với 3.000 Euro bây giờ và Hòa thượng đã hoan hỷ. Ðến năm,
1998, khi Viên Giác đã thư thả, tôi có đem số tiền ấy xin hoàn
lại Hòa thượng; nhưng Hòa thượng đã chối từ và bảo rằng: Ðó là
Phật sự chung, hãy để đó chăm sóc cho chùa. Ơn nghĩa ấy biết bao
giờ mới đền đáp được, mà lúc nào tôi cũng tâm tâm niệm niệm nơi
cõi lòng, phải làm sao đây để báo ân Hòa thượng.
Sau nầy khi dạy cho chúng xuất gia ở Viên Giác, tôi đã đem bộ
Ðại Trí Ðộ Luận của Ngài dịch từ chữ Hán sang tiếng Việt và do
Phật Học Viện Quốc Tế ở Mỹ ấn hành năm 1992 tại Hoa Kỳ và nay
đang đọc đến quyển thứ 59 về phẩm Xá Lợi. Ðây là một bộ kinh Ðại
Thừa rất vi diệu. Chúng tôi đã học 5 năm rồi, đến bây giờ mới
hơn phân nửa kinh và còn 41 phẩm nữa có lẽ sẽ hoàn thành trong 4
năm tới. Vì lẽ mỗi tuần chúng xuất gia chỉ học với tôi một lần
vào ngày thứ hai và chỉ có 1 tiếng rưỡi đồng hồ mà thôi.
Bơi lội trong biển cả bao la của Phật Pháp ấy do Ngài Long Thọ
đề bạt chủ xướng, Ngài Cưu Ma La Thập dịch từ chữ Phạn sang chữ
Hán và ở cuối thế kỷ thứ 20, gần 2.000 năm sau bộ kinh ấy đã
được Hòa thượng Thích Trung Quán dịch sang tiếng Việt và vì thế
mà chúng ta ngày nay mới có cơ hội học hỏi, đọc tụng, tham khảo.
Công đức ấy như một trí tuệ cao viễn tuyệt vời, chúng ta cho
hoài không hết, học hoài không xong, tu hoài không ngán.
Ngày nay Hòa thượng đã ra đi; nhưng những giá trị tinh thần ấy
do sự miệt mài phiên dịch của Hòa thượng mà đàn hậu học chúng ta
mới có cơ hội để tu trì và nghiên cứu.
Ðã đến ngày tuần 100 của Hòa thượng, chúng con cũng đang học
phẩm Xá Lợi thứ 59 của Ðại Trí Ðộ Luận và cũng nhân tuần 100
ngày nầy chùa Hoa Nghiêm tại Bỉ cung nghinh Xá Lợi của Hòa
thượng về tôn trí tại đây. Có một cái gì đó trùng hợp chăng? Hay
là Bồ Tát đã thị hiện để vào đời bằng nhiều hình thức khác nhau
của thân giáo, khẩu giáo và ý giáo? Ðây là một hình ảnh nhiệm
mầu khi chúng ta đi sâu vào Trí tuệ của Bát Nhã mà trong Ðại Trí
Ðộ Luận đã có không biết bao nhiêu lần Ngài Long Thọ nhấn mạnh
như thế.
Trong Ðại Trí Ðộ Luận có nhiều câu chuyện khuyên dạy rất hay, mà
tâm đắc nhất với tôi là câu chuyện nầy:
Cũng như thế đó, vàng ròng được đựng trong một túi dơ. Vậy thì
ngươi lấy vàng hay lấy túi?
Dĩ nhiên là con chọn vàng.
Ðiều ấy đúng; nhưng nếu không có túi dơ làm sao đựng vàng được?
(*Chú: Túi dơ dụ cho thân của ta. Còn vàng tượng trưng cho Phật
tánh)
Lại nữa! nếu như ngươi đang ở trong đêm tối. Bỗng có một người
mù đưa đuốc cho ngươi soi đường. Vậy ngươi chê người mù không
lấy đuốc, hay ngươi lấy đuốc mà không cần đến người mù?
Dĩ nhiên là con chọn cây đuốc.
Nhưng nếu không có người mù thì làm sao ngươi có được cây đuốc?
(*Chú: Người mù dụ cho chúng sanh. Cây đuốc dụ cho Phật tánh)
Giống như thế, có nhiều mẩu chuyện đối đáp rất tuyệt vời. Ða
phần chúng ta chấp vào hình tướng đẹp xấu; nhưng chúng ta quên
đi tâm Phật của mình hay của người đối diện. Vì lẽ ai cũng có
Phật tánh; nhưng vì vô minh sanh tử đã khiến ta phải nổi trôi
trong sáu nẻo luân hồi, không tự biết mình; chỉ biết tự làm khổ
mình và khổ người mà thôi.
Tôi và Tăng chúng chùa Viên Giác chỉ đến đảnh lễ nhục thân Ngài
trước một ngày làm lễ trà tỳ. Vì chúng tôi có nhiều Phật sự vào
cuối tuần ấy. Dĩ nhiên là trong Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam
Thống Nhất Ấu Châu đã có Hòa thượng Thích Minh Tâm, Thượng tọa
Thích Tánh Thiệt, Thượng tọa Thích Trí Minh cùng với hơn 50 Tăng
Ni trong Giáo Hội đã đến tham dự tụng kinh, phúng điếu, trợ
niệm. Còn chúng tôi đã không tham dự lễ tống tang và trà tỳ của
Ngài được, thật lấy làm áy náy và khổ tâm.
Ðám tang của Ngài quá vĩ đại. Vì có Ðại Lão Hòa thượng Thích Tâm
Châu từ Canada sang tham dự. Ngài có đọc điếu văn tưởng niệm và
chư Tăng Nam Tông, Bắc Tông cùng tất cả các tự viện tại Paris
như Linh Sơn, Quan Âm, Khánh Anh, Trúc Lâm, Khuông Việt v.v..
đều đến tham dự. Vả chăng nhờ công đức phiên dịch của Ngài mà đã
động lòng đến tứ chúng, cảm thọ đến chư Thiên; cho nên đám tang
của Ngài được cử hành một cách trang nghiêm trọng thể như thế.
Tôi chưa trực tiếp học với Ngài giờ nào; nhưng qua kinh sách của
Ngài dịch, tôi đã học hỏi thâu thập được rất nhiều để làm hành
trang trong cuộc sống tu học của mình.
Mong rằng 4 chúng đệ tử của Ngài, xuất gia cũng như tại gia luôn
luôn hòa thuận, chia xẻ những khó khăn trong cuộc sống cũng như
san sẻ cho nhau những niềm vui khi ân sư đã vắng bóng và mặc dầu
Ngài đã tịch; nhưng Ngài vẫn còn. Ðó là hình ảnh của đạo đức,
tác phong, đức hạnh của đời Ngài. Ðó là một bài học không lời;
nhưng tôi tin rằng rất mãnh liệt, có thể soi rọi cho mọi người
trở về con đường chân thiện mỹ.
Cung kính cúi đầu đảnh lễ.
Thích Như Ðiển
Phương trượng chùa Viên Giác
Hannover, Ðức quốc
Ðôi Dòng Kỷ Niệm
“Vòng đời phải chăng là duyên khởi
Lý vô thường-có, có chi đâu
Chốn dương đài-cuộc bể dâu
Nơi trần thế, là không không sắc sắc.”
Thật vậy, Ngài không đến không đi, chỉ ghé thăm cõi nhân gian
này, hơn tám thập niên mà thôi, nhưng Ngài đã để lại cho thế
gian biết bao ký ức tốt đẹp về Ngài.
Ðời Ngài là một tấm gương sáng, Ngài điềm đạm, hiền hòa, khiêm
cung và độ lượng. Ngài nghe thật nhiều mà nói thật ít. Ðời Ngài
như chưa bao giờ làm mất lòng bất cứ ai, nhưng không phải thế mà
lập trường sắt son của Ngài bị lay chuyển.
Ngài sinh ra dưới chân núi Gôi bên bờ sông Vị tỉnh Nam Ðịnh vào
tuổi thành niên, Ngài thoát tục theo thầy (Sư tổ Thích thượng
Ðức hạ Nhuận) xuất gia và tu học tại chốn Tổ Ðồng Ðắc tỉnh Ninh
Bình, miền Bắc Việt Nam. Sau đó Ngài lại vào miền Nam, rồi sang
Lào, Pháp, để nhằm mục đích trau dồi trí tuệ, một lòng tham
phương học đạo khắp cảnh đất khách trời Tây. Rồi cũng đã đến lúc:
“Trụ pháp vương gia, trì Như Lai tạng” Ngài đảm nhiệm chức viện
chủ chùa Hoa Nghiêm tại Pháp quốc ngỏ hầu truyền đăng tục diệm,
hoằng dương chánh pháp, tiếp dẫn hậu lai báo Phật ân đức. Trong
quảng thời gian đó, mặc dầu Ngài cũng gặp nhiều chướng duyên
trên bước đường tu hành của mình. Nhưng bởi, bẩm tính từ bi,
hiền hòa đức độ sẳn có và sớm giác ngộ cõi đời huyền ảo, nên
Ngài không bị các chướng duyên ấy làm khuấy động chí xuất trần
thượng sĩ của Ngài. Ngài vẫn một mực chuyên tâm giữ gìn giới đức,
coi trọng đạo pháp, lập hạnh nguyện chuyên tu, để sớm dứt được
cái lụy phiền ràng buộc nơi cõi nhân gian và mong mỏi ngày đêm
tạo được nhiều ân đức để rồi:
“Sự thế tục giang tay phổ tế
Cuộc hồng trần chia trí dung thông”
Cho nên, Ngài được bao người kính thương, bao người cảm mến. Nét
đẹp của Ngài không chỉ hiển hiện mãi bên tôi, bên mọi người đã
từng hơn một lần được gặp và tiếp xúc với Ngài, mà nó sẽ còn mãi
mãi với thời gian. Có lẽ thế mà cái tên gọi gần gũi thân thương
“Sư ông Thanh Quất” được mọi người xứ Ninh Bình, đất Bắc tại
Việt Nam, nơi Ngài đã từng sinh ra và lớn lên giành cho Ngài mà
tôi được nghe hẳn là có cơ sở.
Vào một ngày đẹp trời gần đây nhất, khi di ảnh của Ngài được
rước về chốn tổ Ðồng Ðắc, tôi cùng quý Sư cô - đệ tử của Ngài
tại hải ngoại về được và đến Hòa thượng Thức Minh tức viện chủ
chùa Yên Bình, trưởng ban tri sự Phật giáo tỉnh Ninh Bình, xưa
kia cũng là huynh đệ đồng môn với Ngài kể cho nghe rằng: tính
tình của Ngài rất từ tốn và khiêm cung, luôn hòa đồng cùng với
huynh đệ, không những thế Ngài còn luôn cần mẫn tinh tiến trong
việc tu học đêm khuya thanh vắng Ngài thường ngồi gốc cây gạo
bên bờ hồ bán nguyệt trước chùa trầm tư mặc niệm tọa thiền. Ðặc
biệt ngay khi còn làm tiểu tại chốn Tổ, Ngài đã siêng năng thọ
trì bộ kinh Diệu Pháp Liên Hoa. Chẳng bao lâu sau, cái gì đến đã
đến, cánh cửa Diệu Pháp đã hé mở đón Ngài. Ngài đã nhập tâm được
bộ kinh này. Và kể từ đó cho đến sau này, Ngài vẫn luôn trì tụng
không một lần xao lãng. Quả là một cao Tăng thạc đức, đáng được
chư thiên và loài người nể phục lắm thay!
Ðến năm 1985, cũng đã hơn 50 năm vân du hoằng hóa tại hải ngoại,
lần đầu tiên trở về nước thăm quê hương và thầy tổ, đó cũng là
lần đầu tiên huynh đệ tôi được diện kiến nhau. Những ngày sống
bên Ngài, tôi cảm thấy vô cùng an lạc như có một sức sống lạ
thường đến với tôi, và tất cả những gì được thấy và kể về Ngài
khi xưa, nay như đang sống động trước mắt tôi. Với những tưởng:
“Trống chuông chiều khua tỉnh đêm trường mộng mị
Kinh vàng kệ ngọc bảo ban khách tục đam mê”
Nào hay: Chiếc dép hữu tình còn rơi lại đó, con thuyền vô để đã
ngự đi đâu? Chắc hẳn nơi Ngài đến cũng có nhạc trời hầu hạ, xe
kiệu đón đưa; chắc hẳn cũng có tràng phan bảo cái, cung nghinh
tiếp rước Ngài. Bởi lẽ, đuốc quang minh đâu còn lạc còn lầm.
Ngài ra đi là để trở về với tự tính vốn có của Ngài. Ngưỡng
nguyện giác linh Ngài:
Một mai thân xác tiên tan
Danh thơm vẫn ở thế gian muôn đời
Pháp thân lồng lộng tuyệt vời
Chiếu soi pháp giới rạng ngời chân như.
Trụ trì Tổ đình Ðồng Ðắc
Sư đệ: Thích Thọ Lạc
Cẩn phụng
Hóa Ðạo Thong Dong
Nước khuya soi bóng ngàn sao lạnh
Ngọn cỏ hây hây tiễn nguyệt tà
Hoa Nghiêm chuông vẫn vang xa
Cảnh đây người đó… bàng hoàng tiếc thương.
Nhớ ngày nào
Trung, hạ Lào…lời Ngài chuyển hóa
Miền Tây xa cất bước vân du
Kim Liên đất tổ sơ tu
Vượt qua trắc trở Tỳ Lư nhập dòng
Khai đàn độ chúng muôn phương
Nghiêm trì Phật điển hoằng dương pháp mầu
Nụ cười dung dị ẩn thâu
Chở che tứ chúng thoát sầu thế gian…
Vậy thế mà
Xuân tám sáu rộn miền triều dã
Ðóa vô thường chợt đến chợt đi
Thôi rồi… tứ đại suy vi
Giọt sương ngọn cỏ… biệt ly nào ngờ.
Tổ đình thắp nén hương thơm
Tiễn Ngài về với quê xưa huy hoàng.
Kể từ nay
Dẫu thân này trong vòng thay đổi
Cảnh phù hoa nay có mai không
Trong con vẫn ngọn lửa hồng
Nhớ Ngài hóa đạo thong dong rất tình
Tỷ khưu: Thích Thọ Lạc
Cẩn phụng
Tri Hành Hợp Nhất
Hòa thượng Thích Trung Quán đã ra đi sau 86 năm thác tích trần
hoàn. Cũng như tất cả mọi hữu tình khác, Ngài đến cuộc đời này
và ra đi theo quy luật:
“Cái này có, cái kia có,
Cái này sanh, cái kia sanh,
Cái này không, cái kia không,
Cái này diệt, cái kia diệt.”
Sắc thân của Ngài thì đã trả về cho tứ đại sinh diệt, nhưng pháp
thân của Ngài thì sống mãi trong lòng của môn đồ tứ chúng, mãi
thắp sáng thế gian này.
Sáu mươi sáu năm nối gót đức Như Lai, trên con đường hóa độ
chúng sinh, Hòa thượng đã kiến tạo rất nhiều chùa cảnh, trong
cũng như ngoài nước. Ði tới đâu Ngài cũng ra sức kiến tạo cảnh
Phật, để làm nơi nương tựa tinh thần cho những người tìm về
nguồn cội tâm linh. Dấu chân của Ngài du hóa khắp thượng, trung,
hạ Lào, cả những vùng đất xa xôi của phương Tây như Pháp, Bỉ
v.v.. Từ những ngôi chùa đó, đời đã bớt đi bao kẻ mê, và Ðạo có
thêm nhiều người ngộ.
Không chỉ có xây dựng chùa cảnh, Ngài còn chuyên tâm vào công
trình phiên dịch Phật điển để truyền bá những lời dạy cao quý
của Phật đà. Hơn ba mươi dịch phẩm như Ðại Trí Ðộ Luận, kinh
Hiền Ngu, kinh Phật Bản Tập Hạnh, kinh Thiện Ác Nhân Quả, Kinh
Sám Hối Diệt Tội Trang Nghiêm Thành Phật, kinh Nghiệp Báo Sai
Biệt, kinh Ðại Thông Phương Quảng, kinh Nhân Vương Hộ Quốc v.v..
là tư lương không thể thiếu được cho người Phật tử trên con
đường tìm về bến giác.
Tuy viết kinh, dịch sách, xây dựng chùa cảnh, tiếp Tăng độ
chúng, nhưng Ngài không bao giờ có thái độ tự đắc khoe khoang;
luôn sống một cuộc sống giản dị, ít nói, mộc mạc. Sự mộc mạc,
thật thà của Ngài không phải là sự mộc mạc của người thường, mà
là sự mộc mạc của bậc Thánh như Lão tử đã nói: “Tuyệt thánh khí
trí, dân lợi bách bội”. Nơi Ngài không còn khái niệm Thánh phàm,
trí ngu, nhân ngã, thiện ác, khen chê v.v.. Ngài vượt lên trên
thế giới đối đãi của nhị nguyên, đi qua bóng tối của phân biệt
và sống trong thế giới bất nhị, trong ánh sáng của vô phân biệt.
Chỉ có ánh sáng vô phân biệt đó mới đem lại an lạc chân thực cho
mình và cho nhân sinh.
Sự mộc mạc dường như vô tri (không biết) đó, chính là tột cùng
của cái biết, cái biết của bậc Thánh, Bậc Thánh biết rõ giới hạn
của ngôn ngữ, sự vô ích của hý luận nên cái biết của quý Ngài
không nằm trong thế giới lý luận của ngôn ngữ, mà nằm trong sự
thể nghiệm tâm linh. Ðó là con đường “Tri hành hợp nhất”, cái
biết và sự thực hành là một. Ðó là bản chất của tôn giáo. Bản
chất của tôn giáo là đi tìm chân thân đã bị đánh mất, là quay về
sống với chính mình. Từ bản chất đó mà phát sinh những tác dụng
của tôn giáo. Nhưng nếu quên đi bản chất mà chỉ chạy theo tác
dụng, lấy phương tiện làm mục đích, nhận lầm ngón tay làm mặt
trăng thì đó là hiện tượng sa đọa tôn giáo.
Có một điều tương đồng giữa Hòa thượng và nghiệp sư của Ngài:
Hòa thượng đệ nhất Pháp chủ Giáo hội Phật Giáo Việt Nam-Hòa
thượng Thích Ðức Nhuận. Ðó là sự tịch mặc của đức Mâu Ni. Sự
tịch mặc xa rời mọi hý luận, vắng mặt hoàn toàn mọi phiền não
khổ đau. Sanh tiền, hằng ngày, dù Ðông qua, Hạ đến, nóng lạnh
đổi thay, đức Pháp chủ vẫn ngồi an nhiên nơi Tổ đường chùa Quảng
Bá chuyên tâm niệm Phật. Cũng thế, nơi Phật điện chùa Hoa Nghiêm,
sau mội thời chuông sớm, cho dù tứ đại bất hòa, thời tiết nắng
mưa, Hòa thượng Thích Trung Quán vẫn hằng ngày nhất tâm chuyên
trì trọn bộ kinh Pháp Hoa. Hai hình ảnh một Ðạo phong. Ðạo phong
đó là ngọn lửa thiêng, Ðạo mạch của Phật Giáo.
Hai Ngài đã làm sống dậy hình ảnh của Tổ Ca Diếp, Kinh ghi lại:
Tổ Ca Diếp hiện đang thiền định trong núi Kê Túc, chờ đức Phật
Di Lặc thị hiện. Hình tượng của Tổ Ca Diếp là hình tượng của
người đang gìn giữ ngọn lửa thiêng, mạng mạch của Phật pháp. Nói
cách khác, Phật pháp phải nhờ vào sự chân tu, ngộ Ðạo của những
bậc thoát trần thượng sĩ mới tồn tại và phát triển được. Các
hoạt động mang tính chất xã hội để phát triển Ðạo pháp là cần
thiết, nhưng chúng phải được tiếp nhận năng lực, sức sống từ cội
nguồi tâm linh của sự hành trì Pháp Phật một cách tinh cần, liên
tục.
Hôm nay Hòa thượng Thích Trung Quán đã nê hoàn nhập diệu, nhưng
đạo phong của Ngài vẫn hiển hiện cùng mười phương ba cõi, ngọn
lửa thiêng của Ngài vẫn đang sưởi ấm trần gian băng giá này,
hình ảnh của Ngài vẫn sống mãi trong tâm khảm của môn đồ tứ
chúng.
Vĩnh Nghiêm ngày trăng tròn tháng tám năm Quý mùi (2003)
Hậu học Giác Dũng cẩn bút.
Ai Ðiếu
Cố
Trưởng lão Hòa Thượng thượng TRUNG
hạ QUÁN
Viện chủa Tổ đình Hoa Nghiêm tại Paris – Pháp quốc.
Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật
Kính lạy! Giác linh Hòa thượng
Kính lạy! bậc Thạch trụ tòng lâm
Kính lạy! đấng Ðống lương mẫu mực
Kính lạy! bậc Mô phạm giáo đồ
Từ phương xa muôn ngàn vạn dặm,
Ðược tin Ngài cởi hạc quy Tây,
Lòng con đau xót này,
Cúi đầu vọng bái tiễn Ngài ra đi!
Nhớ linh xưa,
Ngài từng sống:
Vượt thoát qua bao não phiền chất ngất,
Bỏ sau lưng những tham vọng đời thường,
Tài, sắc, lợi, danh không một niệm vấn vương,
Nhẫn nhục, nhu hòa là phương châm tu học,
Nơi Ngài đến xua tan bao khó nhọc,
Bao lầm than, phiền muộn của cuộc đời,
Như vầng trăng rực sáng giữa đêm đông,
Như ngọn đuốc phá tan đêm dày đặc.
Cuộc đời Ngài là tâm gương cao cả!
Cho chúng sanh soi rọi bổn tâm mình.
Lời Ngài dạy là giáo pháp cao minh!
Là nguồn chơn lý hiện thân hòa bình.
Ngài đã sống luôn bớt thù thêm bạn,
Ðem tình thương xóa sạch mối phân ranh.
Bố thí làm hạnh, lục thời lễ lạy Hồng Danh,
Diệu Pháp Liên Hoa suốt đời chuyên tâm trì tụng.
Thiện nên làm, bất thiện quyết lánh xa,
Thắng không hân hoan, thất bại chẳng sờn lòng.
Dẹp ngã – Nhân, Bỉ - Thử,
Bình tâm hóa độ,
Khai ngộ khắp quần sanh.
Ðã hiểu rõ cuộc đời là giả tạm,
Sống là nương, thác vốn trở về,
Như trò đùa huyển hóa “có” và “không”
Tợ bọt biển khi sóng vồ vách đá,
Như “Nhạn quá trường không, ảnh trầm hàn thủy.”
Nên Ngài ra đi tự tại,
Không chút bận lòng nơi trần thế phù du!
Từ nay …
Ðồng Ðắc – Kim Liên mất bậc Ân Sư,
Tổ đình không gian, gió bão, mưa giông.
Ðịa cầu kia như chuyển động muôn vòng,
Bầu khí quyển phải đổi dòng ngấn lệ!
Ngài hỡi!
Sao Ngài vội xa trần thế!
Bao chúng sanh trong biển khổ chơi vơi,
Ðang cần Ngài làm nơi nương tựa.
Giờ đây.
Bao tấc dạ non lòng,
Khóc tiễn biệt Ngài hóa thân từ đó,
Thì bây giờ đã hội đủ túc duyên,
Nguyện Giác linh Ngài an nhiên đoan ngự!
NHẤT TÂM ÐÃNH LỄ
NAM MÔ KIM LIÊN ÐƯỜNG THƯỢNG, TỪ LÂM TẾ CHÁNH TÔNG,
NHỊ THẬP THẤT THẾ - HÚY THƯỢNG TRUNG HẠ QUÁN VÕ CÔNG
TRƯỞNG LÃO HÒA THƯỢNG GIÁC LINH THÙY TỪ CHỨNG GIÁM
Delhi, PL 2546, ngày 04 tháng 04 năm 2003
Tăng sinh Thích Thiện Quý
Thành tâm vọng bái.
Hoài Niệm Ân Sư
Hoa Nghiêm khóc cánh hạc vàng
Trường không, mây trắng, trăng ngàn quạnh hiu
Cỏ lá rũ cánh tiêu điều
Chuông chùa ngân vọng thêm nhiều tiếc thương
Thầy đi về cõi Tây phương…
Lòng từ, hạnh nguyện như gương sáng ngời
Viên thông không - sắc tuyệt vời
Linh sơn cốt nhục trọn đời khắc ghi
Kính lạy Giác linh Hòa thượng Tôn sư,
Chùa vắng bóng Hòa thượng thắm thoát đã mấy mùa trăng… Sao con
cứ ngỡ như Người đi Phật sự vài hôm sẽ trở về. Ý nghĩ “nghìn thu
vĩnh biệt” làm lòng con đau đớn quá. Phúc duyên của con được
xuất gia tu học với một bậc Thầy khả kính, một đấng chân tu với
lòng từ rộng lớn và chí hướng thượng cầu hiền. Từ tuổi thanh
xuân Ngài đã theo gương đấng từ phụ lập chí, lập nguyện, vì đạo
quên thân. Bước chân Ngài vân du nhiều miền đất nước chỉ mong
sao duy trì và xiển dương Chánh pháp. Với công hạnh của một vị
Bồ tát, cả một cuộc đời đã thầm lặng đem hương hoa an lạc đến vô
lượng chúng sanh. Tâm nguyện của Ngài còn đây, Pháp âm ngân vang
còn đó, nhưng Người đã đi xa thật xa, nhẹ gót hài về nơi vô trụ…
Nơi Tổ đình ngày ngày con vẫn kính cẩn chiêm ngưỡng di ảnh Hòa
thượng qua khói hương trầm lan tỏa, nhưng còn đâu những giây
phút hầu cận bên Người để được nghe những lời giáo huấn nhẹ
nhàng mà ý tứ sâu xa. Thân giáo và Ý giáo như vẫn bàng bạc đâu
đây mà Hạc vàng đã viễn ly cõi tạm. Hình bóng đã khuất, nhưng
trí tuệ và đạo hạnh của Người luôn là vầng trăng Lăng Già chiếu
diệu tâm con.
Con nhớ lại những tháng năm qua là nhớ lại những kỷ niệm thiêng
liêng kể từ ngày con cắt ái từ thân theo Thầy học đạo. Do túc
duyên nhiều đời nên con được Hòa thượng dày công giáo dưỡng, ban
cho con Giới Thân Huệ Mạng, dạy cho con noi theo Bi Trí của đấng
Ðại hùng. Tính Hòa thượng trầm tĩnh ít nói, nhưng lời nói ra như
khẩu thuyết chơn truyền, mỗi việc làm trong chánh niệm tỉnh giác
là Thân giáo cao quý cho hàng hậu học chúng con “Nói năng như
Chánh Pháp, yên lặng như Chánh Pháp” của một đấng nghiêm từ đã
trở thành những bài học vô giá trong tâm khảm của đàn hậu tấn.
Trong những năm tháng gần đây, tuổi tác và căn bệnh ngặt nghèo
làm thân tứ đại của Người khô gầy như “cúc cuối thu”, như “sen
mãn hạ”. Con đã đôi lúc dự cảm mơ hồ một ngày bất hạnh. Vậy mà
khi Hòa thượng mãn duyên về cõi Phật con vẫn thất hụt hẫng bơ vơ
như cánh én lạc loài giữa tháng xuân tàn. Môn đồ luống những
ngậm ngùi, tứ chúng chẳng ngăn được giòng lệ thảm.
Hòa thượng đã đi vào cõi Niết bàn Tịch diệt nhưng đức độ và công
hạnh của Ngài vẫn tỏa ngát Ưu Ðàm. Duyên hóa độ đã mãn trong
pháp giới vô biên, nhưng Giác linh Ngài đã về Phật quốc hoa khai,
đài sen chín phẩm.
Ðể tưởng nhớ ngày hoa mãn diêm phù, thâu thần tịch diệt của Hòa
thượng Tôn sư và để đền đáp thâm ân Thầy trong muôn một, chúng
con xin nén giọt sầu phát nguyện: hộ trì Chánh pháp để Phật pháp
trường tồn, rừng Thiền hoa nở, Pháp giới mông huân, biển khổ
sóng yên, thuyền từ tế độ. Chúng con sẽ noi theo công hạnh của
Hòa thượng mà thừa hành Phật sự, các ngôi chùa mà Người đã dày
công kiến tạo sẽ phát huy ánh đạo vàng rực rỡ ở tương lai.
Ngưỡng nguyện Giác linh Hòa thượng Hoa khai ký tất, Thượng phẩm
thượng sanh, Thùy từ chứng giám.
Ðệ
tử: Tỳ khưu ni Thích Nữ Ðàm Lương
Hình Ảnh Bậc Thầy Khả Kính
Ôi! Thế là Hòa thượng bậc Thầy khả kính đã ra đi
Ra đi đi mãi không về
Ðể hàng tứ chúng ngẩn ngơ lệ sầu
Sau sự ra đi của Ðại lão Hòa thượng - Viện chủ Tổ đình Quan Âm
thì hôm nay Ðại lão Hòa thượng Viện chủ Tổ đình Hoa Nghiêm lại
quẩy dép về Tây phương. Chúng con không khỏi bàng hoàng đau xót
mặc dù vẫn biết rằng “Sinh tử vạn cố lý thường nhiên” nhưng thực
đáng buồn thay!
Guồng tạo hóa sinh sinh hóa hóa
Luật vô thường sắc sắc không không
Mặc dù nghe được danh Hòa thượng đã từ lâu, nhưng con mới được
diện kiến thân thừa Ngài từ năm 1987 trở lại đây khi con sang
chấp tác thừa hành Phật sự thị giả Ðại lão Hòa thượng Viện chủ
Tổ đình Quan Âm. Con được biết tình pháp lữ giữa hai Ngài thấm
đậm keo sơn, quá hơn ruột thịt, chia ngọt xẻ bùi, cưu mang giúp
đỡ trong lúc biển đời không lặng gió, thời cuộc đổi dời, xa quê
hương hành đạo ở đất châu Âu, người xa xứ lạ, biết bao thử thách
gian nan. Nhưng các Ngài đồng chung “Trưởng tử của Như Lai”,
đồng một nhiệm vụ “Tác Như Lai sứ, hành Như Lai sự”. Nặng lòng
vì lý tưởng “Thượng cầu Phật đạo hạ hóa chúng sanh” không ngại
khó khăn vất vả, thân tứ đại mất còn. Hình ảnh Hòa thượng là
hiện thân trọn vẹn, của một Tăng sĩ phạm hạnh.
Nhất bát thiên gia phạn
Cô thân vạn lý du
Kỳ vị sinh tử sự
Giáo hóa độ xuân thu
Tạm dịch:
Bát cơm xin khắp ngàn nhà
Chiếc thân đơn độc bước xa dặm trường
Chỉ vì sinh tử vô thường
Xuân Thu qua lại hoằng dương độ đời
Với chí nguyện của bậc xuất trần thượng sỹ “Phù xuất gia giả,
phát túc siêu phương, tâm hình dị tục, thiệu long thánh chủng,
chấn nhiếp ma quân, dụng báo tứ ân, bạt tế tam hữu”, Ngài luôn
luôn tâm niệm “Phúc tuệ lưỡng toàn phương tác Phật”. Từ đó, Ngài
đã bái biệt Sư tổ vào Sài gòn - miền Nam Việt Nam, sang Ai Lào,
rồi sang Pháp hoằng đạo gần một năm tại chùa Quan Âm, sau đó về
chùa Hồng Hiên - miền Nam nước Pháp. Ngài hoằng pháp tại đây hơn
2 năm trời. Cuối cùng Ngài khai sơn và an trụ tại tổ đình Hoa
Nghiêm – Paris. Ở ngôi Viện chủ tới ngày viên tịch. Cả cuộc đời
hiến dâng cho đạo pháp cho chúng sinh với ý thức cao cả “Hoằng
pháp vi gia vụ - Ðộ sinh vi sư nghiệp”. Ở nơi Ngài con được
chiêm ngưỡng công đức của bậc chân tu.
- Thứ nhất, Ngài có một phong thái hòa bình, giản dị chân tình.
Không có vẻ gì ngăn cách trong lối sống, màu áo, giới phẩm, địa
vị tu hành. Mặc dù Hòa thượng là bậc căng trì “thi la tịnh giới”
trang nghiêm, nhưng đến gần Ngài con nhận thấy đức từ bi hoan hỷ
toát ra từ nơi tâm hồn độ lượng của Ngài, nụ cười trìu mến phảng
phất trên môi, ánh mắt sáng trong lặng, dịu hiền, cẩn trọng
nhưng thật tinh tế, chứng minh rằng định tuệ trong Ngài đã tới
mức siêu phàm. Ðúng như Luật dạy “Hữu huy khả úy, hữu nghi khả
kính”. Nét từ hòa tỏa ra bình dị gần gũi với mọi người. Vừa
“Nghiêm” vừa “Từ”, đó là phong cách riêng của Hòa thượng, không
dễ gì tăng sỹ nào cũng có được.
- Thứ hai, Ngài biểu tượng của đức khiêm cung. Mặc dù niên cao
lạp trưởng Ngài vẫn không tự cho mình là lớn hơn người, giúp
người tận tâm kiệt lực, phân tích chỉ rành rẽ từng câu từng chữ,
tiếp nhân độ chúng, công việc phân minh, thường nhật tinh tiến
không ngừng, cả đời quên mình vì Ðạo pháp. Hình ảnh mà tâm trí
con còn ghi nhớ mãi, đó là ngày 6/11 âm lịch năm Quý dậu mùa
đông giá lạnh. Tôn sư chúng con viên tịch, ngày mà trời đất
trong con tất cả quay cuồng, con thì còn trẻ dại chưa quen lo
toan công việc. Hòa thượng đã sách tiến động viên chúng con bằng
lời dạy của đức Phật “Hãy tinh tiến lên để tự giải thoát cho
chính mình, đời là biển khổ, con hãy biến đau thương thành hành
động, Phật sự cụ thể, đó là đại hiếu với Hòa thượng đó con ạ!”.
- Thứ ba, với tâm vô phân biệt. Ngài không câu nệ, không chấp
nhất ở một Pháp môn nào vì tất cả đồng “Vị mặn giải thoát” nên
đức lục hòa trong Ngài luôn luôn tỏa sáng, được mọi người ngưỡng
mộ kính yêu. Phải chăng Ngài là hiện thân của trí tuệ Bồ tát vì
lợi ích chúng sinh.
Những tưởng Thạch Trụ Phật Pháp trường tồn mãi mãi, nào ngờ vô
thường không hẹn, nghiệp quả định kỳ, Ngài đã rũ áo ra đi, thảnh
thơi về cảnh giới Niết bàn vô tung bất diệt nhằm vào 2 giờ 30
sáng ngày 30/20 năm Quý mùi, trụ thế 86 tuổi, hạ lạp 66 năm.
Ðúng thực là:
Hóa duyên nay đã mãn rồi
Thu thần nhập phách quy hồi chân nguyên
Hồng trần nhẹ gót chơi ba cõi
Mỗi niệm tùy duyên độ chúng sinh.
Sự ra đi của Hòa thượng là thuận theo quy luật vô thường sắc sắc
không không, đến đi tự tại chẳng vướng ngại gì. Như lời dạy của
Thiền sư Giác Hải:
Nhạn quá trường giang
Ảnh trầm hàn thủy
Nhạn vô di tích chi ý
Thủy vô lưu ảnh chi tâm.
Tạm dịch:
Lưng trời cánh nhạn qua sông
Bóng chìm đáy nước dòng sông lững lờ
Nhạn đâu có để bóng hình
Nước không có ý lưu hình Nhạn kia.
Thế là từ nay bầu trời Phật giáo lại vụt tắt một ngôi tinh tú
sáng, chúng con lại mất đi một bậc thầy khả kính, suốt cả đời
kính dâng cho lý tưởng “Phật pháp xương minh”, làm sao chúng con
có thể ngăn được đôi dòng châu lệ sầu bi.
Ôi! Cảnh giới Hoa Nghiêm vắng bóng thầy
Thiền Trượng y bát vẫn còn đây
Mây trắng phủ lên màu tang tóc
Thổn thức trong con dạ vơi đầy.
Thương xót nhà thiền cây cột đổ.
Ngậm ngùi vườn đạo gốc tùng xiêu
Non xanh tưởng thấy chân dung cũ
Tháp mới bên mồ cỏ biếc leo
Vắng vẻ cửa thiền ai đến gõ
Văng vẳng chuông chiều nát cõi không.
Chúng con thành kính thắp nén hương lòng, nguyện Giác linh Tôn
sư Cao đăng Thượng phẩm.
Nam mô Ma ha Tỳ Kheo Bồ tát giới pháp húy thượng
TRUNG hạ
QUÁN, hiệu Thanh Quất Giác
linh Tôn sư tác đại chứng minh.
Tỳ
kheo ni Thích Nữ Diệu Minh
Hội Phật giáo chùa Quán Âm Paris
Ðồng khể thủ
Thầy Ơi!
Thầy về một giấc ngủ yên
Ðời qua mấy nẻo giờ quên hết rồi
Tay không nắm được đành thôi
Chừng bao nhiêu cũng đủ rồi thầy ơi!
Cành hoa trắng nở bên thềm
Ðời là những giọt sương đêm vô tình.
Pháp tử: Thích Nữ Ðàm Phương
Giã Từ
Kính dâng Giác linh Hòa thượng Tôn sư thượng
TRUNG hạ
QUÁN thế danh Vũ Thanh Quất
viên tịch 30.2.Quý mùi
Hoa Nghiêm khuất bóng Tôn sư
Ðèn Thiền mờ nhạt, bóng từ còn đâu?
Tổ đường lắng tiếng kinh cầu
Âm thanh vang vọng lòng đau mất Thầy
Xả thân cho thế gian nầy
Ðơm bông trí tuệ mai ngày nở hoa
Giã từ thế giới Ta bà
Nhập thân pháp hội Long Hoa Liên Trì.
Chùa Phước Hải
Ðệ
tử Thích Nữ Tịnh Nguyện
Ðê
đầu kính lễ.
Bạch Thầy
Dẫu biết thân cát bụi
Ðã trở về với các bụi
Chuyện vô thường, ai đếm được thời gian
Sự ảo huyền của sắc không quanh quẩn
Thật nhẹ nhàng như cơn gió thoảng qua
Những hạt chân như mà Thầy gieo vãi
Cái có-còn: cho ngàn đời và mãi mãi
Trong ký ức của muôn loài ghi lại
Trong thanh sử vẻ vang của núi sông.
Thân đã mất,
Hồn rạng ngời văn hóa
Bậc đại trí sá gì giông bão
Dẫu bùn nhơ, sen vẫn tỏa ánh thanh từ
Lòng đức độ soi tỏ cõi hư vô
Mấy lòng xa và mấy lòng gặp lại
Thầy cho đời những lời thơm hoa trái
Ôi ngọt ngào mát dịu khách hồng trần
Ô hay hai chữ “sắc không”
Trời tây im bóng, đau lòng chúng con!
Tưởng Niệm Cố Ðại Lão Hòa Thượng Thích Trung Quán
Những Việt kiều sinh sống trước đây ở Ai Lao, không một ai không
biết đến công đức của cố Ðại lão Hòa thượng Thích Trung Quán,
một vị chân tu lão thành xuất gia từ nhỏ ở Việt Nam, đã hy sinh
suốt đời để phụng sự Phật pháp.
Ngài sang Lào và xây dựng một ngôi chùa Phật Tích tại Luang
Prabang (Kinh đô Vương quốc Lào). Hằng ngày Ngài lo việc cúng lễ,
dìu dắt Phật tử và phiên dịch Kinh sách. Ngài là một vị Hòa
thượng dịch nhiều kinh tiếng Hán ra tiếng Việt, và truyền bá
trên xứ Lào.
Năm 1977, Ngài sang Pháp quốc. Hôm đến phi trường một số rất
đông kiều bào và Phật tử ra đón mừng, dâng hoa, phất cờ Phật
giáo thật long trọng.
Một đoàn xe rất dài đưa Ngài về nghỉ tại chùa Quan Âm. Hàng ngày
Ngài và cố Ðại lão Hòa thượng Thích Chân Thường cúng lễ và dìu
dắt Phật tử Paris và vùng phụ cận.
Một năm sau Ngài được Hòa thượng Thích Tâm Châu mời về chùa
Fréjus trụ trì. Ði theo Ngài về chùa này có hai đệ tử trung kiên
của Ngài là sư cô Ðàm Lương và thầy Thích Ðức Thắng. Fréjus ở
miền Nam nước Pháp, gần Nice. Ngôi chùa này không to, xây cất ở
nơi rất phóng khoáng, khí hậu ấm áp, nhưng số Phật tử lân cận
quá ít.
Nhân dịp hè, cụ Escale và tôi có qua lễ chùa và vấn an Ngài.
Ngài cho chúng tôi biết vấn đề Phật tử ít ở đây và ý Ngài muốn
về thành lập chùa ở vùng Paris. Về đến Paris, chúng tôi bàn nhau
và cùng một số Phật tử thành lập hội Phật giáo Hoa Nghiêm – tên
hội do chính Ngài đặt ra.
Tháng 10 năm 1980, hội thành lập xong, công báo Pháp số 261 ra
ngày 08/11/1980. Chúng tôi bắt tay vào việc quyên góp vay mượn
để mua ngôi nhà số 20, rue Jean Jacques Rousseau, thị xã
Villeneuve Le Roi, phụ cận miền nam Paris để sửa sang làm chùa
và hội quán. Nhờ uy tín to lớn của Ngài, chẳng bao lâu ngôi chùa
đã được thực hiện thuận lợi.
Sau khi có nhà và đã tu sửa có nơi thờ Phật, tôi đã được ban
quản trị cử xuống Fréjus để cung thỉnh Ngài về chùa mới trụ trì.
Chính Ngài đã tu sửa ngôi chùa này được to lớn uy nghi như ngày
hôm nay.
Danh tiếng của Ngài được đồn xa. Năm 1982, Phật tử thị xã Noyant
đã lên cung thỉnh Ngài về Noyant mở thêm chùa. Họ đã được ông xã
trưởng bán cho với giá tượng trưng một mảnh đất rộng lớn để xây
chùa. Noyant là một thị xã cách Paris chừng 350 cây số về phía
nam. Nơi đây năm 1954 và 1975, có một số Pháp kiều hồi hương từ
Ðông Dương (Việt, Miên, Lào), mang theo thân nhân nguyên quốc
tịch Việt Nam theo đạo Phật.
Ở đây Ngài đã cho xây dựng một ngôi chùa và một bảo tháp cao,
làm nơi dành cho Phật tử gửi di cốt của thân nhân, để Chùa lo
khói hương tụng niệm cho người quá vãng. Vì đất rộng, Ngài đã
cùng vài sư ông đắp tượng và sơn phết những bức tượng Phật to
lớn ở trước chùa. Hàng năm, ngoài Phật tử còn có một số lớn du
khách ngoại quốc đến thăm viếng, chụp ảnh, quay phim. Sở du lịch
Pháp công nhận như một thắng cảnh. Ngài đã cử thầy Thích Ðức
Thắng trụ trì chùa này. Cũng trong thời gian này, Ngài lại được
Phật tử ở Bruxelles, Bỉ quốc cung thỉnh sang lập chùa tại đó. Cụ
Escale (cố hội trưởng) và tôi lại được tháp tùng Ngài sang Bỉ
rất nhiều lần để lo việc lập hội, mua nhà tu sửa thành chùa. Ông
nguyên hội trưởng Chu Khắc Xương và ban quản trị hội rất sốt
sắng, Phật tử Bỉ, Pháp và các nơi đón góp hăng say mọi sự khó
khăn đã vượt qua. Ngôi chùa ở Bỉ đã thành hình to đẹp.
Không ai có thể tưởng tượng được nhờ uy tín của Ngài, chỉ có vài
năm ba ngôi chùa to lớn đã được thành lập. Từ Lào sang Pháp,
Ngài đã xây dựng cho Phật tử những ngôi chùa to lớn để có nơi
trau dồi Phật Pháp.
Công đức của cố Ðại lão Hòa thượng thật vô cùng cao cả. Mấy năm
gần đây, tuy sức khỏe yếu kém, Ngài vẫn tiếp tục phiên dịch và
dìu dắt Phật tử cho đến khi Ngài ra đi về cõi Phật.
Tôi rất tiếc không có mặt tại Paris trong ngày lễ Trà tỳ Ngài.
Theo lời kể lại đó là một đám tang lớn nhất từ trước tới nay ở
Pháp, hơn ngàn người sụt sùi đưa Ngài về cõi Phật.
Tôi kính chúc Giác linh Ngài sớm về đất Phật.
Cachan ngày 20.10.2003
Nguyễn Tất Tài
Hoài
Niệm Ân Sư
của Môn đồ Pháp quyến chùa Bàng Long
Kính thưa chư Tôn Thiền Ðức
Kính bạch Giác linh ân sư
Hôm nay môn đồ đệ tử chùa Bàng Long chúng con thành kính cung
nghinh ngọc xá lợi của Hòa thượng Tôn sư chúng con về an vị tại
Tổ đường chùa Bàng Long, do phái đoàn Tăng, Ni, Phật tử chùa Hoa
Nghiêm ở Pháp quốc cung tống. Trước bảo điện trang nghiêm, hương
trầm quyện tỏa, trên đài sen chư Phật chứng minh, dưới Thánh
chúng thần Tăng hộ niệm. Môn đồ đệ tử chúng con xin mạn phép có
đôi lời cảm niệm ân đức Tôn sư.
Kính bạch Giác linh Hòa thượng Tôn sư khả kính!
Chúng con cung kính nghe rằng:
“Xuất thế độ sinh, hiện huyễn tướng như trăng đáy nước,
Tùy cơ tiếp vật, tìm chơn thân như bóng trong gương,
Thể dụng khôn lường, máy thiền khó hiểu”.
Kính bạch Giác linh Tôn sư:
Chùa Bàng Long này là nơi mà ... năm trước đây, Hòa thượng Tôn
sư đã dựng gậy tích, kiến đại pháp tràng. Trổi trống pháp, tuyên
dương chánh giáo. Kể từ đó, nguồn suối thanh lương tuôn chảy,
gió từ giải thoát xa đưa, tứ chúng Phật tử Việt Lào, đều được ân
triêm pháp nhũ; mà trong đó, đệ tử chúng con là những người đã
trực tiếp được Hòa thượng Tôn sư tế độ thế phát xuất gia, tác
thành giới thân huệ mạng. Ân đức ấy cao dày như núi Thứu; đạo
tình đó sâu thẳm tợ sông Tào. Thế rồi nhân duyên hóa độ chuyển
xoay, Hòa thượng lại lên đường sang Pháp quốc, để tiếp tục ứng
cơ hoằng pháp, độ kẻ hữu duyên.
Chúng con những tưởng: cái gót tùy duyên chưa vội trở, bánh xe
chánh pháp vẫn còn xoay. Nào hay đâu! gậy tích xa bay, đường
huyền sớm tách, trời tây hoa nở, nước Phật nêu tên.
Than ôi! Trăng lạnh phương bào, nhìn xá lợi dạ càng thêm chạnh;
mây mờ viên đảnh, nhớ Tôn sư lòng những tiếc thương! Tuy báo
thân này Thầy không còn ở chốn Phật đường, nhưng giác tánh Thầy
vẫn luôn nêu gương rực sáng.
Giờ này, môn đồ đệ tử chùa Bàng Long chúng con:
Kính cẩn quỳ trước linh đài, chí thành dâng lên bảo tọa, đôi
cành hoa giác, năm nén tâm hương, cúi xin linh giác xót thương,
dũ ánh quang minh chiếu giám.
Chúng con kính nguyện:
Trên ao cửu liên sáng soi đưa xuống
Trong nhà Tam bảo hoa rãi rước về
Ðộ sinh còn nhớ lời thề
Tiếp chúng chưa quên ý nguyện.
Mong Thầy tái lai thị hiện
Viên thành tâm nguyện, ứng hóa độ sinh.
Nam mô Tiếp Dẫn Ðạo Sư A Di Ðà Phật.
PHỤNG VÌ BÀNG LONG ÐƯỜNG THƯỢNG MA HA TỲ KHƯU BỒ TÁT GIỚI, PHÁP
HÚY THÍCH thượng TRUNG hạ
QUÁN HÒA THƯỢNG TÔN SƯ
GIÁC LINH ÐÀI TIỀN CHỨNG GIÁM.
Bàng Long Lưu Dấu
Ðại đức Thích Ðồng Văn
... Nếu hai ngàn năm trước đến đất Việt, Phật giáo đã chuyển
mình để trở thành bảo vật trân quý của con Rồng, cháu Lạc, thì
gia bảo này ngày nay được mang theo bên mình khi người con Việt
chấp nhận sống đời tha phương. Bàng Long chính là một trong
những bảo vật ấy của người con Việt sống ở bên kia dãy Trường
sơn, có dòng sông Cửu hiền hòa dễ thương. Tọa lạc ngay điểm
tương giao của phong thủy có dòng sông Cửu như một con rồng cuộn
mình dấu trong dãy Trường sơn xanh thẳm như một hang động khổng
lồ, Bàng Long như một con rồng ẩn dật trong tận hang sâu. Ðã
nhiều đời trụ trì đến Bàng Long hành Phật sự rồi lên đường nhưng
sự thật không ai phủ nhận là ai đến lưu trú ở Bàng Long đều làm
nên sự nghiệp.
Nhiều đời trụ trì góp tâm góp sức xây dựng Bàng Long thật bề thế
trang nghiêm. Ngôi đại hùng bảo điện cao ngút trời xanh, như
hình dáng đầu của một con rồng trong tư thế chuẩn bị phóng lên
không trung. Hai ngôi nhà tăng ở hai bên không kém phần tiện
nghi. Một bảo tháp mang dáng vóc mỹ thuật Phật giáo địa phương
như sự kết hợp hài hòa của hai Văn hóa Việt Lào, tôn trí xá lợi
của Phật và các tôn tượng Phật, Bồ tát, và chư vị Thanh văn do
cố Hòa thượng đích thân tạo đắp. Trước tháp và tôn tượng Bồ tát
Bạch Y Quan Thế Âm cao hơn bảy mét thật uy nghiêm do tự tay cố
Hòa thượng tạo và sau này cố Thượng tọa Minh Phát, chùa Ấn
Quang, Sài gòn phát tâm tu chỉnh lại.
Thuở sanh tiền, cố Hòa thượng Trung Quán lập hạnh nguyện nơi nào
ngài đến nơi đó là phạm vũ trang nghiêm, chỗ nào ngài ở chỗ đó
là đạo tràng tu học và phiên dịch kinh điển. Bàng Long ngày hôm
nay còn rất nhiều tác phẩm điêu khắc bằng xi măng tuy không sắc
sảo về nghệ thuật nhưng bên trong chứa đựng trọn vẹn tâm chân
thành của cố Hòa thượng. Có lẽ vì thế mà Bàng Long được vinh dự
lưu trữ xá lợi của Ngài. Tăng ni người Việt ở hải ngoại, không
ai không biết đến công đức suốt thời gian hơn 60 năm đúc chuông,
tạo tượng, lập chùa, dịch kinh, dạy chúng, độ người của ngài.
Công đức ấy trở thành pháp thân nhiệm mầu mãi mãi tồn tại thật
không thể nghĩ lường. Cho đến bao giờ còn lo đến việc chùa việc
Phật, cho đến khi đó vẫn còn thọ hưởng ân điển nầy từ ngài. Và
ai đến và trang trải tâm nguyện yêu thương ở Bàng Long một lần
thôi cũng có thể tung bay lên trời xanh giải thoát, vì Bàng Long
là nơi rồng thiêng chuẩn bị cất cánh bay cao.
Nghi thức cung đón xá lợi cố Hòa thượng vào hai ngày 6 và 7
tháng 09 năm 2003 do Ðại đức Thích Ðồng Văn, và Ðại đức Thích
Thường Chiếu điều hành. Phần một tổ chức trong ngày đầu theo
nghi thức truyền thống Phật giáo Ðại thừa của Việt Nam, và phần
hai vào ngày thứ hai theo truyền thống Phật giáo Nguyên thủy ở
Lào. Không khí ngày đầu tiên thiền vị thuần túy Việt Nam, như
những đại lễ ở Huế và Sài gòn. 9 giờ 30 sáng ba hồi chuông trống
Bát nhã ngân lên, chư tăng ni môn đồ pháp quyến tay nâng khay lễ
nghi ngút hương trầm thành tâm phụng thỉnh xá lợi cố Hòa thượng
đăng lâm tổ đường và cung đón phái đoàn môn đồ pháp quyến từ Âu
Châu về chốn Tổ. Hôm ấy, ban nghi lễ gồm có Ðại đức Thích Ðồng
Văn, Ðại đức Thích Trí Thông, Ðại đức Thích Nguyên Thành, Ðại
đức Thích Hạnh Giới, Ðại đức Thích Minh Ðạt và chư Tăng ni trong
các nghi thức cúng Ngọ Phật, cúng Tổ và cúng Chẩn tế Cô hồn. Dù
không cùng chất giọng của một địa phương và cũng không cùng một
phong thái thiền gia, nhưng những âm điệu đậm đà của Hà Nội, của
Hà Nam, Ninh Bình, Huế, Nha Trang, Sài gòn hòa với nhau nghe như
trầm như bỗng, vừa du dương, vừa thanh thoát, vừa thực tế, như
gieo vào tâm thức của những người con Việt, sống nơi tha phương
những hương liệu giải thoát khắp ba miền đất Việt. Sân chùa chìm
lắng trong tiếng kinh, tiếng mõ. Thời gian như ngừng lại và mọi
vật lặng yên như để lắng nghe bài tiểu sử của cố Hòa thượng do
Ðại đức Thường Chiếu tuyên đọc.
Hôm sau là lễ cúng dường trai tăng theo truyền thống Ai Lao.
Bàng Long như ngày hội lớn. Sân chùa từ sáng sớm đã rộn ràng
khách thập phương. Từng đoàn người mang vật phẩm cúng dường vân
tập về chùa, và yên lặng thành kính chờ trong chánh điện. Phát
thanh viên làm việc cả hai ngôn ngữ Việt Lào xướng lên liên tục
để điều hành Phật sự trong khuôn viên chùa. Hai sư cô Ðàm Ngọc,
Ðàm Quy thiết soạn ba chiếc giường nho nhỏ xinh xinh đủ một
người nằm, và trên giường đầy đủ những đồ dùng của một vị xuất
gia cúng dường lên ba vị sư cả ba ngôi chùa lớn tại thủ đô Viên
Chăn. Lần đầu tiên, tôi được biết một buổi lễ cúng dường trang
trọng theo truyền thống Phật giáo Nguyên thủy như thế. Vật dụng
của một vị tăng từ bá y, bình bát, thuốc men, mền, gối, dép, gậy,
có cả nồi cơm điện, bình nấu nước bằng điện, khay trầu, có lẽ vì
các sư Lào ăn trầu, ống nhổ, dù, áo, mưa, bút, giấy v.v... nhiều
lắm có đủ trên giường. Có lẽ trị giá mỗi cái giường như vậy lên
đến mấy trăm đô. Sau lễ trai tăng, ba chiếc giường này được Phật
tử khiêng thẳng đến chùa của những vị sư ấy, kèm với lễ nhạc và
niềm vui sướng hân hoan của Phật tử đưa tiễn như một đám rước
thần ở Việt Nam. Ngoài ra, còn có hàng trăm pháp y, đồ vật dụng,
thực phẩm v.v.. được mang vào trong chánh điện chất cao như núi
vật phẩm trước Phật, tôi nghĩ chắc Phật cũng mỉm cười vui vẻ
chứng minh cho hàng đệ tử của Ngài hôm nay được nhờ ân đức tu
hành trong ba a tăng kỳ kiếp mà thọ nhận sự cúng dường của tín
thí đàn na.
Hơn 8 giờ sáng, chư tăng Lào ở các chùa trong thủ đô quang lâm
đến Bàng Long. Có vị đi bộ, có vị đi bằng xe đưa đón. Tất cả
phân ban an tọa trong chánh điện. Ban tổ chức phân phối cho mọi
người một cái bình bát, một chai nước trong không phải để uống
mà để làm lễ hồi hướng công đức. Phần nghi thức tụng kinh bằng
tiếng Pali và tiếng Lào được một vị Thượng tọa đặc trách nghi lễ
cử lên và điều hành nghi thức cúng dường bằng tiếng Lào. Sau đó,
chư tăng Việt Nam thọ trì một thời kinh bằng tiếng Việt. Kinh
Bát nhã, bài kinh được xem như tinh yếu của Phật giáo Ðại thừa
được cất lên và hơn hai phần ba Phật tử hiện diện trong chánh
điện là người Lào gốc Việt nên lời kinh vang lên thật hùng tráng
như đại nguyện đại từ đại bi của Bồ tát Quan Thế Âm.
Sân chùa Bàng Long theo tôi rộng mênh mông nhưng không đủ chỗ để
làm sáng lên, làm đẹp lên bằng hình ảnh đoàn chư tăng thong thả
từng bước chân khất thực xung quanh sân chùa. Thật tiếc làm sao!
Ban tổ chức phải sắp xếp những vật dụng như bao, túi, đồ đựng
thức ăn khô, đồ đựng cơm thật lớn để tiếp nhận đồ cúng dường.
Bên trong chánh điện hai sư cô Ðàm Ngọc, Ðàm Quy và môn đồ pháp
quyến đảnh lễ dâng y cúng dường chư tăng.
Ai Lao sông núi chân tình, vẫn còn đó trong tôi những hình ảnh
không thể nào quên. Hình ảnh Vua sãi đức độ từ bi, hình ảnh chư
tăng Lào trang nghiêm thanh thoát, hình ảnh ngôi chùa Bàng Long
nguy nga hùng dũng, hình ảnh quý sư cô chân tình hiếu khách,
hình ảnh Phật tử dễ thương. Tất cả in đậm trong tàng thức của
tôi như những hạt giống trân quý, mong rằng không bao lâu nữa
trên con đường hành Phật sự, những hạt giống nầy sẽ đủ duyên trở
thành những cội cây cao vợi với tàng che to lớn che mát cho tất
cả những tâm hồn cần nơi nương tựa.
Nhân Duyên Thầy Trò
Tất cả những sự vật gì có hình tướng đều là hư vọng không thật,
cho đến thân tứ đại này cũng không ra khỏi quy luật đó. Thầy đã
nương thuyền từ trở lại thế giới này, tiếp tục cuộc hành trình
về bến giác ngộ, và chúng con đã có nhân duyên với Thầy, có thể
nói là đã nhiều kiếp trong quá khứ, cho nên kiếp này Thầy trò đã
gặp lại ở cõi hồng trần này, và chúng con đã đến với Thầy, nương
theo Thầy để tu học. Ðó là một đại nhân duyên thù thắng, vì gặp
được bậc thiện tri thức là khó. Thiện tri thức là vị hướng dẫn
trên con đường chân chánh, tu hành và cuối cùng trở về cội nguồn
của chính mình.
Sống với Thầy bao nhiêu năm, chúng con đã học được với Thầy rất
nhiều, không thể nào diễn tả qua bằng bút mực được. Ðã mấy tháng
qua, từ khi Thầy trở về với hư vô, chúng con không muốn viết lên
những điều gì về Thầy, vì bút mực chỉ là hình tướng, không thể
nào diễn tả hết được những công đức vô tướng của Thầy, chỉ có
thể cảm nhận nơi thâm tâm bao nhiêu năm tháng sống gần Thầy,
nhưng chúng con vẫn ái náy một điều gì đó, khi mà thời gian làm
kỷ yếu kỷ niệm về Thầy không còn bao lâu nữa. Nhưng thời gian
cũng đã đến, chúng con mạo muội, ghi lại đôi dòng về nếp sống
giản dị, mộc mạc đơn sơ của Thầy khả kính, mà chúng con không
bao giờ quên ơn của Thầy được.
Thầy đã dạy huynh đệ chúng con qua cử chỉ hành động, tu tập hành
trì thực tiễn của Thầy, Thầy đã “dĩ thân tác tắc”, lấy thân làm
khuôn phép, để giáo huấn tứ chúng, chứ không phải bằng lời nói
suông. Thầy ít nói, nhưng hành nhiều, đó mới là điểm then chốt
tu tập Phật pháp, hưng thạnh chánh pháp. Vì Phật pháp chú trọng
ở thực hành, nếu như nói hay mà không tu tập thì chẳng có lợi
ích gì, giống như người nói thức ăn ngon, mà không ăn thì không
bao giờ no được.
Bao nhiêu năm tinh tấn tu tập, cho dù tứ đại bất hòa, Thầy cũng
chẳng màng đến bệnh hoạn mệt mỏi, một lòng tinh tấn hành trì.
Tâm Thầy đã vượt trên sự đối đãi thị phi, không còn vướng bận
ngũ dục huyễn ảo thế gian, sống trong thế gian mà tâm không
nhiễm nơi thế gian.
Suốt cuộc đời Thầy đã hy sinh cho Ðạo pháp, “Tác Như Lai sứ,
hành Như Lai sự”, đã dịch nhiều Kinh điển để lại, làm đuốc soi
cho hành hậu học, tạo nhiều cảnh chùa các nơi, cho hàng tứ chúng
nương tựa tu học, tiếp độ Tăng Ni, nối Phật huệ mạng, báo Phật
ân đức. Những việc cần làm đã làm xong, Thầy đã thị hiện vào
cảnh tịch diệt, để lại nhiều xá lợi cho hàng tứ chúng chiêm
ngưỡng.
Mặc dù Thầy đã ra đi, nhưng đã để lại cho chúng con tất cả, đó
là hạnh của Thầy lúc nào cũng hiển hiện trong không gian tận
cùng pháp giới, hình bóng của Thầy vẫn mãi mãi in sâu vào tâm
khảm của hàng huynh đệ chúng con.
Thừa nguyện hiện thân giả huyễn
Không màng danh lợi không tranh đua
Từ bi nhẫn nhục siêng hành trì
Công việc hoàn mãn hiện nhập diệt.
Kim Quang tự, thu Quý mùi 2003
Ðệ
tử Thích Minh Ðịnh
Nhớ Thầy
Pháp quốc từ nay vắng bóng Thầy
Tử tôn pháp quyến vọng trời Tây
Ðức dĩ hóa nhân công hạnh ấy
Thắng vượt muôn duyên dẫn hậu lai
Kính thuận nhu hòa làm tiêu hướng
Niệm Phật trì kinh hiển chân thường
Ân đức cao vời như sơn thượng
Sư thừa hành hóa độ muôn phương.
Thích Ðức Thắng
Thầy là tất cả
Thầy là dòng nước thanh lương,
Thầy là ánh đuốc soi đường thế nhân.
Thầy là bồ tát hóa thân,
Thầy là mẫu mực vẹn phần trí bi.
Thầy là một bực mẫu nghi,
Thầy là tổng thể hành tri rạng ngời.
Thầy là trăng sáng muôn nơi,
Thầy là diệu dược cho đời tín tâm.
Thầy là pháp bảo thậm thâm,
Thầy là từ phụ quan tâm con mình.
Thầy là ánh sáng bình minh,
Thầy là Phạm Vũ đượm tình quê hương.
Thầy là bài học vô thường,
Thầy là hoa quý tỏa hương cho đời.
Thầy là tất cả Thầy ơi!
Chính là người mẹ cả đời vì con.
Thích Minh Chiếu
Thùy Niệm Ân Sư
Ngưỡng bái bạch Ân sư! Ðức Thầy khả kính, suốt cuộc đời đã quên
mình vì sự sinh tồn và lớn mạnh của chúng con trong khung trời
đạo pháp.
Bạch Thầy! Chúng con thật đầy đủ phúc duyên, được tắm gội suối
nguồn giải thoát, đó là ba Tạng giáo điển của Như Lai, dụng đủ
tam thừa tứ quả mà chúng con được lãnh hội từ Thầy truyền đạt
suốt mấy mươi năm qua. Thầy đã không nệ gian lao đem những tri
thức trí tuệ dịch ra những bộ Kinh để cho chúng con thấu hiểu
phần nào trong biển pháp mênh mông vô tận. Công đức ấy làm sao
chúng con đền trả được khi cái hữu hạn không thể sánh cái vô
biên vô cùng tận? Duy chỉ biết đem hết tâm nguyện và sự học hỏi
của chúng con ngỏ hầu làm tư lương cho hành trình cũng như tiếp
dẫn chúng sinh ở mai sau...
Kính lạy Thầy!
Chúng con vô cùng xúc động nghẹn ngào khi nhìn thấy khói hương
trầm nghi ngút quyện tỏa giữa ngôi Bảo Ðiện trang nghiêm, đó
cũng là báo hiệu chúng con phải xa Thầy, đức Thầy khả kính vì
tương lai thế hệ của Phật giáo mà vất vả trong việc tu học cũng
như sinh hoạt của chúng con. Thầy luôn là đầu tàu gương mẫu,
từng cử chỉ, lời nói cũng như ánh mắt nụ cười đều thoát lên một
màu thiền vị.
Khi chúng con mới tập tễnh vào đạo, học hỏi giáo lý chân thường
thì Thầy là người đem hương vị giải thoát ngọt ngào thấm sâu vào
lòng con như vị ngọt nước cam lồ không khác. Ở thời gian này,
những tập khí nhiều đời của tham sân si trong chúng con đang
phai mờ nhạt nét màu u ám của vô minh vọng tưởng từ đây cũng dần
tan trên nền tuệ giác. Vì vậy nếu đời là một bể khổ mênh mông
với muôn ngàn đợt sóng dồn dập thì Thầy chính là một chiếc bè
đưa chúng con đến bờ giải thoát giác ngộ. Thầy! chính đức Thầy
khả kính đã gợi cho chúng con có được những ý niệm an lạc như
thế.
Giờ này, trước thâm ân vòi vọi, bút mực nào tả hết, ngôn ngữ nào
nói tận khi:
“Ngôn ngữ trần gian là giả tạm
Nói sao cùng hai chữ nghĩa ân”.
Nhưng biết làm sao được, khi mà hình tướng trang nghiêm, uy nghi
đức độ mãi hiển hiện trong tâm chúng con suốt chặng đường trường,
nay bỗng chốc:
“Thoáng phong ba buồn dạ tín đồ
Chợt mưa xa, lạnh lùng lòng Tăng chúng
Cõi hư vô, Thầy đã ra đi
Nơi trần thế, đành ly sinh tử biệt”.
Thôi từ nay:
“Ðất già lam vắng bóng người thoát tục
Cõi phương Tây nở thêm hoa giải thoát”.
Giờ phút này, hương xông đảnh báu, đuốc tuệ rạng ngời, chí thành
bày tỏ hương ba nén dâng lời cầu nguyện được siêu thăng Thượng
phẩm.
Phương Tịnh Ðộ, Thầy ngự đài sen, hạt một tràng hiến niệm hồng
danh, ngưỡng mong Thầy tái hiện Thánh Tăng, cõi Ta bà tuyên
dương chánh giáo, một đời vì đạo tỏ rạng hồng quang.
Pháp tử Thích Nữ Ðàm Phương
Kính phụng
Tưởng Niệm
Giác linh Hòa thượng thượng Trung hạ
Quán
Viện chủ khai sơn Tổ đình Hoa Nghiêm, Pháp quốc (1917-2003)
Tăng sinh cầu đạo Kim Liên Tổ
Sinh chí xuất gia tỉnh Ninh Bình.
Quang kiến tạo Pháp Vương, Hộ Quốc,
Thạnh lập thành tứ chúng Hoa Nghiêm.
Thành tâm trú dạ Liên Hoa Pháp,
Kính lễ lục thời Sám Hồng Danh.
Tưởng chúng sinh, du hoằng Phật pháp,
Niệm tiền đồ, tiếp dẫn hậu lai.
Hòa tâm trước tác tam thập phẩm,
Thượng bảo dịch phiên Trí Ðộ thành.
Thượng ân Phật, chúng sinh hạ hóa,
Trung đạo nghĩa, tứ chúng giai thâm.
Hạ đáo xuân tàn thời gian vận,
Quán triệt vô thường tứ đại suy.
Viện khế lý nhơn duyên sinh tử,
Chủ khế cơ thành trụ hoại không.
Tổ ấn trùng quang nhập vô trụ,
Ðình nội Hoa Nghiêm lạc Ưu Ðàm.
Hoa tâm lan tỏa viên vạn hạnh,
Nghiêm đức nhuần thấm hải từ bi.
Pháp âm vi diệu truyền chơn ngữ,
Quốc pháp vô song thọ đức từ.
Viên mãn bồ đề đáo Tây phương tự tại,
Tịch diệt Niết bàn ngự Bảo Sơn an nhiên.
Nhất tâm đảnh lễ nam mô Kim Liên Ðường Thượng Từ Lâm Tế Chánh
Tông Nhị Thập Thất Thế Húy thượng
Trung hạ Quán
Vũ Công Hòa thượng Giác linh thùy từ chứng giám.
Delhi, 10 tháng 09 năm 2003
Du
học tăng tại Ấn Ðộ
Thích Quang Thạnh
Thành tâm vọng bái
Cành Sen Dâng Thầy
Kính dâng Giác linh Hòa thượng tôn
sư
Thầy ơi một kiếp phù sinh
Thầy thương cứu độ tâm thành chúng con
Ân Thầy sánh tợ nước non,
Con chưa đền đáp cho tròn nghĩa nhân
Vô thường như thể phù vân
Hoa Nghiêm cỏ lá ngậm vành Thầy ơi!
Thầy khuyên tinh tấn chớ lơi
Siêng năng tu dưỡng trau dồi đạo tâm
Dễ vui có lúc lỗi lầm
Thầy khuyên sám hối tâm thành kính dâng
Thầy thương dạy dỗ ân cần
Con nhớ gìn giữ ý, thân và lời
Kiếp này cho đến muôn đời,
Nguyện làm hiếu tử thệ lời sắc son
Trăng kia dẫu khuyết hay tròn
Sông kia dẫu cạn, đá mòn, biển vơi
Tâm con quyết chẳng đổi dời
Như cành sen ngát cho đời an vui
Ðệ
tử
Thích Nữ Ðàm Ðào
Hồi Tưởng
Hồi tưởng lại một đời Thầy đạo hạnh
Ðem cả thân tâm phục vụ chúng sinh
Tháng ngày qua hành đạo chốn quê người
Nay xả nhục thân về miền Cực Lạc
Thầy ra đi để lại nghìn thương tiếc
Con nhớ ơn Thầy tiếp độ năm xưa
Lòng ngậm ngùi khắc ghi vào tâm khảm
Nguyện giác linh Thầy cao đăng Phật quốc.
Pháp tử Thích Nữ Ðàm Chất
Khể thủ
Nhớ Mãi Trong Tôi
Có lẽ trong giới “Xuất trần thượng sĩ” của chúng ta không ai
không có những kỷ niệm đẹp, những nhơn duyên lành đầu tiên đáng
nhớ trong cuộc đời xuất gia của chính mình. Ðối với tôi, thật là
một diễm phúc lớn lao, một nhân duyên may mắn “nhớ mãi trong tôi”
khi được diện kiến, gần gũi cố Hòa thượng thượng Trung hạ Quán
tại Tổ đình Hoa Nghiêm, Paris Pháp quốc vào tháng 5. 2002. Sự
khởi đầu của duyên lành ấy có lẽ xuất phát từ đây:
Vào độ tuổi trăng tròn, khi còn là chú tiểu xuất gia đầu Phật
tại chùa Kỳ Quang II, Gò Vấp; tôi đã được Bổn sư thượng Thiện hạ
Chiếu, cho phép tôi cầu học luật Sa di với Ni sư thượng Ðàm hạ
Nhung, tại chùa Vĩnh Quang, Gò Vấp. Trong thời gian học luật, Ni
sư thường khuyến tấn tôi cố gắng tu học bằng cách kể cho tôi
nghe những tấm gương tiêu biểu “Cao Tăng Thạc Ðức” trong đó có
nhắc đến công hạnh của Hòa thượng thượng Trung hạ Quán, tác giả
của dịch phẩm nổi tiếng “Ðại Trí Ðộ Luận”. Lúc ấy, với tư tưởng
nhận thức còn trong độ tuổi ấp ủ 16 tròn trăng, tuy chưa hiểu
biết “Ðại Trí Ðộ Luận” là gì? Và Hòa thượng Trung Quán là ai?
Nhưng trong lòng tôi luôn cảm thấy rất thích tìm hiểu về công
hạnh của Ngài. Phải chăng đó là nhơn duyên đầu tiên của tôi sẽ
được gặp Hòa thượng trong tương lai khi chỉ “văn kỳ thinh bất
kiến kỳ hình”?
Thế rồi, thời gian cứ lặng lẽ trôi qua, dòng sông vẫn êm đềm
xuôi chảy, những chiếc lá vàng trên cây lần lượt lìa cành để
nhường chỗ cho màu xanh của lá đâm chồi nảy lộc, sự vận hành bốn
mùa luôn thay nhau xoay chuyển: “Hạ đến, Thu đi, Ðông tàn, Xuân
khoe sắc; Vạn hữu, nhân sinh tương tục vận theo thời”. Vào tháng
11 năm Quý Dậu (khoảng tháng 12 năm 1993), duyên lành ấy đã đến
với tôi vào tiết lạnh mùa đông đang phủ khắp trên vùng trời quê
hương đất Bắc. Ðó là lúc Hòa thượng thượng Ðức hạ Nhuận, Pháp
Chủ Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam, thâu thần viên tịch và được
quàng lại chùa Quán Sứ - Hà Nội. Lúc đó, tôi và một pháp lữ đồng
học, Ðại đức Thích Quang Trí, cũng đã có mặt trong đám tang và
trú ngụ mười ngày tại chùa Hòe Nhai, nơi Hòa thượng Pháp Chủ đã
ngự cho đến cuối đời. Thế rồi, vào một buổi sáng khi vầng dương
vừa ló dạng, tôi bất chợt nhìn thấy vị Hòa thượng nhẹ nhàng vén
bức rèm phòng thong thả bước ra, bên tay phải của Cụ là một vị
Ðại đức với khuôn mặt phúc hậu hiền từ đang dìu Ngài đi đến bàn
của quý Hòa thượng. Khi ấy, lòng tôi không biết sao cứ hồi hộp
và tim càng lúc càng đập mạnh khi nhìn thấy Cụ. Từng phút...
từng phút... lặng lẽ đi qua, ánh mắt tôi không sao rời khỏi hình
ảnh uy dung của Cụ với khuôn mặt ửng hồng từ bi và đức độ, với
ánh mắt từ hòa đầy thuyết phục. Tôi tự hỏi rằng: “Vị Hòa thượng
nào vậy nhỉ?” Rồi mười phút trôi qua, tôi thật sự sung sướng khi
biết được vị ấy chính là Hòa thượng thượng Trung hạ
Quán, Viện chủ Tổ đình Hoa Nghiêm tại Paris mà tôi đã được
nghe danh Ngài khi xưa. Vị đệ tử bên tay phải của Cụ khi ấy là
Ðại đức Thích Ðức Thắng, trụ trì chùa Pháp Vương tại Noyant cùng
về với Cụ. Sau đó, tôi được tiếp chuyện với Thầy Ðức Thắng và
được Ðại đức hướng dẫn chúng tôi đến đảnh lễ Ngài. Tôi nhẹ nhàng
từng bước theo sau Ðại đức với tâm trạng vừa vui sướng, vừa hồi
hộp khi diện kiến Ngài. Khoảng cách mỗi lúc càng ngắn lại, sự
hồi hộp trong lòng tôi lại càng lúc càng gia tăng không thể kiềm
chế được, và cuối cùng tôi đã được đến bên Ngài đảnh lễ. Hòa
thượng khẽ gật đầu, mĩm cười như đã thấu hiểu được tâm trạng của
tôi; sự hồi hộp ấy liền tan biến và trong tôi vẫn còn lại một
cảm giác an lạc, hạnh phúc. Lầu đầu tiên sau nhiều năm chỉ được
nghe danh thơm và công hạnh của Người, nay đã được diện kiến,
cảm xúc ấy thật khó diễn đạt hết được! Cũng từ đấy, tình Pháp lữ
giữa chúng tôi và Thầy Ðức Thắng càng thân thiết hơn khi chia
tay tại Hà Nội.
Vào tháng 5 năm 2002, một duyên lành lại đến với tôi giữa
mùa hè nóng bỏng tại thủ đô Delhi - Ấn Ðộ, Ðại đức Thích Ðức
Thắng đã tạo điều kiện cho chúng tôi qua Pháp thăm viếng Hòa
thượng và tham dự lễ Phật Ðản tại Tổ đình Hoa Nghiêm (nơi Hòa
thượng hành đạo), chùa Pháp Vương tại Noyant, chùa Nhân Vương
tại Troyes, và thăm các chùa trong tông môn như: chùa Hoa Nghiêm
tại Bruxelles (Vương Quốc Bỉ) chùa Hộ Quốc tại Roubaix. Sau mười
năm xa cách Hòa thượng, nhìn lại Cụ, tôi càng cảm thấy thương Cụ
thật nhiều qua vóc dáng khô gầy vì cơn bệnh hoành hành suốt
nhiều năm nay. Vô thường của thời gian đang ăn mòn và phá hủy
thân tứ đại của Cụ, nhưng với lý trí và nghị lực, Người vẫn bình
thản, ung dung, tự tại trong nếp sống tu hành của mình. Mặc cho
thời tiết bốn mùa luân phiên thay đổi, nhưng thời khóa tụng niệm
thường nhật của Người không bao giờ đổi thay. Ngày ngày Cụ vẫn
lặng lẽ một mình lên điện Phật lễ Sám Hồng Danh, trì tụng kinh
Pháp Hoa. Với đệ tử, Cụ luôn giáo huấn bằng thân giáo nhiều hơn
khẩu giáo. Sự im lặng chính là lời huấn thị được thể hiện qua
ánh mắt từ hòa và cử chỉ nhẹ nhàng của Người. Mỗi cử chỉ của Hòa
thượng là sự nhắc nhở cho mọi người siêng tu tịnh nghiệp thân,
khẩu, ý; khéo sử dụng những phương tiện thiện xảo trong việc
hoằng pháp độ sanh; và khiêm cung trong mọi tình huống ứng xử...
Cuộc đời Ngài là bài thuyết giáo vô ngôn để khuyến tấn tất cả
môn đồ chuyên tu Phật pháp.
Một lần, tôi có cơ hội được massage cho Hòa thượng (dụng cụ bằng
gồ để kích thích cơ bắp và làm cho các mạch máu lưu thông), tôi
xúc động muốn rơi nước mắt khi thấy cột sống lưng của Người đã
bị chai (callosity) rất nhiều vì massage. Nhìn Cụ, tôi suy tư về
thân tứ đại vô thường của một kiếp nhân sinh. Ánh mắt của Người
như muốn khuyên tôi rằng: “Mang thân con người thì phải chịu sự
chi phối của bốn tướng sinh, già, bệnh, chết, điều quan trọng là
phải giữ vững lý trí và nghị lực vượt qua sự chi phối ấn mà cố
gắng tinh tiến tu học”. Tôi cung kính đón nhận thâm ý và biểu
hiện nụ cười tâm đắc của mình. Như đã thấu hiểu tâm trạng ấy,
Người dơ tay nhẹ vuốt đầu tôi... Những tháng ngày ấy thật sự là
một duyên lành luôn “nhớ mãi trong tôi”.
Nay nhân dịp Tổ đình Hoa Nghiêm chuẩn bị thực hiện kỷ yếu về
cuộc đời và công hạnh của Người, từ đất Ấn phương xa con thành
kính đốt nén tâm hương kính nguyện giác linh Hòa thượng tùy từ
chứng giám. Xin phép Ngài cho con được mạo muội ghi lại nơi đây
đôi dòng cảm niệm để thể hiện lòng kính mến, tiếc thương vô hạn
đối với bậc Cao Tăng Thạc Ðức suốt đời phụng sự vì đạo pháp:
“Tục diệm truyền đăng, xiển dương chánh pháp, tiếp dẫn hậu lai,
báo Phật ân đức”.
Nhất tâm đảnh lễ
Nam mô Kim Liên Ðường Thượng Từ Lâm Tế Chánh Tông Nhị Thập Thất
Thế Hải ngoại Pháp Quốc khai sơn Hoa Nghiêm viện chủ Pháp húy
thượng Trung hạ
Quán Vũ Công Hòa thượng Giác
linh Thùy từ chứng giám.
Delhi, 10 tháng 09 năm 2003
Du
học tăng tại Ấn Ðộ
Thích Quang Thạnh
Thành tâm vọng bái
Bậc Ðạo Sư Tôn Kính
Kính bái bạch Giác linh Hòa thượng
Chúng con là hàng Phật tử chùa Hoa Nghiêm tại Vương Quốc Bỉ, may
mắn tạo được chút duyên lành từ nhiều đời nhiều kiếp, nên nay
được gặp Hòa thượng trong cõi Sa bà, lại còn được Hòa thượng ân
cần dìu dắt chúng con trên bước đường tu học giáo lý giải thoát.
Phải chăng Hòa thượng đã tạo dựng cho cuộc đời Phật tử chúng con
như một bài thơ bằng ngôn ngữ giản dị, nhưng hàm tàng với bao ý
nghĩa thâm trầm?
Suốt chặng đường chúng con đến với đạo, tìm hiểu và học hỏi giáo
lý chân thường, trong quảng thời gian đó, mặc dù chưa đáng kể là
bao, nhưng nâng cao giá trị kiếp sống con người, khi chúng con
được theo gót chân Hòa thượng về đây học hỏi giáo lý, được gần
gũi Hòa thượng tu hạnh giải thoát, để tập tành sống một kiếp
sống vị tha vô ngã bằng bức thông điệp “Tình thương hòa hiệp hợp
chung”. Trong thân tâm của hàng Phật tử chúng con, Hòa thượng là
hiện thân của đấng từ phụ với đôi mắt hiền từ với dung nghi
khiêm cung và giản dị...
Vâng! Đôi mắt ấy đã bao lần chúng con thấy chứa đựng niềm thương
cảm vô biên và tấm thân yếu gầy khiêm hạ kia, nhưng cũng đã bao
lần che dựng niềm tin và tạo nên sức mạnh cho chúng con vững
tiến trên con đường đạo cho đến ngày nay nơi đất khách quê
người:
Những tưởng:
Cái gót tùy duyên vẫn mãi,
Bánh xe cửu trụ còn ngưng.
Nào hay:
Vậy tích đã bay xa,
Ðường huyền vội tách sớm.
Than ôi! Kể từ nay,
Trên pháp tịch vắng bóng Thầy khai đạo,
Chùa Hoa Nghiêm khuất bóng Tôn sư
Ao cửu liên danh nêu thượng phẩm,
Cõi Sa bà an giấc ngàn thu.
Dẫu biết rằng: “Sinh ký tử quy”, có hợp ắt có tan, có tụ ắt có
tán, đó là định luật ngàn thu. Hòa thượng ra đi là để xả bỏ
huyễn thân, chứng nhập pháp thân, nhưng chúng con làm sao tránh
khỏi sự xúc động nghẹn ngào khi hay tin Hòa thượng đã quảy dép
về Tây!
Thôi từ đây:
Sương chiều khói mịt mờ, chùa xưa lạnh lẽo,
Ðêm vắng đèn thiền leo lét, trượng thất quạnh hiu.
Chúng con cúi xin, lửa vàng thiêu ngọc, sắc quý hương bay,
nguyện giác linh Ngài, thân chơi đất nước thanh lương tâm ngộ
đạo mầu giải thoát, sớm lên quả vị, trở lại độ sinh, muôn đức
viên thành, mọi người chiêm ngưỡng.
Phật tử Hoa Nghiêm Bruxelles.
Ðược Biết
Xuất thân Nam Ðịnh, chốn địa linh
Chủng tử Thích Ca sớm ngộ minh
Xuất gia học đạo Ðồng Ðắc tổ
Thập giới Sa di sớm thọ truyền
Kim Liên chốn tổ chuyên tu học
Giới đức thanh cao vốn giữ gìn
Diệu Pháp Liên Hoa chuyên trì tụng
Giáo nghĩa đại thừa sớm hạnh thông
Kính trên nhường dưới là tâm hạnh
Hòa nhã đệ huynh giữ phận mình
Trách nhiệm hoằng dương Thầy cung cử
Vào đất Phù Nam giáo pháp truyền
Kỷ hợi năm xưa Ngài xuất chúng
Rời nước Việt Nam đến Chiêm Thành
Làm tròn bổn phận Như Lai sứ
Hạnh sự Như Lai khắp ba miền
Ðộ chúng hữu duyên thành Thích tử
Cứu giúp mọi người khỏi nạn tai
Thiện nam, tín nữ tam quy thọ
Ðệ tử theo Ngài lúc càng đông
Ðến Năm Ðinh Tỵ duyên hội ngộ
Ðất Pháp - trời Tây hiện diện Ngài
Quán Âm thiền viện chuyên truyền dạy
Giáo nghĩa uyên thâm lý đại thừa
Tân dậu, Hoa Nghiêm khai sáng lập
Làm chốn thiền môn để hành trì
Ðạo cao đức trọng càng thêm lớn
Trí tánh thường minh tỏ rạng ngời
Hơn một thập niên Ngài tôn tạo
Tự viện thêm nhiều khắp xứ Âu
Tất cả những nơi Ngài bước đến
Khổ lụy nhân quần được thoát ngay
Hơn tám mươi năm hành đạo nghiệp
Giáo nghĩa Phật Ðà dịch lão thông
Ðến nay nhân thế còn truyền tụng
Ðều nhớ đến Ngài đã dày công.
Delhi, PL. 2547, Ngài 16 tháng 09 năm 2003
Tăng sinh Thích Thiện Quý
Những Kỷ Niệm Sống
Mãi Trong Tôi
Chiều vàng trên đất lạ
Mở từng trang giấy hoa
Ðắm mình trong hoài niệm
Chợt thấy bóng Lăng Già
Mùa trăng sáng lại về, những chùm hoa tim tím nở rộn bên hiên.
Trời đất khởi sắc huy hoàng. Nắng chiều bao giờ cũng ử vàng mãi
cho đến gần về khuya mới tắt. Trời tháng 5 bao giờ cũng vậy, mây
thật trắng và trời thật xanh. Trong khoảng khắc giao mùa, lá hoa
bừng sức sống. Ði vào căn phòng mỗi khi Sư cụ về dự lễ ngã lưng.
Gấp lại chiếc cà sa treo trong tủ áo. Hơi ấm còn vương đâu đây.
Mơ màng như thấy bóng thầy đang ngồi trên chiếc ghế cạnh ấm trà
không bao giờ cạn. Bất chợt bao nhiêu kỷ niệm ùa về. Như những
thước phim quay chậm, thật chậm ngập tràn trong ký ức mà suốt
đời tôi không thể nào quên.
Tôi có nhân duyên yết kiến Sư cụ vào năm 1991 là nhờ sư ông Thọ
Lạc, một người bạn đồng học, đồng tu nhân dịp sư ông Ðức Thắng
và sư cô Ðàm Lương đưa Hòa thượng trở về thăm Tổ Ðồng Ðắc. Nhìn
Sư cụ nghiêm nghị, ít nói mà chỉ dùng mắt nhìn, tôi chỉ biết
đảnh lễ Ngài nơi Thanh Minh thiền viện. Thâm tình giữa tôi và sư
Thắng cũng bắt đầu từ đó. Anh em chúng tôi quý nhau như huynh đệ
một nhà dù là lầu đầu tiên gặp mặt. Sư ông Thắng có nhã ý mời
tôi sang Pháp để cùng nhau làm Phật sự. Lời đề nghị này mãi cho
đến 1995 tôi mới nhận lời.
Nơi đất khách, một thân một mình, tôi đã nương tựa Sư cụ và đảnh
lễ xin Hòa thượng làm vị thầy thứ hai trong đời sống xuất gia
của mình. Và cũng từ đó Sư cụ đã ban cho tôi một tên gọi mới
trong gia đình Hoa Nghiêm: Thích Viên Minh. Tên gọi như một lời
phó thác, là một kỳ vọng Ngài muốn gửi gấm cho người đệ tử y chỉ
của mình. Tôi trân quý với danh xưng này cũng như đã từng trân
quý Pháp danh đầu tiên tôi thế phát xuất gia mà thầy bổn sư đã
đặt và lòng tự nhủ lòng: Phải cố gắng làm sao cho sư cụ không
phải thất vọng. Tôi và sư ông Ðức Thắng sống an vui dưới mái
chùa Pháp Vương yên tỉnh, trầm lặng với không gian bao la, tươi
mát.
Tiếng điện thoại reo vang, Sư Thắng chuyền máy và nói: Sư cụ gọi
nè. Tôi vừa lo, vừa sợ. Bên kia giọng nói sư cụ rõ ràng: Công
việc với Ðức Thắng đã xong rồi mau về đây mà lo coi chùa ở
Lille. Tôi vâng dạ cho cụ yên tâm. Nhưng trong tôi chẳng muốn
chút nào vì tôi tự hiểu đóng vai trò chăm vóc một ngôi chùa
không phải là chuyện dễ. Hai từ Trụ trì với tôi thật xa lạ và
nặng nề.
Hồi mới cắt tóc xuất gia, tôi học trong luật đã hiểu ý nghĩa Trụ
trì như thế nào rồi. Trụ Pháp vương gia, Trì Như Lai tạng mà xưa
nay tôi vốn dĩ luôn sống trong vòng tay Ðại chúng chưa từng đảm
nhiệm chức vụ gì quan trọng trong chốn Thiền môn. Chỉ có biết
chấp tác theo sự phân công trong chúng, tôi tự biết khó mà gánh
vác nổi nhiệm vụ quan trọng này. Bạn bè trang lứa cùng trường
hồi đó đều tự nhắc với nhau: Ở trong chúng cho yên thân. Nhưng
mỗi khi có dịp về Hoa Nghiêm, sư cụ đều nhắc mãi điệp khúc đi
coi chùa. Trong tôi lại không vui.
Tôi tự nghĩ: Sư cụ luôn để tâm tới Ðạo, thấy chùa không có sư,
không hương khói, sư cụ không thể nào an lòng. Nếu tôi từ chối
thì sẽ làm trái ý Sư cụ, nếu tôi nhận lời không biết có làm nên
việc hay không? Bao đêm tôi mất ngủ vì những ý tưởng mâu thuẩn
cứ hiển hiện trong đầu. Tôi bèn hỏi ý kiến huynh đệ và những
người có duyên với tôi. Ai nấy cũng có lời khuyên nên làm điều
gì cho Sư cụ vui thì làm. Tôi chợt hiểu, đây cũng là sự thể hiện
Báo Ân với Sư cụ. Thế là tôi đã đóng vai trò Tác Như Lai Sứ tại
ngôi chùa to lớn ở miền Bắc nước Pháp từ tháng 11 năm 1997. Một
Phật sự mà từ khi cắt tóc xuất gia trãi qua hơn 20 năm tôi không
bao giờ muốn nghĩ đến.
Một thân một mình, gửi thân nơi ngôi chùa lạ, tôi gặp nhiều khó
khăn thử thách nhưng phúc báu cho tôi; ngoài Sư cụ và các huynh
đệ còn có một vài gia đình thuần thành gần chùa luôn động viên,
giúp đỡ. Những lời nhắc nhỡ, những lời động viên đã giúp cho tôi
vượt bao khó khăn, cực nhọc, vươn mình trong cuộc sống mà cố
gắng gìn giữ ngôi Phạm vũ ngày thêm huy hoàng.
Sư cụ đã cho tôi nhiều lời sách tấn. Ngài không sử dụng ngôn từ
mà mỗi lần Ðại lễ, Sư cụ đều đi tham quan cảnh chùa với nét mặt
hân hoan. Sư cụ không bao giờ khen, không bao giờ chê nhưng nhìn
thấy ánh mắt và nụ cười nhẹ nhàng của Ngài là tôi đã hiểu. Có
lần Sư cụ nói: “Nhờ ông về trông nom nên chùa được như vậy.”
Trong tôi hạnh phúc tràn đầy.
Giờ đây, chiếc ghế Sư cụ hay ngồi còn đó, ấm trà Sư cụ hay dùng
còn đây, từng bước chân Sư cụ còn in trên nền gạch hoa, chiếc áo
ấm màu rêu đất còn nằm trong ngăn tủ. Tất cả chỉ là dấu ấn, là
kỷ niệm, là bóng dáng, là hơi thở của Sư cụ bàng bạc trong ngôi
chùa Hộ Quốc. Một ngôi chùa mà Sư cụ luôn để tâm thương tưởng.
Nắng vàng đã tắt ngoài song, trời về đêm, ánh trăng của ngày
trưởng tịnh thật sáng, hào phóng trãi khắp nhân gian, quét một
vệt dài ánh sáng huyền ảo vào trong căn phòng Sư cụ, con thấy ấm
áp cỏi lòng. Bởi vì con nhận biết dù ở bất cứ nơi đâu, làm Phật
sự bất cứ nơi nào, hình bóng Sư cụ vẫn sáng trong con, tựa như
ánh trăng mầu nhiệm của ngày rằm tháng 4. Nhẹ nhàng, dịu ngọt,
trong lành, hiền hòa giúp cho con thêm niềm tin, giúp cho con
thêm nghị lực trên con đường xuất gia tu học cũng như làm tròn
trách nhiệm của mình với ngôi chùa mà Sư cụ đã hết lòng kỳ vọng.
Cúi xin Sư cụ luôn gia hộ cho con và những đệ tử của Sư cụ tại
ngôi chùa Hộ Quốc ở miền Bắc nước Pháp này.
Tưởng nhớ Sư cụ nhân ngày Ðại lễ Phật Ðản vắng bóng Ân sư.
Tiết Hạ, ngày Trăng tròn tháng 4 năm Quý mùi.
Ðệ
tử Thích Viên Minh
Kính ghi
Thế Rồi
Tám sáu mùa Xuân ở cõi trần
Ngài tròn bổn phận bậc hiền nhân
Tham gia dịch thuật nhiều kinh điển
Phục vụ giáo truyền rất nhiệt tâm
So lúc thiếu niên tài bậc Thánh
Sách thời cao tuổi trí như Thần
Hoàn thành Thích Tử Như Lai sứ
Ất mão, Quý mùi xả Báo thân
Thích Viên Mãn
Khuất Bóng Thiền Tôn
Kính dâng Giác linh Hòa thượng
Thiền đường vắng bóng tà dương
Ta bà quẳng gánh Tây phương Ngài về
Kim Liên - Ðồng Ðắc tái tê
Ai Lao, Pháp quốc não nề nghìn thu
Hoa Nghiêm mưa lệ bao dòng
Pháp Vương se thắt cỏi lòng tiếc thương
Nhân Vương sâu thẳm diệu buồn
Từ Ân, Hộ Quốc sầu vương dáng Người
Ðề li cách mộ khung trời
Nhớ Ngài, xứ Phật mưa rơi sụt sùi
Con đây ngấn lệ ngậm ngùi
Tấc lòng vọng bái nghẹn lời kính thơ!
Nam mô Kim Liên Ðường Thượng Lịch Ðại Tổ Sư Bồ Tát tác đại chứng
minh
Delhi, PL. 2547, 16 tháng 09 năm 2003
Tăng sinh Thích Thanh Chương
Hồi Tưởng Ân Sư
Hoa Nghiêm cảnh cũ còn đây,
Bây giờ lặng lẽ bóng Thầy tìm đâu!
Con hồi tưởng lại năm nào
Thầy ngồi giảng giải đạo mầu Như Lai.
Chúng con huynh đệ hằng ngày,
Khách đường huân tập nghe Thầy dạy răn
Thầy rằng gặp Phật Pháp Tăng
Chúng con tinh tiến siêng năng tu hành.
Mai sau đạo quả viên thành
Tự mình độ thoát siêu sinh cửu huyền
Con nguyền đạo niệm tinh chuyên
Cầu Thầy tự tại ngự trên liên đài.
Pháp tử Tỳ kheo ni Thích Nữ Ðàm
Liên
Vài
Kỷ-niệm về công đức hành đạo của Cố Ðại lão Hòa-thượng Thích
Trung-Quán tại xứ Lào
Dẫn nhập: Nhân chuyến lên thăm con cháu tại Paris dịp lễ cuối
năm 2003; tôi được tiếp xúc với chú Nguyễn Viết Chữ, người rất
nhiệt tâm hộ-trì Phật pháp, không phân biệt giáo phái này phái
nọ. Chú Chữ cho tôi xem qua bản thảo tập “Kỷ yếu tưởng niệm cuộc
đời hành đạo của Cố Ðại lão Hòa thượng Thích Trung-Quán” mà chú
đang giúp quý thầy, cô trong ban soạn thảo, sưu tầm hình ảnh,
bài vở để thực hiện được hoàn thành vào cuối năm 2003, và chú
ngỏ ý xin tôi đóng góp một bài, vì chú biết rõ là tôi đã từng
sống gần gũi Cụ một thời gian, từ Vientiane đến Savannakhet. Tôi
rất tán-thán về việc làm này của chú Chữ nên hôm nay cố gắng đào
sâu ký ức, kể lại những điều mình biết về Cụ, dù không đầy đủ
cho lắm nhưng gọi là góp phần nhỏ cho tập Kỷ yếu thêm phong phú.
Nếu có khoản nào không đúng sự thật, xin ban soạn thảo hoan hỷ
hiệu chính dùm.
Từ khoảng đầu năm 1959, dịp tết Kỷ hợi tôi lên Vientiane sống
trong chùa Bàng Long làm công quả giai đoạn đại trùng tu, từ một
ngôi chùa bé nhỏ được phá đi để kiến thiết thành một đại tùng
lâm hùng vỹ hiện nay. Cũng vào dịp này Cụ Trung-Quán, sau khi
hoàn thành xây dựng ngôi chùa Phật Tích ở Luang Prabang, trở lại
Vientiane. Lúc đó tôi không rõ là Cụ sẽ thường trú tại chùa Bàng
Long hay chỉ là tạm trú một thời gian trên đường trở về Việt
Nam. Bổn mạng tôi có diễm phúc là được quý thầy quý cụ thương,
nên tôi đã trở nên một trong những đệ tử thân cận của Cụ. Cụ
hằng khuyên bảo dạy dỗ tôi, từ việc tu hành đến việc đời riêng
tư của tôi. Những lúc nhàn rỗi, Cụ thường đi bách bộ trong khuôn
viên chùa, trên tay luôn luôn lần tràng hạt, tôi có ý nghĩ là Cụ
chẵng bao giờ dứt câu niệm Phật, trừ những lúc đàm đạo với quý
Thầy hoặc giáo hóa các đệ tử. Thời gian mới gặp, Cụ còn rất trẻ
nên tôi thường xưng hô với Cụ là Thầy với con, cũng như với Thầy
Nhật Liên, Thầy Quảng Thiệp, Thầy Thanh Tuất, v.v.. Tôi xin nói
thêm về từ ‘Thầy’, bà con Phật tử tại Lào dùng từ này để xưng hô
với quý Thầy nêu trên, còn đối với các thầy tỳ kheo mới thọ giới
về sau thì gọi là các sư ông, như sư ông Minh Trí, sư ông Thiện
Sơn, sư ông Quang, sư ông Ðức Thắng, v.v... Một điểm đặc biệt về
Cụ là không bao giờ tôi thấy Cụ nổi sân, tuy là sân có giới hạn
của một tu sỹ, mà nét mặt luôn luôn thanh thoát tươi tắn mỉm
cười mỗi khi nói chuyện với ai. Thỉnh thoảng tôi cũng nghe Cụ
cười thành tiếng và nói nhỏ ‘bá ngọ’ để nói lên ý nghĩ không mấy
hoan hỷ một điều gì. Tôi chân thành xác định Cụ là một bậc chân
tu và rất tinh tấn trong việc hoằng pháp lợi sanh, ngay cả với
bạn đồng tu Cụ cũng để ý nhắc nhở khuyến khích. Nếu không bận tổ
chức lễ lược gì, Cụ thường nhập thất tịnh khẩu để ngồi thiền,
niệm Phật hoặc dịch kinh. Cụ rất tinh tấn về việc dịch kinh,
ngoài ra Cụ còn trước tác nữa. Tại chùa Bàng Long tôi biết rõ vì
đã phụ Cụ đánh máy các bộ kinh Cụ đã dịch như kinh A-Di-Ðà,
kinh Hiền-Ngu và các soạn phẩm như Cuộc Ðời Ðức Phật,
Biện Minh Tu Chứng của Phật Giáo...
Thời gian 1960 – 1969 Cụ và Thầy (tức Thượng tọa Nhật Liên), như
bóng và hình, thường cùng nhau về hành đạo tại ba tỉnh miền
trung hạ Lào, như Thakhek, Savannakhet và Paksé, ít khi thấy Cụ
về một mình hoặc Thầy về một mình. Công đức của Cụ ở Thakhek là
Cụ đã cho làm lại mặt tiền chùa và đắp tôn tượng mới lớn hơn
tượng cũ. Ở hai chùa tại Savannakhet, Cụ cũng cho đắp ba pho
tượng mới to lớn hơn tượng cũ lớn nhiều. Tâm nguyện của Cụ là
tới đâu Cụ cũng đặt trọng tâm về đắp tượng thật lớn. Ngay cả
thời gian mới tới Pháp định cư, lúc đang tạm trú tại chùa Quan
Âm, Cụ về làm lễ Vu Lan tại Valence, tỉnh tôi đang ở, tôi hướng
dẫn Cụ lên thăm ngôi chùa Lào ở Tournon, cách Valence 18 km, Cụ
cũng đã đưa ra ý kiến xin đắp pho tượng cao 7 mét trên chóp núi
thuộc phần đất chùa, nhưng vị sư viện chủ chưa tán đồng nên Cụ
đã mất một dịp tạo công đức lớn cho vùng nam nước Pháp này.
Tôi tự nhận thấy là có nhiều nhân duyên với Cụ, từ còn sống
trong chùa Bàng Long đến lúc gặp lại Cụ bên Pháp, Cụ luôn luôn
thương tưởng khuyến khích tôi trong việc hộ trì Phật pháp. Một
thí dụ, lúc Cụ mới qua Pháp, thời gian Cụ tạm trú tại chùa Hồng
Liên ở Fréjus, trên đường đi nghỉ hè, tôi tạt vào thăm Cụ, Cụ đã
cho tôi bộ chuông mõ và khuyến khích về Valence ráng tập cho bà
con Phật tử tụng kinh, duy trì hạt giống bồ đề dù chưa có chùa,
chưa có thầy hướng dẫn. Nhờ vậy mà từ 1978 đến năm 1989 cộng
đồng Phật tử Valence thành hình, mượn phòng Centre Social tụng
niệm mỗi tháng một lần, ngay cả tổ chức đại lễ Phật Ðản, Vu Lan
... cho đến năm 1989 thì Valence có chùa. Ngày thỉnh được tôn
tượng Bổn Sư từ Việt Nam sang cũng lại Cụ về làm an vị hô thần
nhập định. Cụ về đã không quản ngại khổ nhọc, Cụ còn cúng chùa
3000 fr (lúc đó khá lớn). Ðến năm 2001 chùa Phật Quang Valence
đại trùng tu, Cụ lại gởi về góp phần xây dựng 5000 fr.
Nay Cụ đã không còn trụ thế nữa, nhưng trong con hình ảnh Cụ vẫn
là bất diệt. Lạy Cụ vạn vạn lạy sám hối với Cụ, nếu trong quá
khứ con đã làm gì phật ý Cụ, cũng như những điểm nào trong bản
ký ức này không xứng đáng với tâm nguyện Cụ, con xin Cụ từ bi
hoan hỷ đại xá cho con. Con còn nhớ mãi dịp lên chùa Pháp Vương
làm lễ khánh thượng thọ Cụ, lúc con đến lễ chào Cụ, Sư ông Thắng
hỏi: “Cụ có nhớ ai đây không?” Cụ trả lời ngắn gọn: “Quên làm
sao được”.
Vài lời tưởng niệm Giác linh Cụ,
Xin Cụ từ mẫn chứng giám cho con!
Valence, ngày 02-01-2004
Cẩn bút, Nguyên Quang PHAM Hoàng
Tưởng Niệm Ân Sư
Buồn thay! Buồn thay! kể từ nay,
Hoa Nghiêm tự sẽ vắng bóng Thầy!
Vĩnh biệt ngàn thu bậc Thầy muôn thuở
Thầy đã bỏ lại những đàn con thơ.
Lòng đau không nỗi nào kể xiết
Con nào có tìm được ra lời để viết
Ân đức Thầy rộng lớn như biển cả
Con thơ dại chưa được đền đáp trả.
Ðể tả lên Thầy tấm lòng chân thành,
Con nguyện tinh tấn tu hành
Lành thay! Lành thay!
Những hạt ngọc xá lợi của Thầy
Ðủ chứng minh rằng:
Thầy đã an nhiên tự tại về với Phật
Kính lạy Phật A Di Ðà đã tiếp đón Tôn sư của con.
Nam mô A Di Ðà Phật
Pháp tử Tỳ kheo ni Thích Nữ Ðàm Như
Phần IV
HỘI PHẬT
GIÁO HOA NGHIÊM
20 rue Jean
Jacques Rousseau
94290
Villeneuve le France
Tel – Fax: +
33 0145971703
Villeneuve le Roi, 01/04/2003
Cáo Phó
Tổ đình Hồng
Phúc, Hòe Nhai – Hà Nội - Việt Nam
Môn đồ, pháp
quyến Tổ đình Hoa Nghiêm vô cùng kính tiếc báo tin:
Cố Hòa thượng THÍCH TRUNG QUÁN
Khai sơn chùa Hoa Nghiêm, Paris – Pháp quốc
Ðã viên tịch vào lúc 02 giờ 30 phút ngày 01 tháng 04 năm
2003 (tức nhằm ngày 30 tháng 2 năm Quý mùi) tại bệnh viện
Villeneuve Saint Georges,
Trụ thế 86 năm - Hạ lạp 66 năm.
Lễ nhập Kim quan bắt đầu cử hành vào lúc 9:00 ngày
thứ Bảy 5 tháng 4 năm 2003 (04/03/Quý mùi), tại Tổ đình
Hoa Nghiêm, 20 rue Jean Jacques Rousseau, 94290 Villeneuve
Le Roi.
Lễ tưởng niệm và cung nghinh Kim quan Hòa thượng sẽ
được cử hành vào lúc 9:00 ngày thứ Bảy 12 tháng 4 năm
2003 (11/3/ Quý mùi)
Lễ Trà tỳ sẽ được cử hành trọng thể tại
Crématorium Cimetière intercommunal de I’Orme à Moineaux
des Ulis vào lúc 11:30 cùng ngày.
Ban tổ chức và Môn đồ Pháp quyến thành tâm kính bạch.
Trưởng ban Tang lễ
Hòa thượng Thích Tâm Châu
PAGODE HOA NGHIÊM
20, rue Jean
Jacques Rouseau
93000
Villeneuve le roi
Tel:
01.45.97.17.03
Villeneuve Le Roi, le 3 Avril 2003
A Monsieur
le Maire de Villeneuve le Roi
Nous avons
L’immense douleur de vous faire part du décès de notre
Vénérable VU THANH QUAT
Survenu le ler Avril 03
A I’hopital de Villeneuve Saint Georges
Vous êtes
invité le Samedi 12 Avril 2003 à la Pagode Hoa
Nghiem à la cérémonie religieuse qui sera célébrée à
partir de 08heures 30 pour lui rendre un dernier hommage, en
présence des instances religieuses .
Association Cultuelle Bouddhiste
Pagode Hoa Nghiem
VU CLAIRE
BAN TỔ CHỨC TANG LỄ
HÒA THƯỢNG THƯỢNG
TRUNG HẠ QUÁN
Từ ngày 2/4 đến ngày thứ bảy 12/4/2003
CHỨNG MINH và TRƯỞNG BAN TỔ CHỨC
Hòa thượng
Thích Tâm Châu
PHÓ BAN TỔ CHỨC
Hòa thượng
Thích Minh Tâm
Hòa thượng
Thích Thanh Ðạm
Thượng tọa
Thích Tánh Thiệt
BAN NGHI LỄ
Chứng minh:
Hòa thượng Thích Tâm Châu
Chấp lệnh:
Hòa thượng Thích Minh Tâm
Sám Chủ:
Thượng tọa Thích Trí Minh
Công văn:
Ðạo đức Thích Thiện Niệm
BAN KINH SƯ
Thượng tọa
Thích Tánh Thiệt
Thượng tọa
Thích Quảng Hiền
Thượng tọa
Thích Trường Phước
Thượng tọa
Tịnh Quang
Ðại đức
Thích An Chí
Ðại đức
Thích Nguyên Lộc
Ðại đức
Thích Thiện Niệm
BAN THƯ KÝ
Ðại đức
Thích Thiện Niệm
Ðại đức
Thích Minh Ðịnh
Ðạo hữu
Nguyễn Thu Hà
Ðạo hữu Ðặng
Thị Kiếm
BAN XƯỚNG NGÔN VIÊN
Ðại đức
Thích An Chí
Ðại đức
Thích Viên Ðại
BAN TIẾP TÂN
Thượng tọa
Thích Minh Chiếu
Ðại đức
Thích Ðức Thắng
Ðại đức
Thích Viên Minh
Ðại đức
Thích Minh Ðịnh
Ðại đức
Thích Viên Giác
Sư cô Thích
Nữ Diệu Trạm
Chư Phật tử
các:
Chùa Hoa
Nghiêm
Chùa Quan Âm
Chùa Kim
Quang
Chùa Khánh
Anh
BAN THỦ QUỶ
Ðại đức
Thích Minh Ðăng
Sư cô Thích
Nữ Ðàm Lương
Ðại hữu Ðặng
Thị Kiếm
Ðạo hữu Phạm
Thúy Ðiển
BAN TIẾP LỄ
Ni sư Thích
Nữ Diệu Minh
Sư cô Thích
Nữ Ðàm Hải
Sư cô Thích
Ðàm Thu
Ðạo hữu Phạm
Thị Cúc
Ðạo hữu Phạm
Thúy Ðiển
Ðạo hữu Phạm
Thị Loan
BAN TRẦN THIẾT XE HOA
Thượng tọa
Thích Tịnh Quang
Ðại đức
Thích Nguyên Lộc
Ðại đức
Thích Từ Thọ
Ðại đức
Thích Thiện Niệm
Ðại đức
Thích Chân Pháp
Sư cô Thích
Nữ Ðàm Ðoan
Sư cô Thích
Nữ Ðàm Phương
Ðạo hữu
Quảng Trì Nguyễn Viết Chữ
BAN HƯƠNG ÐĂNG
Ðại đức
Thích Từ Thọ
Sư cô Thích
Nữ Ðàm Phương
BAN TRAI SOẠN
Sư cô Thích
Nữ Ðàm Chất
Sư cô Thích
Nữ Ðàm Thăng
Sư cô Thích
Nữ Ðàm Tịnh
Sư cô Thích
Nữ Ðàm Minh
Sư cô Thích
Nữ Ðàm Khiết
Sư cô Thích
Nữ Ðàm Như
Sư cô Thích
Nữ Ðàm Ðào
Chư Phật tử
chùa Hoa Nghiêm-Bruxelles, chùa Hoa Nghiêm-Paris.
BAN ÂM THANH, ÁNH SÁNG
Ðạo hữu Phạm
Văn Sơn
BAN TRẬT TỰ
Gia đình
Phật tử các
Chùa Hoa
Nghiêm
Chùa Khánh
Anh
Chùa Linh
Sơn
BAN QUAY PHIM và NHIẾP ẢNH
Ðạo hữu Lê
Hữu Châu
Ðạo hữu Hoa
Phước
Ðạo hữu Minh
Ðăng
BAN DÂNG HOA
Nhóm Phật tử
chùa Khánh Anh
BAN VẬN CHUYỂN
Ðại đức
Thích Minh Ðăng
Ðại đức
Thích Viên Mãn
Ðạo hữu Lê
Hữu Châu
BAN Y TẾ
Bác sỹ Phạm
Quang Bình
CHƯƠNG TRÌNH TANG LỄ
NGÀY THỨ
BA 1/4/2003 (30/02/QUÝ MÙI)
16:00 :
Cung nghinh nhục thân hồi tự
NGÀY THỨ
BẢY 5/4/2003 (04/03/QUÝ MÙI)
09:00 : Lễ
nhập Kim quan
09:30 :
Bạch Phật khai kinh
09:50 :
Cung thỉnh Giác linh an vị
10:30 : Lễ
thọ Tang
15:00 :
Tụng kinh (luân phiên tụng niệm)
CHỦ NHẬT
06/04/2003 (05/03/ QUÝ MÙI)
06:00 :
Cúng trà
08:00 :
Tụng kinh
11:00 : Lễ
cúng ngọ
11:30 : Lễ
cung tiến Giác linh
15:00 :
Tụng kinh (luân phiên tụng niệm)
NGÀY THỨ
HAI 07/04/2003 (06/03/QUÝ MÙI)
06:00 :
Cúng trà
08:00 :
Tụng kinh
11:00 : Lễ
bạch Phật khai kinh sơ tuần
11:30 : Lễ
cung tiến Giác linh
15:00 :
Tụng kinh (luân phiên tụng niệm)
NGÀY THỨ
BA 08/04/2003 (07/03/QUÝ MÙI)
ÐẾN NGÀY
THỨ NĂM 10/04/2003 (09/03/ QUÝ MÙI)
06:00 :
Cúng trà
08:00 :
Tụng kinh
11:00 : Lễ
cúng ngọ
11:30 : Lễ
cung tiến Giác linh
15:00 :
Tụng kinh (luân phiên tụng niệm)
THỨ SÁU
11/04/2003 (10/03/QUÝ MÙI)
06:00 :
Cúng trà
08:00 :
Tụng kinh
11:30 : Lễ
trai tăng
15:00 : Lễ
yết Phật, Tổ tại chánh điện
17:00 : Lễ
thí thực Cô hồn
18:00 :
Tụng kinh (luân phiên tụng niệm)
NGÀY THỨ
BẢY 12/04/2003 (11/03/QUÝ MÙI)
06:00 :
Cúng trà
07:00 :
Cung tuyên tiểu sử, điếu văn, đạo từ của Hòa thượng chứng
minh
08:30 : Lễ
phát hành-lễ phất trần
09:30 : Lễ
cung nghinh Kim quan thăng thượng giá
11:00 : Lễ
thỉnh Kim quan trà tỳ
11:30 :
Cảm tạ của ba tổ chức
12:30 : Tạ
Phật hoàn kinh
CHƯƠNG TRÌNH LỄ TRUY
NIỆM
HÒA THƯỢNG THƯỢNG
TRUNG HẠ QUÁN
---o0o---
1.
Phật tử vân tập trước linh đài
2.
Cung thỉnh chư Tôn đức Tăng Ni quang lâm
3.
Cử ba hồi chuông trống bát nhã
4.
Giới thiệu thành phần tham dự
5.
Cung tuyên tiểu sử
6.
Tuyên đọc Ðiếu văn của Hòa thượng Thượng thủ Thích
Tâm Châu
7.
Tuyên đọc Ðiếu văn của Hòa thượng Thích Minh Tâm
8.
Tuyên đọc cảm niệm của Thượng tọa Thích Chơn Trí
9.
Tuyên đọc cảm niệm của Thượng tọa Thích Giác Ðẳng
10.
Tuyên đọc Ðiện văn phân ưu của Giáo hội Úc Châu,
Thượng tọa Thích Trường Phước đại diện.
11.
Cảm niệm của Môn đồ Pháp quyến
12.
Cảm niệm của Ðại diện Phật tử hội Phật giáo Hoa
Nghiêm
13.
Lễ cúng trà
14.
Lễ Phất trần và tuyên Pháp ngữ
15.
Âm công bái quan
16.
Lễ Triệt linh sàng
17.
Cung thỉnh kim quang
CHƯƠNG TRÌNH
LỄ THỈNH KIM QUAN
TRÀ TỲ
---o0o---
1.
Thỉnh Kim quan tôn trí ở phòng tưởng niệm
2.
Chư Tăng Ni cử hành lễ
3.
Cảm tạ của Ban tổ chức và Môn đồ pháp quyến
4.
Cung thỉnh Kim Quan nhập hỏa đài
5.
Lễ cầu nguyện theo nghi thức Bắc tông
6.
Lễ cầu nguyện theo nghi thức Nguyên thủy
Sau đó thỉnh
Xá Lợi để về tổ đình Hoa Nghiêm an vị Tạ Phật hoàn kinh.
LỊCH
TRÌNH ÐOÀN CUNG NGHINH KIM QUAN TRÀ TỲ
1.
Ðoàn Phật tử dâng hoa
2.
Tràng phan bảo cái
3.
Vòng hoa
4.
Trướng, liễn
5.
Lư trầm
6.
Ban cầm bê tích
7.
Hòa thượng Chứng minh
8.
Hòa thượng Chấp lịnh
9.
Thượng tọa chủ sám
10.
Ban Kinh sư
11.
Chư Tăng
12.
Chư Ni
13.
Di ảnh
14.
Long vị
15.
Lư hương
16.
Y, Bát
17.
Kim quan
18.
Môn đồ Pháp quyến
19.
Chư Phật tử
Tác Bạch Thỉnh Sư
Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật
Kính bạch chư tôn Hòa thượng, chư Thượng tọa Ðại đức Tăng Ni
Hôm nay môn đồ pháp quyến chúng con có duyên sự đầu thành
đảnh lễ, kính dâng lên lời tác bạch.
Nam mô A Di Ðà Phật
Kính bạch chư tôn thiền đức!
Chúng con hằng nghe Phật dạy:
“Tam bảo là bạn lành,
Là ruộng phước của tất cả chúng sinh”.
Nay chúng con đã đầu đủ duyên phước, quỳ trước quý Ngài,
thành tâm dâng lên lời tác pháp thỉnh Sư. Cung thỉnh chư tôn
Hòa thượng, chư Thượng tọa, Ðại đức Tăng quang lâm đạo
tràng, dâng hương bạch Phật, tác pháp khai đàn phúng tụng
kinh chú. Cầu nguyện cho Giác linh ân Sư chúng con là Hòa
thượng thượng Trung hạ Quán, thượng phẩm thượng sinh, cao
đăng Phật Quốc.
Ngưỡng mong quý Ngài thùy từ hứa khả.
Nam mô Chứng Minh Sư Bồ tát ma ha tát. (3 lạy)
---o0o---
Văn Tác Bạch
Thỉnh Sư
Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật
Nam mô A Di Ðà Phật
Ðê đầu bái bạch chư tôn Hòa thượng, chư Thượng tọa, Ðại đức
Tăng
Hôm nay toàn thể môn đồ pháp quyến Tổ đình Hoa Nghiêm có
duyên sự đầu thành đảnh lễ xin tác bạch.
(Quỳ lễ 1 lễ, quỳ đọc)
Nam mô A Di Ðà Phật
Kính bạch chư tôn Thiền Ðức, Hòa thượng Tôn sư thượng Trung
hạ Quán của chúng con đã thâu thần nhập diệt. Hôm nay, lương
thời đã đến toàn thể Môn đồ pháp quyến chúng con xin nhứt
tâm để đầu cung thỉnh chư tôn thiền đức thùy từ quang lâm
linh đài để cữ hành lễ nhập quan Sư phụ chúng con.
Cúi xin quý Ngài từ bi hoan hỷ hứa khả chấn tích quang lâm
cho chúng con được ân triêm công đức.
Nam mô A Di Ðà Phật
(chờ hứa khả)
Nam mô A Di Ðà Phật
Chư tôn Hòa thượng chư Thượng tọa Ðại đức Tăng Ni đã từ bi
hứa khả cho rồi môn đồ pháp quyến chúng con xin đê đầu thành
tâm đỉnh lễ cúng dàng tam bái.
Nam mô A Di Ðà Phật
---o0o---
Tác Bạch Cúng Dường
Trai Tăng
Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật
Kính bạch chư tôn Hòa thượng, chư Thượng tọa, Ðại đức Tăng
Ni.
Hôm nay môn đồ pháp quyến chúng con có duyên sự đầu thành
đảnh lễ kính dâng lên lời tác bạch.
Chúng con hằng nghe cổ đức có dạy rằng:
“Ân giáo dưỡng một đời nên huệ mạng
Nghĩa ân Sư muôn kiếp khó đáp đền”
Kính bạch chư Tôn đức:
Chúng con vẫn biết rằng:
Hữu sanh tất hữu diệt
Hữu hình tất hữu hoại.
Nhưng trong lòng chúng con, không thể nào ngăn được lòng
kính thương tiếc. Bởi từ đây cảnh thiền môn đã vắng bóng một
người Thầy đức độ cao siêu, khả kính. Nơi Tổ đình Hoa Nghiêm
chúng con đã mất đi một vị ân Sư hiền đức, kể từ đây chúng
con không còn Thầy để dìu dắt, và hướng dẫn cho chúng con
trên bước đường tu nhân học Phật.
Thầy ơi!
“Chốn song lâm mây ẩn bóng ưu đàm
Dứt nối tiếng chuông, dép cỏ lối mòn còn hiển hiện
Miền thiếu thất trăng lồng gương Bát nhã
Mênh mông bể học, thuyền từ che chở mất đi rồi”.
Than ôi!
“Tông phong Tổ ấn gợi lại non sông
Giáo hội môn đồ ngàn thu vĩnh biệt”.
Kính bạch trên chư tôn thiền đức.
Trong giờ
phút thiêng liêng nầy, chúng con thành tâm đảnh lễ quý Ngài,
thiết lễ trai diên, kính dâng lên phẩm vật cúng dường.
Ngưỡng mong quý Ngài từ bi lân mẫn nạp thọ, với oai đức nhứt
cú nhứt kệ, thành tâm phúng tụng Kinh văn, và cầu nguyện cho
giác linh ân Sư chúng con sớm được cao đăng Phật quốc.
Toàn thể môn đồ pháp quyến chúng con, thành tâm đảnh lễ, và
nguyện cầu hồng ân Tam bảo gia hộ cho quý Ngài pháp thể
khinh an, tuệ đăng thường chiếu, để dìu dắt hàng đệ tử chúng
con trên bước đường hậu học.
Nam mô Chứng Minh Sư Bồ tát ma ha tát.
Lạy một lạy (hồ quỳ)
Trên chư tôn thiền đức đã từ bi hứa khả cho rồi, và còn ban
bố cho chúng con những lời pháp nhũ thâm tình quý báu, chúng
con xin nguyện y giáo phụng hành, và đầu thành đảnh lễ cúng
dường tam bái.
(lạy ba lạy)
Những Khoảng Khắc
Không Quên
THỨ SÁU,
NGÀY 21/3/2003
Cơn đau lại đến với Cụ, ly nước chiều nay không chịu tiêu
hóa mà dồn ngược về tim. Những mạch nhỏ không chịu đựng nổi
sức ép của nước có gaz. Cụ ngồi trên giường thở nặng nhọc.
Hơi thở gấp rút tựa như nhịp đập con tim tăng gấp hai, gấp
ba. Huynh đệ vội chạy vào phòng thay phiên vuốt nhẹ ngực Cụ
hy vọng giúp hơi thở sẽ dễ chịu hơn. Ðồng hồ gỏ đều 12
tiếng.
THỨ BẢY,
NGÀY 22/3/3003
Mọi người tập trung vào phòng. Nhìn nhau lo lắng. Thời gian
của đêm khuya hình như trôi đi rất chậm. Gần 2 giờ sáng mà
tưởng chừng như đã lâu lắm rồi. Hơi thở Cụ vẫn không thay
đổi. Huynh đệ hội ý nhau và nhất trí gọi cấp cứu bệnh viện.
Hòa thượng rời liêu phòng khi đại chúng chuẩn bị thời khóa
công phu khuya.
CHỦ NHẬT,
NGÀY 23/3/2003
Hòa thượng được điều trị tại bệnh viện Villeneuve St George
trong căn phòng đặc biệt. Ðại chúng chỉ được thay phiên nhau
vào thăm mỗi lần người và không quá 30 phút. Cụ nằm nhắm mắt
trên giường bệnh. Hơi thở không còn gấp rút, mệt mỏi. Những
người con của Hòa thượng lần lượt kéo về vấn an.
THỨ TƯ,
NGÀY 26/3/2003
Hòa thượng vẫn còn nằm trên giường bệnh. Ngài chỉ ăn được
chút rau xanh hấp chín và sữa chua. Huynh đệ vào thăm nói
chuyện tíu táo nhưng Hòa thượng vẫn nằm nhìn và không nói.
Thỉnh thoảng hỏi: Chừng nào cho Cụ về chùa?
THỨ NĂM,
NGÀY 27/3/2003
Hòa thượng thấy khỏe hơn, ngồi trên giường bệnh và sắc diện
tươi hơn. Huynh đệ nhìn nhau rạng rỡ niềm vui.
THỨ SÁU,
NGÀY 28/3/2003
Huynh đệ đi tìm bác sĩ và hỏi thăm bệnh tình. Bác sĩ chỉ
nói: Nhìn Hòa thượng tươi tỉnh như vậy nhưng vẫn còn yếu
lắm. Không thể nào rời khỏi giường bệnh nhất là trong giai
đoại nầy. Thôi phải đành ngồi nghe điệp khúc: Chừng nào cho
Cụ về?
THỨ BẢY,
NGÀY 29/3/2003
Hòa thượng đã dùng được nhiều rau xanh và canh súp không có
gia vị. Dặn sư cô Ðàm Lương ngày mai nhớ đem canh bánh đa
vào cho Cụ dùng. Sư cô dạ vâng cho Cụ vui. Vì sư cô vẫn biết
chế độ ăn uống trong đây rất là nghiêm ngặt.
CHỦ NHẬT,
NGÀY 30/3/2003
Hòa thượng nói chuyện với huynh đệ, hỏi vài đứa ở xa chưa
về. Giọng nói không còn khỏe nhưng âm sắc vẫn còn rõ ràng.
Sắc diện hơi gầy nhưng ánh mắt vẫn còn sáng lắm.
THỨ HAI,
NGÀY 31/3/2003
Một mực Hòa thượng đòi về chùa. Ai vào thăm cụ vẫn nói: Cụ
khỏe rồi xin cho cụ về. Ở nhà thương lâu vậy? Mọi người nhìn
cụ cười: Cụ đừng có lo, khi nào cụ thật khỏe thì họ cho về
ngay. Bác sĩ đã nói cụ sắp được về rồi chỉ vài ngày thôi. Cụ
lặng thinh. Huynh đệ nhìn nhau và nhận biết mình vừa nói
dối.
THỨ BA,
NGÀY 1/4/2003
Ðiện thoại reo giữa khuya, mường tượng chuyện chẳng lành. Sư
cô Ðàm Lương hốt hoảng đánh thức mọi người. Huynh đệ bàng
hoàng bừng tỉnh giấc mơ. Không ai bảo ai vội vàng đi vào
bệnh viện. Ðồng hồ buông nhẹ 2 tiếng rã rời. Hòa thượng đã
đi rồi. Huynh đệ không cầm được nước mắt, quỳ dưới chân Hòa
thượng mà niệm Phật. Tiếng niệm Phật nghèn nghẹn. Không gian
về khuya sâu thẳm đến không ngờ.
Như vết dầu loang trên giấy thấm, mọi người lần lượt kéo về
Hoa Nghiêm. Ðiện thoại bắt đầu làm việc không ngừng. Huynh
đệ ngơ ngác và thấu hiểu việc lớn đã đến rồi. Phân chia công
việc, cùng với quý thầy quý sư cô và Phật tử chùa Khánh Anh,
chùa Hoa Nghiêm, Quán Âm, Linh Sơn mọi người không ai bảo
ai đều tự nguyện góp phần sắp xếp công việc nhất là trong
giây phút này.
Buổi chiều trời nhạt nắng, huynh đệ cùng một số Phật tử vào
nhà thương thỉnh cụ về chùa. Hoàng hôn buông xuống. trời
Paris nhạt nhòa. Giảng đường được chọn làm nơi an trí nhục
thân Hòa thượng. Khoảng sân được che nắng dành cho mọi người
tụng kinh niệm Phật. Trời tháng 4 vạt nắng được kéo dài hơn.
Thời tiết bắt đầu chuyển đội, hơi lạnh từ từ kéo về. Ðại
chúng được triệu tập cuộc họp khẩn dưới sự chủ trì của
Thượng tọa viện chủ chùa Thiện Minh (Lyon) không ngoài việc
cung nghinh chức sự ban tổ chức, thành lập các tiểu ban
trong Tang lễ. Huynh đệ thay phiên nhau tụng Kinh niệm Phật
suốt ngày đêm bên nhục thân Hòa thượng.
THỨ TƯ,
NGÀY 2/4/2003
Môn đồ pháp quyến y áo chỉnh đề đến chùa Khánh Anh đảnh lễ
Tam bảo, cung thỉnh Hòa thượng viện chủ và Thượng tọa Thích
Tánh Thiệt đảm trách phần nghi lễ cũng như tổ chức Tang lễ
cố Hòa thượng ân sư. Thượng tọa đã thay mặt Hòa thượng Khánh
Anh hứa khả và Ngài đã thay mặt môn đồ cung thỉnh ban Kinh
sư cũng như chư tôn đức ở các nơi về chùa Hoa Nghiêm trợ
tiến Giác linh.
THỨ NĂM,
NGÀY 3/4/2003
Chùa Hoa Nghiêm đầy ắp người và người. Có người hay tin do
thông tin từ bạn bè, có người hay tin do sự cung cấp trên
mạng internet. Từng tốp người lặng lẽ đảnh lễ nhục thân Hòa
thượng. Trời đã sang xuân, những chùm hoa Ðào nở rộ khoe sắc
hồng tươi. Những cánh hoa mong manh rơi rụng như những cánh
bướm mềm mại mỗi khi cơn gió ùa về. Ánh nắng chói chang vậy
mà khí trời lạnh buốt. Huynh đệ ngồi tụng Kinh đều phải mặc
thêm áo ấm và nhất là những lúc trời về khuya cũng như gần
sáng. Cũng may không có ai ngã quỵ.
THỨ SÁU,
NGÀY 4/4/2003
Bắt đầu các tiển ban hoạt động. Ban thư ký đã sắp xếp chương
trình cho Tang lễ, Ban Kinh sư đã chuẩn bị sớ văn chúc tán.
Mọi phòng ốc trong Tổ đình được trưng dụng tối đa. Thông
thường tổ chức các ngày lễ thường niên, chùa đã quá chật hẹp
huống hồ chi Tang lễ sư cụ. Hình ảnh tịnh thất của Duy Ma
Cật hiện rõ trong những ngày này. Mọi người đều cố gắng lo
tròn trách nhiệm đã giao. Những lẳng hoa đã được chưng bày
giờ đã được chăm chút kỹ lưỡng hơn, tạo thành một khu vườn
nhỏ bé đầy hương sắc bao quanh nhục thân Hòa thượng. Di ảnh
Ngài được trang trọng trên bệ thờ với nhiều trướng liễn vây
quanh và một tràng hoa lan tươi thắm. Tất cả đều chuẩn bị
cho một ngày lễ thọ tang và nhập Kim quan. Ðại chúng vẫn
luân phiên trì tụng.
THỨ BẢY,
NGÀY 5/4/2003
Ðêm hôm qua vài huynh đệ thức trắng, chiếc máy khâu đặt ở
gốc sân làm việc ngày đêm. Trời chưa ửng sáng mà đã có nhiều
gia đình Phật tử từ nơi xa đến. Tiếng niệm Phật vái chào,
bước chân lặnh lẽ đến Linh sàng đảnh lễ Hòa thượng. Ðại
chúng cũng vừa hồi hướng cho thời khóa công phu buổi mai.
Hừng hồng chiếu sáng phương đông, từng tốp người kéo về già
lam, khuôn viên chùa dung nạp tất cả. Hôm nay là ngày nhập
Kim quan và thọ tang. Chư Tôn đức các nơi cũng đã vân tập.
Ðại chúng y áo chỉnh tề cung thỉnh chư tôn thiền đức quang
lâm Linh đài làm lễ nhập Kim quan. Huynh đệ cùng nhau võng
nhục thân Hòa thượng cung thỉnh nhập vào Kim quan, chuông
trống Bát nhã rền vang, mọi người chấp tay niệm Phật. Những
giọt nước mắt âm thầm lạnh rơi. Lòng người se thắt, trời đất
nhuộn màu. Mọi người trông chờ dấu hiệu đau thương thể hiện
qua những chiếc khăn tang màu vàng dành cho những người đệ
tử xuất gia và những mảnh vải vàng vuông vắn được gửi đến
Chư tôn thiền đức và hàng đệ tử tại gia. Mọi người trân quý
lãnh thụ. Tiếng niệm Phật vẫn rền vang, những búp sen năm
cánh vẫn kết hoa. Ánh nắng chan hòa, hoa trắng nhẹ rơi. Trời
về đêm vẫn lạnh.
CHỦ NHẬT,
NGÀY 6/4/2003
Hôm nay ngày cuối tuần, Phật tử về thật đông, những vòng hoa
được gửi đến kính viếng, những trướng liễn đã trang hoàng
xung quanh linh đài. Hương trầm vẫn nghi ngút, nến vàng vẫn
lunh linh, lảng hoa vẫn tươi sáng. Tạo nên một khoảng không
gian trang trọng, lắng lòng.
THỨ HAI,
NGÀY 7/4/2003
Bắt đầu cho tuần lễ kính viếng của các phái đoàn trong và
ngoài nước Pháp. Ðại chúng được cắt cử để ra sân bay đón các
vị tôn túc các nơi. Những chuyến bay xuyên lục địa của các
hãnh hàng không sẽ là phương tiện giúp các vị tôn túc cũng
như các Phật tử về dự lễ tang Hòa thượng. Những thời khóa
được tổ chức trang nghiêm theo mỗi nghi thức của mỗi quốc
gia, mỗi tông phái. Dù ngôn ngữ bất đồng, nghi lễ có khác
nhưng tất cả đều là những lời Kinh tiếng kệ nhất tâm kỳ
nguyện cho Giác linh Hòa thượng Tôn sư. Bên cạnh còn có
những lời phân ưu, những lời sách tấn của chư Tôn đức dành
cho Ðại chúng. Phật tử các nơi kéo về trong suốt tuần lễ mỗi
lúc mỗi đông. Ôi tình đồng đạo của chư tôn đức, nghĩa thầy
trò của hàng Phật tử đã giúp cho đại chúng có một an ủi vô
biên, ấm áp vô cùng. Ban thư ký, mỗi ngày làm việc từ sáng
tinh mơ, góp nhặt lại những bức điện phân ưu các nơi gửi về
cũng như soạn thảo chương trình cho các ngày sắp tới nào là
phân công trang hoàng xe hoa, nào là giữ gìn trật tự, nào là
ẩm thực cho tứ chúng. Tất cả đều hết lòng với công việc mong
sao nhiệm vụ được giao sẽ vuông tròn. Trời vẫn còn lạnh mặc
dù đã bước qua tuần thứ hai của tháng 4, các thầy chùa
Khuông Việt, Vạn Hạnh cũng như các anh Phật tử chùa Quan Âm
đã thức nhiều đêm cố gắng hoàn thành công việc trang trí
trước ngày di quan. Trời vẫn lạnh và có mưa phùn.
THỨ SÁU,
NGÀY 11/4/2003
Hôm nay, Môn đồ pháp quyến cúng dàng trai tăng nhân dịp chư
tôn thiền đức khắp nơi vân tập Kính viếng. Trước Linh đài
vàng rực nếp y của chư tôn đức tăng ni, các Phật tử cũng đã
có mặt từ sáng sớm. Mọi người đều nhất tâm hướng về chư tôn
đức kính dâng lên lời tác bạch cúng dàng. Hòa thượng Thượng
thủ thay mặt cho Tăng đoàn ban lời pháp nhủ quý báu và hoan
hỷ hứa khả nạp thụ lễ vật cúng dàng, thành tâm cầu nguyện
cho Phật sự viên thành. Trong lòng đại chúng tràn ngập niềm
xúc động, ấm áp vô cùng trước sự mất mát lớn lao quá đỗi.
THỨ BẢY,
NGÀY 12/4/2003
Hai chiếc xe hoa từ chùa Quán Âm đã khởi hành từ sáng sớm.
Có lẽ, đêm qua các anh Phật tử không ngủ và đại chúng cũng
không ngủ. Tất cả đều chờ đợi những giờ phút trang trọng của
buổi sáng hôm nay. Bởi vì, mọi người đều hiểu chỉ còn vài
giờ nữa thôi là sẽ không còn nhìn thấy nhục thân của Hòa
thượng, sẽ không còn có dịp đảnh lễ nhục thân Hòa thượng.
Cổng Tam quan chùa Hoa Nghiêm được thắp sáng suốt đêm. Những
vòng hoa được chuyển dần ra khỏi khuông viên chùa, những
tràng phan, liễn trướng được chuyển đến những Phật tử có
trang phục tràng lam, những chiếc xe car đã đậu theo chỗ quy
định làm phương tiện giúp cho tứ chúng tiễn đưa Hòa thượng
tới nơi trà tỳ. Linh sàng vàng rực màu y. Chư tôn đức đã vân
tập đầy đủ trước Kim quan Hòa thượng. Buổi tưởng niệm được
diễn ra trọng thể và xúc động bởi những bài điếu văn của chư
tôn đức, và những lời thắm thiết nhớ mãi thâm ân của hàng đệ
tử xuất gia. Những văn chương cú pháp tuy lưu xuất từ những
cảm nghĩ có khác nhưng tất cả đều toát lên hết cung bậc của
nổi niềm trong nghĩa đệ huynh, tình thầy trò. Những dòng
nước mắt âm thầm rơi là những lời tiễn biệt vô ngôn trong
niềm cảm thương vô tận.
Kim quan từ từ di chuyển ra khỏi cổng tam quan, mọi người
lặng lẻ nối gót đưa tiễn. Những chiếc xe từ từ lăn bánh, bỏ
lại sau lưng mái chùa và chùm hoa tim tím ngoài sân. Trời
lất phất mưa bay.
Ðịa điểm trà tỳ ở xa thành phố. Những khóm cây xanh làm rợp
mát con đường đưa tiễn Hòa thượng về chốn vĩnh hằng. Những
người đệ tử xuất gia vai cỗng Kim quan Hòa thượng an trí tại
sảnh đường đã trang trí từ chiều hôm qua, các Phật tử có mặt
từ lúc nào đã và đang xếp thành hai hàng tay kết búp sen và
niệm Phật hòa nhịp cùng chư tôn đức. Khóa lễ được bắt đầu
bằng lời khai thị của Hòa thượng Thượng thủ. Mọi người chấp
tay hướng về Kim quan mật niệm. Trời đầy nắng và ấm thật ấm.
Từ sảnh đường đến chỗ trà tỳ không bao xa. Kim quan Hòa
thượng được cung thỉnh đến nơi bởi những vị đệ tử xuất gia.
Dòng người nối tiếp nhau và tiếng niệm Phật không ngừng. Kim
quan từ từ nâng cao và ngọn lửa hồng đã kết thành đài sen
báu tiễn đưa Sư cụ để lại biết bao niềm kính tiếc của mọi
người đã và đang xưng tụng lục tự Hồng Danh.
Hòa thượng đã đi xa, thật xa, bỏ lại sau lưng biết bao niềm
thương cảm trong lòng hàng tứ chúng. Thế là, sẽ vĩnh viễn
không còn nhìn thấy tôn dung của ân sư, sẽ không còn nghe
những lời giáo huấn khi tiết hạ hay xuân về. Tất cả chỉ còn
là âm vang, là hoài niệm, là hình bóng, là nhớ tưởng. Thế
cũng đủ cho chúng con thêm sức mạnh, thêm niềm tin để kế
thừa và phát huy vĩ nghiệp mà Tôn sư để lại.
Nhớ mãi những ngày đầu tuần tháng 4 năm Quý mùi
Thị giả của Hòa thượng kính ghi
Ðiện
Văn, Ðiện Thư, Fax, Email... Phân Ưu
Thành Kính
Cung Tiễn
Toàn thể Tăng tín đồ Giáo hội PGVN Thống Nhất hải ngoại tại
Úc Ðại Lợi – Tân Tây Lan thành kính đảnh lễ Giác linh
Ðại lão Hòa thương
THÍCH TRUNG QUÁN
Bậc cao tăng thạc đức tại hải ngoại
Nhà dịch thuật kinh tạng ưu tú của Phật giáo Việt Nam. Vị
lãnh đạo tinh thần của PGVN trong và ngoài nước, đã thuận
thế vô thường viên tịch lúc 2 giờ 30 phút sáng thứ ba ngày 1
tháng 4 năm 2003 tại Pháp quốc, thọ thế 86 năm, hạ lạp 66.
Lễ nhập kim quan vào thứ bảy ngày 5 tháng 4 năm 2003
Lễ trà tỳ thứ bảy ngày 12 tháng 4 năm 2003, tại Paris-Pháp
Thành tâm cầu nguyện giác linh cố Hòa thượng cao đăng
Phật quốc.
Thành kính phân ưu cùng môn đồ pháp quyến chùa Hoa Nghiêm
Pháp quốc.
Hội đồng điều hành, toàn thể Tăng Ni và Phật tử
GHPGVNTN hải ngoại tại UÐL/TTL
Úc châu ngày 3 tháng 4 năm 2003
Hòa thượng Thích Như Huệ
số 08/HÐÐH/TT
Ngày 3/4/2003
Thông Tư
Kính gởi chư tôn đức Tăng Ni lãnh đạo Giáo hội
Các cơ sở tự viện thành viên
Quý thiện nam tín nữ Phật tử
Quý gia đình Phật tử
Trích yếu V/v Tổ chức lễ tưởng niệm
Cố đại lão
Hòa thượng Thích Trung Quán
Một trong
những nhà dịch thuật Kinh tạng hàng đầu Phật giáo Việt Nam
đã thuận thế vô thường thâu thần thị tịch vào lúc 2 giờ 30
phút sáng ngày 1 tháng 4 năm 2003 (tức 30 – 2 Quý mùi) tại
Pháp, thọ thế 86 tuổi, 66 hạ lạp.
- Lễ nhập kim quan vào thứ bảy ngày 5 tháng 4 năm 2003
- Lễ trà tỳ vào ngày thứ bảy 12 tháng 4 năm 2003-04-04
Cố đại lão
Hòa thượng là bậc cao tăng tài đức, đã hy hiến trọn đời
trong công cuộc hưng long đạo pháp, phiên dịch kinh tạng với
các bộ kinh luận đồ sộ như kinh Hiều Ngu, luận Ðại Trí Ðộ
v.v... trong 60 năm qua, đặc biệt đã kiến tạo chùa Hoa
Nghiêm tại thành phố Paris-Pháp quốc, làm đạo tràng hoằng
dương Phật pháp.
Ðể tưởng
niệm công đức sâu dầy của cố đại lão Hòa thượng, Giáo hội
kính yêu cầu các cơ sở tự viện và các cấp Giáo hội tổ chức
lễ truy tán cố đại lão Hòa thượng Thích Trung Quán vào thời
gian thuận tiện sớm nhất tại các địa phương.
Kính nguyện quý Ngài được vô lượng an lạc và kính chúc quý
vị Bồ đề tâm quảng phát, Phật sự chóng viên thành.
Nay thông tư
Thay mặt HÐÐH
Hội chủ
H.T Thích Như Huệ
Nam Mô
Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật
Kính bạch
Chư tôn Hòa
thượng, Thượng tọa, Ðại đức Tăng Ni, các Giáo hội Tăng đoàn
Tôn giáo bạn, cùng toàn thể Hiếu đồ, Phật tử chư tang quyến.
Kính thưa
quý liệt vị,
Chúng tôi vừa hay tin Hòa thượng thượng
Trung hạ
Quán ngài đã thuận thế vô
thường, thâu thần viên tịch, là một tang chung cho Phật giáo
đồ, đã mất một bậc thầy khả kính, đã hết cuộc đời Ngài làm
Tăng sĩ, đi giáo hóa chúng sanh khắp cùng thế giới, bằng một
phương tiện, một công đức to lớn, mà ai đã từng gặp Ngài qua
kinh điển giáo lý, hoặc trực tiếp gặp Ngài qua sự dẫn giải
giáo lý Phật đà để tu tập, với lòng Từ Bi tỏa sáng chậm rãi
khoan dung, mong cầu cho mọi người an vui hạnh phúc.
Bằng sự cao cả đó, nay chúng ta đã mất đi một bậc thầy đáng
kính, chỉ còn lại một âm vang trong dĩ vãng.
Chúng tôi xin thay mặt Hòa thượng Pháp chủ Thích Giác Nhiên
GHPG Tăng Già Khất Sĩ cùng chư tôn Giáo phẩm Tăng Ni Phật tử
của Giáo Hội đầu thành đảnh lễ cúng dường tam bái để tiển
đưa Hòa thượng Cao Ðăng Quả Phẩm nơi Phật quốc và sớm Hội
Nhập Ta Bà để Hóa độ chúng sanh.
Nam Mô A Di
Ðà Phật
Tiển đưa
(hay điếu văn)
Hòa
thượng thượng Trung hạ Quán quy Tây
Ngày 30
tháng 02 Âl Quí mùi (Pl.2547-Dl.2003)
Hòa
cùng vũ trụ khắp hư không!
Thượng
thông hạ triệt chiếu gia không
Thượng
hoằng chánh đạo đà viên mãn
Trung
chiếu quang minh đã sạch không
Hạ
đơn lưỡng bộ oai nghi cách
Quán
chỉ Niết bàn nhập thể không
Quy
lai sanh khứ làm phương tiện
Tây
phương trực chỉ đáp Non Bồng!
TT. Thích Giác Huệ
Tịnh xá Ngọc Ðiểm
Kính bái.
GIÁO HỘI
PHẬT GIÁO VIỆT NAM THỐNG NHẤT HẢI NGOẠI TẠI CANADA
HỘI ÐỒNG ÐIỀU HÀNH
Edmtonton 05-04-2003
Ðiện Phân Ưu
Kính Gởi:
Ban tổ chức tang lễ
Cố đại lão Hòa thượng Thích Trung
Quán
20 rue J.J Rousseau
94290 Villeneuve Le Roi
– France
Kính thưa
ban Tổ chức.
Ðược tin Hòa
thượng thượng Trung hạ Quán viện chủ chùa Hoa Nghiêm,
Paris-Pháp quốc, một bậc cao tăng thạc học, một nhà dịch
thuật lỗi lạc của Phật giáo Viện Nam hiện đại vừa viên tịch
vào ngày 1 tháng 4 năm 2003 nhằm ngày 30 tháng 2 năm Quý
mùi.
Thay mặt
HÐÐH và Tăng Ni Phật tử GHPGVNTNHN – CANADA, chúng con xin
thành kính đảnh lễ và nguyện cầu Giác linh Hòa thượng Cao
Ðăng Phật Quốc, bất vong nguyện lực, hồi nhập Ta bà, nhiếp
độ quần sinh. Ngưỡng mong Giác linh Hòa thượng thùy từ chứng
giám. Ðồng thời cũng xin chia sẽ nỗi buồn với môn nhơn pháp
quyến.
T.M HÐÐH
Chủ tịcy
TT. Thích Thiện Tâm
CHÙA
HƯƠNG TÍCH
Xã Hương
Sơn, huyện Mỹ Ðức, tỉnh Hà Tây
Ngày
06/04/2003
Kính gởi:
Ðại đức Thích Ðức Thắng cùng môn đồ pháp quyến chùa Hoa
Nghiêm Paris, Pháp quốc.
Ðược tin cố
Hòa thượng viện chủ chùa Hoa Nghiêm Paris Pháp quốc đã thu
thần thị tịch. Thay mặt cho chư Tăng sơn môn Hương Tích,
chúng con thành kính phân ưu cùng Ðại đức và môn đồ hiếu
quyến, nguyện cầu Giác linh Hòa thượng cao đăng Phật quốc.
Ðại mệnh chư Tăng sơn môn Hương Tích đồng khể thủ.
Ð. Ð Thích Minh Hiền
KÍNH LỄ
GIÁC LINH HÒA THƯỢNG
Mặt trời lặng non xa
Nhưng vầng hồng không tắt
Trời Tây người đi qua
Nhưng lòng từ không mất.
Toàn thể
Tăng chúng và thiện nam tín nữ tại Huyền Không Tu viện,
Montréal, Canada, xin nhất tâm đảnh lễ Giác linh Hòa thượng.
Ngưỡng
nguyện Giác linh Hòa thượng Cao Ðăng Phật Quốc.
Kính bái
Thay mặt Tăng tín đồ Huyền Không Canada
Tỳ kheo Thích Minh Thông
NAM MÔ BỔN
SƯ THÍCH CA MÂU NI PHẬT
Ngưỡng bái
bạch: Chư tôn đức trong BAN TỔ CHỨC TANG LỄ
Kính bạch:
Sư ông Thích Ðức Thắng cùng quý Ðại đức Tăng Ni trong môn đồ
pháp quyến.
Chúng con
hàng Tăng Ni: Thích Quang Thạnh, Thích Thiện Quý, Thích
Thanh Chương, Thích Nữ Hương Nhũ, Thích Nữ Huệ Nguyệt, hiện
là du học Tăng Ni tại Ấn Ðộ, xin thành kính phân ưu đến sư
ông Ðức Thắng cùng chư Ðại đức Tăng Ni trong môn nhơn pháp
quyến, và thành kính đốt nén tâm hương bái vọng đến Giác
linh Hòa thượng thượng Trung
hạ Quán, Viện chủ chùa
Hoa Nghiêm tại Paris, cho phép chúng con có đôi lời bái bạch
đến Giác linh Hòa thượng.
Kính bạch
Giác linh Hòa thượng thượng Trung
hạ Quán
Ðược tin bất
ngờ Hòa thượng vừa thâu thần viên tịch, chúng con vô cùng
bàng hoàng và xúc động, tâm trạng chúng con như bị xé ra
từng mãnh nhỏ, bầu trời Delhi như đang gào thét đau buồn vì
bóng “thần dương” tại Paris vừa khuất dạng. Hòa thượng đã
“quải dép về Tây” để lại bao nhiêu niềm nhớ thương kính tiếc
đối với Phật Giáo nói chung và tất cả hàng hậu tấn Tăng Ni
chúng con nói riêng. Ðức hạnh và sự đóng góp của Hòa thượng
đối với tín đồ Phật giáo và hàng Tăng Ni Phật tử không sao
kể hết được. HT suốt đời luôn tận tụy lo việc trước tác,
dịch thuật không nghĩ đến bản thân. Hòa thượng luôn là tấm
gương sáng cho chúng con noi theo. Chúng con xin đê đầu vọng
bái Giác linh Hòa thượng chứng minh và cầu nguyện Hòa thượng
mau sớm hồi nhập Ta Bà hóa độ chúng sanh, đồng thành kính
xin chia buồn cùng sư ông Ðức Thắng và môn nhơn pháp quyến.
Cầu nguyện giác linh Hòa thượng chứng minh lòng thành chúng
con.
NAM MÔ CHỨNG
MINH SƯ BỒ TÁT MA HA TÁT
Kính lễ
Ðại diện
Thích Quang Thạnh
HỘI PHẬT
GIÁO VIỆT NAM SAN DIEGO
THE
VIETNAMESE BUDDHIST ASSOCIATION IN SAN DIEGO
Chùa Vạn
Hạnh-Van Hanh temple
8617 Fanita
Drive, Santee California 92071 – USA
Ngày 3 tháng 4 năm 2003
Kính đệ chư Tôn đức Tăng già chùa Hoa Nghiêm
20
rue. J.J Rousseau
94290 Villeneuve le Roi – France
Kính bạch chư Tôn đức
Sự
nghiệp hóa duyên hoàn mãn, tin Hòa thượng thượng
Trung hạ
Quán thị tịch Tây quy, làm
chúng con xúc động vô vàng, vì đã mất đi một vị Thầy đạo
hạnh, một người cha lành hằng kính mến.
Chúng con,
chư Tăng và toàn thể Phật tử chùa Vạn Hạnh San Diego,
California Mỹ Quốc, một lòng nguyện cầu chư Phật mười phương
dang tay tiếp dẫn Hòa thượng cao đăng cõi tịnh của Ðức Phật
A Di Ðà.
Nhớ ơn sâu
của Ngài không vì bằng noi gương từ bi tinh tấn của Ngài,
chúng con nguyền tu học tinh chuyên, giữ giới nghiêm túc để
đền đáp thâm ân trong muôn một.
Cẩn bái:
Ðại diện
Tăng chúng và toàn thể Phật tử Vạn Hạnh, chúng con đồng ký
tên dưới đây: Thượng tọa Thích Hằng Hiển, Ðại đức Thích Tín
Mãn, hội trưởng An Khanh Nguyện Thọ Ninh, chủ tịch hội đồng
quản trị Quảng Khương Phan Hoàng Thái.
Thích Hằng Hiển
Thích Tín Mãn
Thị Ninh Nguyễn
Phan Hoàng Thái
VIETNAMESES BUDDHIST CONGREGATION OF THE UINTED STATES
NHƯ LAI
THIỀN TỰ
3340-3342
Central Ave. San Diego, CA 92105
Phật lịch 2546, Ngày 9 tháng 4 năm 2003
NAM MÔ BỔN
SƯ THÍCH CA MÂU NI PHẬT
Kính bạch
Hòa thượng trưởng ban và chư tôn giáo phẩm ban Tang lễ,
Kính bạch
chư Tôn Ðức trong Môn đồ Pháp quyến,
Kính bạch quý Ngài:
Cố Ðại lão
Hòa thượng thượng Trung hạ
Quán, một bậc cao Tăng
Thánh Ðức, Trí Ðức Viên Minh sáng rực trong vòm trời Phật
giáo Việt Nam và Phật giáo thế giới. Ngài đã để lại những
công trình dịch thuật và trước tác lớn lao như những viên
ngọc vô giá, đóng góp vào kho tàng văn hóa Phật giáo, trang
nghiêm Phật độ, soi sáng tâm linh nhân loại và khai mở tuệ
giác cho muôn đời.
Ðại diện
Tăng, Ni và tất cả Phật tử Như Lai Thiền Viện, Như Lai Thiền
tự, thành phố San Diego, California, Phật Bảo tự và Công Ðức
Phước Huệ Tùng lâm vùng Hoa Thịnh Ðốn, chúng con thành kính
đê đầu đảnh lễ giác linh cố Ðại lão Hòa thượng với niềm tin
và ý thức sáng tỏ: Hào quang của chơn thân Ngài đang tỏa
chiếu vô cùng trong cõi Thường Tịch Quang của mười phương ba
đời chư Phật.
NAM MÔ
THƯỜNG TỊCH QUANG TỊNH ÐỘ A DI ÐÀ NHƯ LAI BIẾN PHÁP GIỚI CHƯ
PHẬT.
Kính lễ
Tỳ kheo Thích Minh Tuyên
Tỳ kheo Thích Minh Hồi
BUDDHIST
EDUCATION CENTER OF AMERICA
DONG HUNG
TEMPLE
541 Downey
Drive
Virginia
Beach, Virginia 23462, USA.
NAM MÔ BỔN
SƯ THÍCH CA MÂU NI PHẬT
Ngưỡng bái
bạch chư tôn Hòa thượng, chư Thượng tọa, Ðại đức Tăng Ni,
ban tổ chức Tang lễ, cùng Môn Nhơn Pháp Quyến chứng minh.
Ðệ tử Tổ
Ðình Ðông Hưng VN và Ðông Hưng Hoa Kỳ, Tăng Ni Phật tử chúng
con xin thành kính thắp nén tâm hương hướng về phương Tây
đảnh lễ Giác linh Trưởng lão Hòa thượng Viện chủ Tổ đình Hoa
Nghiêm Paris. Nguyện cầu Phật quốc hoa khai, mong mỏi Giác
linh Ngài cao đăng phẩm thượng.
Chúng con
thành kính phân ưu cùng Môn Nhơn Pháp Quyến, đồng cung
nguyện:
Hạc vàng nay đã bay cao,
Hoa Nghiêm chốn Tổ lệ trào trong tâm.
Ai về thăm lại chùa xưa,
Nghe trong cây cỏ mới vừa khóc than!
Rồi từ đây:
Ai tìm vết điểu từ đâu lại?
Ai nghe tiếng sáo vọng về đâu?
Ðầm Tào Khê còn vằng vặc ánh trăng thu
Non Thiếu Thất vẫn xạc xào rừng mai trúc!
Virginia Beach, VA 04/05/2003
Ðệ tử khể thủ
Thích Thông Kinh
VIETNAMESE
BUDDHIST ASSOCIATION OF STOCKTON
QUANG NGHIÊM
PAGODA
2294 East Fremont Street,
Stockton, CA-USA
Kính gởi: Ðại lão Hòa thượng Trưởng ban Tang lễ
Ðồng kính gởi: Môn đồ Pháp
quyến
cố Ðại lão Hòa thượng thượng
Trung hạ
Quán.
Kính bạch Ðại lão Hòa thượng trưởng ban.
Kính thưa Môn đồ Pháp quyến.
Chúng con, tứ chúng tại thiểm tự Quang Nghiêm, thành phố
Stockton, California, Hoa Kỳ vừa nhận được tin từ Tổ Ðình
Hoa Nghiêm Pháp Quốc cho biết Ðại lão Hòa thượng thượng
Trung hạ Quán, vừa xả bỏ báo thân, thâu thần tịch diệt. Vì
địa dư cách trở, chúng con không thể vân tập về Tổ Ðình để
được bái biệt nhục thân Ngài lần chót. Chúng con chỉ còn
biết vọng hướng Hoa Nghiêm Phương Trượng, chấp tay đảnh lễ
bái biệt nhục thân Ngài và nhất tâm cung tiển Giác linh Hòa
thượng Cao Ðăng Phật Quốc, đồng thời khẩn nguyện Ngài đại từ
mẫn cố hồi nhập Ta Bà tuyên dương chánh pháp, lợi lạc quần
sinh.
Chúng con cũng xin được đứng trong hàng Pháp Quyến Môn Ðồ để
chịu chung sự thương tiếc việc thiếu vắng một bậc minh sư từ
đây. Chắc chắn Giác linh Ngài sẽ gia hộ cho tất cả chúng ta
có đầy đủ hùng tâm dũng chí để noi theo hạnh nguyện độ sanh
của Ngài trong muôn một.
Thành kính bái tạ
T.M Tứ chúng
Thích Minh Ðạt
CHÙA PHỔ
HIỀN
7, rue de
Guebwiller
67100
Strasbourg.
Kính gởi:
Chùa Hoa Nghiêm-Paris, Pháp quốc
Vô cùng kính tiếc cố Hòa thượng Viện chủ chùa Hoa Nghiêm tự.
Thay mặt Ni Bộ Bắc Tông Âu Châu, đại diện Ni chúng, ban Chấp
hành và toàn thể Phật tử hai chùa: Phổ Ðà Marseille và Phổ
Hiền Strasbourg, chí thành dâng nén tâm hương, thành kính
đảnh lễ giác linh Hòa thượng thượng Trung hạ Quán, được
Thượng Phẩm Thượng Sanh, Cao Ðăng Phật Quốc.
Lịch sử Phật giáo Việt Nam hải ngoại, sẽ mãi mãi lưu niệm
một bậc chân tu, hạnh đức, và thật luyến tiếc cho hàng Ðại
đức Tăng hải ngoại, lại thiếu đi một bậc tài đức, Người đã
để lại cho hậu thế nhiều dịch phẩm bổ ích.
Chúng con thành kính ghi ân công đức cao cả của Hòa thượng
trong suốt thời gian hoằng pháp độ sanh.
Thay mặt Ni bộ Bắc tông Âu Châu
Tỳ kheo ni Thích Nữ Như Tuấn
PHÂN ƯU
NAM MÔ BỔN
SƯ THÍCH CA MÂU NI PHẬT
Kính gửi:
QUÝ CHƯ TĂNG NI CHÙA HOA NGHIÊM CÙNG QUÝ BAN TRỊ SỰ HỘI PHẬT
GIÁO CHÙA HOA NGHIÊM PHÁP QUỐC.
Nhận được
tin buồn Ðại lão Hòa thượng Thích Trung Quán, trụ trì tổ
đình chùa Hoa Nghiêm thị tịch ngày 01/04/2003 (tức ngày
30/02 năm Quý mùi) tại Pháp quốc hưởng thọ 86 tuổi, chúng
con thật là vô cùng thương tiếc.
Thay mặt cho
toàn thể các sư trong trụ xứ chùa Hải Ninh - Hải Phòng -
Việt Nam con xin gửi lời phân ưu sâu sắc nhất tới Quý chư
Tăng Ni trong trụ xứ chùa Hoa Nghiêm Pháp quốc cùng toàn thể
Pháp quyến, thân quyến.
Chúng con
xin nguyện cầu cho Giác linh Ðại lão Hòa thượng được cao
đăng Phật quốc, thượng phẩm thượng sinh.
Nam Mô Chứng Minh Sư Bồ Tát Ma Ha Tát.
Nam Mô Hoan Hỷ Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát.
Hải Phòng, ngày 04 tháng 4 năm 2003 -10-21
T/M Trụ xứ chùa Hải Ninh
Tỳ kheo ni Thích Diệu Tâm
GIÁO HỘI
PHẬT GIÁO VIỆT NAM THỐNG NHẤT TẠI HOA KỲ
GIÁO HỘI
PHẬT GIÁO ÐẠI CHÚNG
CHÙA PHẬT
GIÁO BOSTON
81-83 Marion
St. East Boston, MA 02128
Kính đệ: Hòa thượng THÍCH TÂM CHÂU, Thượng thủ Giáo hội
Tăng già
Phật giáo Việt Nam trên Thế giới.
Kiêm trưởng ban Tang lễ.
Ngưỡng bạch Hòa thượng,
Chúng con xin kính lời vấn an lên Hòa thượng Thượng thủ và
xin ngài cho phép chúng con dâng lời kính điếu lên Giác linh
cố Ðại lão Hòa thượng Thích Trung Quán.
Chúng con
Tăng Ni và Phật tử:
Trong cộng
đồng Giáo hội PHẬT GIÁO VIỆT NAM tại Mỹ; GIÁO HỘI PHẬT GIÁO
ÐẠI CHÚNG
Trong GIÁO
HỘI PHẬT GIÁO VIỆT NAM THỐNG NHẤT TẠI HOA KỲ (Miền Phước
Huệ)
Vô cùng kính
tiếc sư ra đi của cố Ðại lão Hòa thượng thượng
Trung hạ
Quán mà trước đây chúng
con đã có duyên lành dâng lễ suy tôn Ngài tại chùa Phật giáo
Việt Nam vùng Hoa Thịnh Ðốn.
Chúng con,
Tăng Ni và Phật tử thuộc Cơ sở các Giáo hội Phật giáo thượng
dẫn nhất tể tổ chức đại lễ CẦU NGUYỆN GIÁC LINH NGÀI ÐƯỢC
CAO ÐĂNG PHẬT QUỐC.
NAM MÔ MA HA
ÐĂNG SƠN THÁP TỶ KHƯU BỒ TÁT GIÁC LINH HÒA THƯỢNG THƯỢNG
TRUNG HẠ QUÁN TÁC ÐẠI CHỨNG MINH.
Chân thành kính lễ
Pháp sư Niên trưởng THÍCH GIÁC
ÐỨC,
Nguyên Chủ tịch sáng lập cộng đồng Giáo hội Phật giáo Việt
Nam tại Mỹ. - Chủ tịch sáng lập Giáo hội Phật giáo Ðại
chúng.
Phó chủ tịch sáng lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất
hại ngoại tại Hoa Kỳ, VĂN PHÒNG II - VIỆN HÓA ÐẠO.
Boston, ngày 09 tháng 04 năm 2003
GIÁO HỘI
PHẬT GIÁO VIỆT NAM
THÀNH HỘI
PHẬT GIÁO TP.HCM
Tổ đình
Vĩnh Nghiêm
339 Nam Kỳ
Khởi Nghĩa, F7, Q3
Ðiện thoại:
84.8. 8483153
Fax:
84.8.8439901
Kính gửi:
Ban tổ chức Lễ tang cố Ðại lão Hòa thượng thượng
Trung hạ
Quán
Ðại đức Thích Ðức Thắng
Nhận được ai tin Hòa thượng Thích Trung Quán, viện chủ Tổ
đình Hoa Nghiêm vô cùng xúc động trước sự ra đi của Hòa
thượng. Xin thành kính phân ưu cùng ban tổ chức Tang lễ và
Môn đồ Pháp quyến nỗi mất mát to lớn này.
Nơi quê hương Việt tộc chúng tôi thành kính dâng lên nén tâm
hương, kính nguyện Giác linh Hòa thượng Cao Ðăng Phật Quốc,
quả chứng vô sinh, hội nhập Ta bà, hóa độ quần sinh.
Một lần nữa xin được phân ưu sâu sắc đến ban tổ chức Tang lễ
và Pháp quyến môn đồ.
NAM MÔ TÂY
PHƯƠNG CỰC LẠC THẾ GIỚI ÐẠI TỪ ÐẠI BI A DI ÐÀ PHẬT.
TP. HCM, ngày 04 tháng 04 năm 2003
TM ban quản trị Tổ đình Vĩnh Nghiêm
Trưởng ban
Hòa thượng Thích Ðức Nghiệp
From:
LIÊN HOA TỊNH THẤT
466 Lê Quang
Ðịnh
F11 quận
Bình Thạnh
T/P. HCM
Kính gửi:
Viện chủ chùa Hoa Nghiêm
20 rue Jean Jacques Rousseau
94290 VILLENEUVE LE ROI, FRANCE
Kính bạch Giác linh Ðại lão Hòa thượng viện chủ chùa Hoa
Nghiêm Pháp quốc.
Ni chúng chúng con vô cùng kính tiếc khi hay tin Hòa thượng
đã viên tịch.
Nguyện cầu
Phật lực mười phương tiếp dẫn Giác linh Hòa thượng Cao Ðăng
Phật Quốc.
NAM MÔ A DI
ÐÀ PHẬT
TP.HCM, ngày 5 tháng 04 năm 2003
Tỳ kheo ni Hải Triều Âm
Cùng toàn thể Ni chúng
Khấu đầu đảnh lễ tam bái.
Nam mô Tiếp
dẫn Ðạo sư A Di Ðà Phật
Kính gởi:
Ban Tổ chức Tang lễ và Môn đồ Pháp quyến
Ðược tin cố Hòa thượng thượng
Trung hạ Quán
đã an tường thị tịch. Tổ đình Từ Ðàm Hải Ngoại thành tâm
nguyện cầu Giác linh của Hòa thượng CAO ÐĂNG PHẬT CẢNH,
thành thật chia buồn cùng môn đồ Pháp quyến. Vì đường sá xa
xôi, không thể trực diện cùng chia xẻ và hộ niệm. Chúng tôi
xin thắp nén hương lòng vọng bái.
Kính,
Tỳ kheo Thích Tín Nghĩa
và toàn thể Phật tử
Giáo Hội
Phật giáo Việt Nam Thống Nhất hải ngoại tại Hoa Kỳ
Văn phòng II
Viện hóa đạo
CHÙA DIỆU
PHÁP
311 E.
Misson Rd San Gabriel, CA 91776
Tel: (626)
288-5359, 614-0566 Fax: (626) 286-8437
E-mail:
thichvienly@yahoo.com
PHÂN ƯU
Ðược tin Ðại lão Hòa thượng Thích
Trung Quán, Viện chủ chùa HOA NGHIÊM, một bậc tòng lâm đống
lương thạch trụ đã tận hiến cuộc đời cho sự nghiệp xiển
dương chánh pháp, cứu độ quần sanh, một nhà nghiên cứu và
phiên dịch tầm cở đã thuận lý vô thường, thâu thần an nhiên
thị tịch.
Sự viên tịch
của Ðại lão Hòa thượng đã không chỉ là một mất mát lớn lao
đối với môn đồ pháp quyến mà còn là một mất mát vô bờ đối
với toàn thể Phật Giáo đồ trong và ngoài nước; trước sự mất
mát lớn lao này, thay mặt tứ chúng chùa Diệu Pháp và Tu Viện
Bảo Pháp, chúng con nhất tâm đảnh lễ cầu nguyện giác linh
Ðại lão Hòa thượng thể nhập pháp thân, triển thi bi nguyện,
hồi nhập Ta bà, tùy duyên hóa độ đồng thời thành kính phân
ưu cùng môn đồ pháp quyến.
Thập hiệp khể thủ.
Hậu học Tỳ kheo Thích Viên Lý.
CÔNG TY XUẤT
NHẬP KHẨU DŨNG HẠNH
DUNG HANH
IMPORT-EXPORT CO., LTD
43, An Thành
– Yên Phụ - Tây Hồ - Hà Nội
Tel:
84-4-8290396 Fax: 84-4-8293728
Hà Nội, ngày
06 tháng 04 năm 20003
Kính gửi:
Ðại đức Thích Ðức Thắng
Cùng môn đồ pháp quyến chùa Hoa Nghiêm Paris, Pháp quốc.
Chúng con vô cùng thương tiếc khi được tin cố Hòa thượng
viện chủ chùa Hoa Nghiêm Paris, Pháp quốc đã thu thần thị
tịch. Toàn thể công ty TNHH Dũng Hạnh. 296 Nghi Tàm, phường
Yên Phụ, quận Tây Hè, Thành phố Hà Nội, Việt Nam thành kính
phân ưu cùng Ðại đức và môn đồ hiếu quyến, nguyện cầu Giác
linh Hòa thượng Cao Ðăng Phật Quốc.
Thay mặt toàn thể công ty
Phật tử NGUYỄN ÐÌNH HOẠCH
CHÙA PHẬT QUANG
Hội Văn-hóa Phật-giáo Việt Nam vùng Drôme
Centre Culturel Bouddhique Vietnmien – Trung tâm văn hóa
Phật giáo Việt Nam
163B, Route de Montélier. 26000 VALENCE; Tel: 04. 75 56 54
46
Valence, ngày 10 tháng 04 năm 2003 –PL 2546
Kính gởi:
Ban Tổ chức
Tang lễ cố Hòa thượng Thích Trung
Quán, chùa Hoa Nghiêm.
20, rue J.
J. Rousseau
94200
Villeneuve Le Roi
Nam mô A Di
Ðà Phật
Kính thưa
quý vị,
Thay mặt ban Trị sự và Phật tử Bổn đạo chùa Phật Quang
Valence, xin chân thành chia sẻ nỗi buồn về sự ra đi đột
ngột của cố Ðại lão Hòa thượng Thích Trung Quán, vị cha lành
của Môn đồ hiếu quyến Hoa Nghiêm nói riêng, của toàn thể
Phật tử hải ngoại chúng ta nói chung. Chúng tôi đã tổ chức
cầu siêu truy điệu Giác linh Hòa thượng hôm chủ nhật
06/04/2003 tại chùa Phật Quang Valence. Sau khóa lễ, Phật tử
Bổn đạo xin góp chút ít tịnh tài gọi là lòng thành lễ mọn
cúng dường vào việc tang lễ và xây tháp cho Cụ.
Danh sách
cúng dường liệt kê như sau:
Quỹ Thường
trụ chùa Phật Quang 300,00
Bà Giáo
Viễn
50,00
Ô.bà Văn Tấn
Viện
50,00
Ô.bà Phạm
Hoàng
50,00
Ô.bà Ngô
Ngọc Ðức
50,00
Ô.bà
Ouppathavong
Lài 30,00
Cô Nguyễn
Kim Thảo
20,00
Ô.bà Trinh
Hoài Ðức
15,00
Tổng
cộng
615,00
Kèm theo thư
này là tờ chi phiếu Crédit Mutuel số 0683104, số tiền sáu
trăm mười lăm euros. Xin quý vị hoan hỷ thâu nhận cho chúng
tôi được dự phần công đức.
Kính chúc Quý vị An lạc và Tang lễ hoàn toàn viên mãn như
nguyện.
Thay mặt Phật tử Bổn đạo chùa Phật Quang Valence,
Nguyên Quang – Pham Hoàng
CHÙA LINH PHONG
CENTRE SOCIAL CULTUREL BOUDDHIQUE VIETNAMIEM
24, CHEMIN DES VIGNES – 1024 ECUBLENS – SUISSE
Tel: 021/691 21 04 – C.C.P 10-28607-2
Kính gởi
CHÙA HOA NGHIÊM
20 rue J.Jrousseau
94290 Villeneuve le Roi
France
Ecublens, ngày 10 tháng 4 năm 2003
Nam mô Bổn
Sư Thích Ca Mâu Ni Phật
Kính bạch
chư Tăng Ni
Hay tin Hòa thượng chùa Hoa Nghiêm, Paris viên tịch, thay
mặt hội Phật giáo Linh Phong cùng ban Hộ trì Tam bảo và chư
Phật tử chùa Linh Phong, con, Tỳ kheo ni Thích Nữ Hạnh Giác
xin thành kính gởi lời phân ưu đến chư Tôn đức Tăng Ni tại
chùa.
Tuy con chưa
có phước duyên được diện kiến Hòa thượng, nhưng có được nghe
đến Hòa thượng, qua Ni Sư Thích Nữ Ðàm Hải.
Sự ra đi của
Hòa thượng hẳn là một mất mác lớn cho Tăng Ðoàn và Phật tử
Việt Nam và cho đoàn thể Phật giáo khắp nơi.
Chúng con thành kính cầu chư Phật, chư Bồ tát gia hộ và tiếp
độ cho Giác linh Hòa thượng, thượng
Trung hạ
Quán, được thăng hóa Tây
phương, cao đăng Phật quốc.
Hằng ngày tại chùa Linh Phong, chúng con cũng đều có cầu
siêu độ cho Hòa thượng.
Nam mô Cầu
siêu độ Bồ tát ma ha tát
Tỳ kheo ni Thích Nữ Hạnh Giác
Kính thư
GIÁO HỘI
PHẬT GIÁO VIỆT NAM THỐNG NHẤT HẢI NGOẠI TẠI HOA KỲ
VIETNAMES AMERICAN UNFIED
BUDDHIST CONGGRESS IN THE UNITED STATES OF AMERICA
VĂN PHÒNG II VIỆN HÓA ÐẠO
HỘI ÐỒNG ÐIỀU HÀNH
311 E. Mission Rd. San Gabriel, CA 91776 – U.S.A
Tel: (626) 614 – 0566/ (626) 288-5359 Fax: (626) 286-8437
E-mail:
vptt@ghpgvntnvp2vhd.org
--------------
Số: 0393/VPTT/HÐÐH/VPIIVHÐ/TUC
THƯ ỦY CỬ
Kính gởi:
Thượng tọa Thích Chơn Trí, Chánh Ðại diện miền Vạn Hạnh,
Thượng tọa
Thích Giác Ðẳng, Tổng vụ trưởng Tổng vụ Truyền thông,
Trích yếu:
v/v đại diện Giáo hội tham dự Lễ Tang cố Ðại lão Hòa thượng
Trung hạ Quán, viện chủ chùa Hoa Nghiêm.
Thưa nhị vị
Thượng tọa.
Cố Ðại lão Hòa thượng Thích Trung
Quán, Viện chủ chùa Hoa Nghiêm, bậc Cao tăng thạc
đức đã hiến cuộc đời cho sự nghiệp hoằng pháp lợi sanh, nhất
là đã cất công phiên dịch rất nhiều Kinh Luật giá trị đã
thâu thần an nhiên thị tịch lúc 2 giờ 30 sáng thứ ba, ngày
01 tháng 4 năm 2003, nhằm ngày 30 tháng 3 năm Quý mùi, trụ
thế 86, lạp thọ 66.
Sự viên tịch của Ðại lão Hòa thượng là một mất mát lớn lao
đối với toàn thể Phật giáo đồ trong và ngoài nước, trước sự
mất mát lớn lao này, để biểu tỏ lòng tri ân sâu xa của chúng
ta đối với bậc tôn túc trưởng lão khả kính, công hạnh sâu
dày; thay mặt hội đồng điều hành, chúng tôi ủy cử nhị vị
Thượng tọa đại diện Giáo hội đến Paris để tham dự Tang lễ
của cố Ðại lão Hòa thượng cũng như tuyên đọc điếu văn của
Giáo hội.
Vì Phật sự chung, nhất là vì đạo tình cao trọng mà khi còn
sinh tiền cố Ðại lão Hòa thượng đã thi thiết đối với Giáo
hội chúng ta, xin nhị vị hoan hỷ làm tròn trọng nhiệm được
Giáo hội giao phó.
Kính chúc
nhị vị Thượng tọa vô lượng an lạc.
Trân trọng
San Gabriel, ngày 06 tháng 4 năm 2003
Chủ tịch Hội đồng Ðiều hành
Hòa thượng Thích Hộ Giác
Ấn ký
Toàn thể Ni chúng chùa Ðức Viên (San José – USA) chúng con
thành kính đảnh lễ Giác linh.
Ðại lão
Hòa thượng thượng Trung hạ
Quán
Ðã thâu thần nhập tịch lúc 2 giờ 30 phút sáng thứ ba ngày 1
tháng 4 năm 2003 tại Pháp quốc, thọ thế 86 năm, hạ lạp 66.
Chúng con thành tâm cầu nguyện Giác linh cố Ðại lão Hòa
thượng cao đăng Phật quốc.
Thành kính phân ưu cùng môn đồ pháp quyến Tổ đình Hoa Nghiêm
– Pháp quốc.
Mỹ quốc ngày 5 tháng 4 năm 2003
Tỳ kheo ni Ðàm Nhật
Và toàn thể Ni chúng chùa Ðức Viên khể thủ.
Sổ
tang lưu niệm
08/04/2003
Thành
thực phân ưu cùng môn đồ, pháp quyến và nhất tâm điếu niệm
cố Hòa thượng Thích Trung Quán “thể nhập vô sinh”
Thích Tâm Châu
Thành tâm
kính đảnh lễ giác linh Hòa thượng Trung Quán
Cao đăng
Phật quốc
Hoạch Vô
sanh nhẫn
Hoàn đáo
Ta bà
Hóa độ
chúng sinh
Ðồng
thành Phật đạo
Thích Minh Tâm
6/3/2003
VEN.
CHANDARATANA
Centre
Bouddhique International
7, Cite
Firmin Bourgeois
93350 Le
Bourget
Tél: 01 48
35 10 71
Notre
condoléance pour le décés du Grand Maitre Spirituel,
souhaitons le Vénérable Maitre pour réaliser le supime
vérité le “NIBBANA”
Kính đồng
nguyện! Hòa thượng thượng Trung hạ Quán vãng Tây phương
T.K Quảng Bình
đồng phân ưu pháp quyến!
05/04/2003
Thành tâm
kính lễ Ðại lão Hòa thượng thượng Trung hạ Quán
Quẳng
gánh về tây chốn nghỉ ngơi
Hạt vàng
nay đã ngát phương trời...
Huyễn
thân gởi lại nơi trần thế!
Cung tiến
hôm nay có mấy lời!
Thay mặt GHPGVN – TN – Nauy
Chùa Khuôn Việt.
Phương trượng
Tỳ kheo Thích Trí Minh
Ayant été
avertis du décés de l’un des votres, nous vous prions
d’accepter nos sincères condoléances
M.Mme Michel Rouyer
47, rue Jean – Jacques Rousseau
94290 Villeneuve-Le-Roi
tél: 01 45 97 71 59
Gia đình
Vũ Xuân Nghiêm
Chúng con
vô cùng thương tiếc Hòa thượng đã gần năm mươi năm được ăn
mày cửa Phật, theo gót Hòa thượng tới ngày nay chúng con
phải làm gì để tròn đạo nghĩa
Kính xin
chư Phật hãy độ cho Hòa thượng chúng con
Vũ Xuân Nghiêm
07-04-2003
Le
07-04-2003
J’ai
appris par une nonne le décès du Maitre Supérieur de la
pagode Hoa Nghiêm. Je m’exprime mes sincères condoléances
que le Maitre devra aller vers le “nibbana” lieu où le
Bouddha réalisait vers l’année des bouddha devenait thrine
Il est la
lumière de tous les être humains pour soulager la suffrance,
la douleur.
Venérable Sadi
Gia đình
bà Phạm Ðồng Vy vô cùng thương tiếc, cầu Phật độ Hòa thượng
sớm về cửa Phật
Phạm Ðồng Vy
Le 05/04/2003
Villeneuve
le Roy le 08/04/2003
Hommage
de profonde gratitude d’un ancien ami de feu Mr Jean Escalle
Nos voeux
fervents que le Très Vénérable Thich Trung Quan bénéficie de
l’éternelle félécité du Paris Nirvana, auprès du Bouddha
Amitabha
Giác Nguyên Ðặng Quốc Quân
Et Diệu An Mme Ðô Thị Cư
Toulouse
TRÚC LÂM
THIỀN VIỆN
Kính
phụng Giác linh Ðại lão Hòa thượng
Nguyện
cầu Giác linh Cao Ðăng Phật Quốc
Thành
kính phân ưu và cầu nguyện môn đồ cùng bổn đạo, đạo hạnh
viên thành
Kính bái,
Ðại diện
Tăng Ni Phật tử Trúc Lâm Thiền Viện
T.K. Thích Phước Ðường
Nam mô Bổn
Sư Thích Ca Mâu Ni Phật
Ngưỡng
nguyện Giác linh Hòa thượng Cao Ðăng Phật Quốc
Thành
kính đảnh lễ
T.K. Thích Chơn Trí,
Trụ trì chùa Pháp Vân
Pomona, CA. 91766 – USA
08/04/03
THÀNH KÍNH TANG LỄ
Nguyễn Văn Tuyết
Dans ces
moments douloureux nous pensons bien à vous et vous
présentons nos sincères condoléances
Pierre-Jean Balbes, Patricia, et toute leur petite famille
s’associent à la douleur que vous devez tous ressentir à la
disparition de votre VÉNÉRABLE.
Sachez
qu’en ces moments difficiles, nous pensons bien à vous tous
et espérons qu’après une vie bien remplie, le Vénérable Vu
Thanh Quat repose en paix.
Nam mô Tiếp
Dẫn Ðạo Sư A Di Ðà Phật
Chúng con
Tăng chúng và Thiện nam Tín nữ Phật đường Khuông Việt Orsay
Hôm nay quy
tụ về đây để đảnh lễ Giác linh Hòa thượng
Chúng con
thành tâm cầu nguyện Giác linh Hòa thượng Cao Ðăng Phật
Quốc.
Kính ghi
T.K. Thích Tịnh Quang
& TK. Thích Thiện Niệm
Nam mô Bổn
Sư Thích Ca Mâu Ni Phật
Chúng con
chư tăng Tổ đình Pháp Hoa Thiện Hòa tự, đệ tử cố Hòa thượng
thượng Thiền hạ Ðịnh
Thành tâm
đảnh lễ Giác linh cố Hòa thượng thượng Trung hạ Quán
Kính cầu
nguyện Giác linh Hòa thượng Cao Ðăng Phật Quốc.
Tổ đình Pháp Hoa, Thiện Hòa tự
Thích Minh Phú
Nam mô Bổn
Sư Thích Ca Mâu Ni Phật
Chúng con
đệ tử cố Hòa thượng Thiền hạ Ðịnh
Tổ đình
Pháp Hoa trụ trì chùa Tâm Giác Ðức quốc
Kính đảnh
lễ Giác linh Hòa thượng
Cầu
nguyện Giác linh Hòa thượng sớm Cao Ðăng Phật Quốc
Thích Từ Trí
Chùa Tâm Giác-Ðức quốc
Nam mô A Di
Ðà Phật
Chúng con
thành tâm kính lễ Giác linh đại lão Hòa thượng thượng Trung
hạ Quán
Cao Ðăng
Phật Quốc
Kính Bái
Thích Minh Giác & Thích Thông
Trí
Nam mô Bổn
Sư Thích Ca Mâu Ni Phật
Pháp vũ
từ đây vắng trượng thừa
Lòng buồn
thao thức cuộc tiển đưa
Ngưỡng
mong Ðại lão còn thương xót
Hồi nhập
ta bà trót vị sanh
Chúng con
đệ tử của cố đại lão Hòa thượng thượng Thiền hạ Ðịnh tổ đình
Pháp Hoa, trụ trì Quán Thế Âm Ni tự Ðức quốc. Thành tâm đảnh
lễ Giác linh cố đại lão Hòa thượng vừa viên tịch.
Nguyện
cầu Giác linh cố Hòa thượng được cao đăng Phật quốc.
Tỳ kheo Ni Thích Nữ Diệu Ân
Quán Thế Âm Ni tự - Ðức quốc
To Ven.
Thích Minh Chiếu
On the
occasion of the memorial for Elder Master Zhongguan, in
Paris, April 10.2003
Blessings
& wisdom the adornments, Every virtue full.
Peace in
the Dharma
From the
Sangha of the city of 10.000 Bouddha
Heng Sure
Nam mô Bổn
Sư Thích Ca Mâu Ni Phật
Chúng
con, pháp danh Ðồng Văn, Hạnh Tuấn, Hạnh Bảo, Hạnh Ðịnh,
Hạnh Giới và Hạnh Tuệ thành kính đảnh lễ Giác linh Hòa
thượng thượng Trung hạ
Quán, khai sơn chùa
Hoa Nghiêm, Paris, Pháp quốc.
Ngưỡng
nguyện Giác linh Hòa thượng
CAO ÐĂNG
PHẬT QUỐC
HỒI NHẬP
TA BÀ
QUẢNG ÐỘ
CHÚNG SANH
Chúng con
thành kính phân ưu cùng chư tôn đức Môn đồ Pháp quyến chùa
Hoa Nghiêm, chùa Kim Quang, chùa Pháp Vương, chùa Hộ Quốc,
chùa Hoa Nghiêm (Bỉ Quốc), chùa Nhân Vương, chùa Bàng Long
(Lào)
Kính đảnh lễ
Hoa Nghiêm
ngày 10/04/03
Kính
nguyện Giác linh cố Hòa thượng thượng Trung hạ Quán được Cao
Ðăng Phật Quốc và kính niệm ân Hòa thượng đã bố thí pháp cả
cuộc đời của Ngài để chúng con có được những lời dạy của chư
Phật bằng Việt ngữ, để từ đó chúng con được có cơ duyên được
học và được tu theo hạnh nguyện của Ngài
Nam mô
Tiếp Dẫn Ðạo Sư A Di Ðà Phật
Thích Như Ðiển
Paris
11/04/03
Nam Mô A Di
Ðà Phật
Chúng con
Tăng Ni và Phật tử chùa Quan Âm Montréal, Québec, Canada
Xin đê
đầu đảnh lễ nguyện cầu Giác linh Hòa thượng thượng Trung hạ
Quán
Thượng Phẩm Thượng Sanh,
Tảo nhập Ta Bà,
Hóa độ chúng sanh
Ðồng thành Phật đạo
Kính bái
Thích Trường Phước
Nam mô Tiếp
Dẫn Ðạo Sư A Di Ðà Phật
Chúng con
vô cùng thương tiếc sự viên tịch của Giác linh Hòa thượng
Xin thành
tâm đồng cầu nguyện Giác linh Hòa thượng, Thượng Phẩm Thượng
Sanh.
Cao Ðăng
Phật Quốc
Chúng đệ tử đồng kính bái
TK. Thích Giác Thanh
Chùa Quảng Hương
Havkorvy 88 TKST Danmark
Tél: 0045 – 86245744
Kính
nguyện Giác linh Hòa thượng chóng viên thành Vô Thượng Chánh
Giác
TK. Giác Ðẳng
Phái đoàn GHPGVNTNHN Hoa Kỳ
& Văn phòng II viện Hóa Ðạo
11/04/2003
Kính chia
buồn cùng chư tôn đức Tăng Ni chùa Hoa Nghiêm
Sự viên
tịch của Ðại lão Hòa thượng thượng
Trung hạ
Quán là một mất mát lớn
cho Phật giáo nói chung và Hoa Nghiêm nói riêng. Cung kính
cầu nguyện Giác linh Hòa thượng
CAO ÐĂNG
PHẬT QUỐC.
TM. Linh Sơn
Thích Trí Hải
Ven M. Gnanissara Ky Vien
Jetavana
Bouddhist Vihara
52 rue
Pierre Semard
93150
Blanc-Mesinl
NAM MÔ TIẾP DẪN ÐẠO SƯ A DI ÐÀ PHẬT
Kính đảnh
lễ Giác linh Hòa thượng
Chùa Thiện Minh – Lyon
TK. Thích Tánh Thiệt
Nam mô Tiếp
Dẫn Ðạo Sư A Di Ðà Phật
Con từ
Tân Tây Lan, New Zealand đến Pháp quốc. Sau khi đến chùa Hoa
Nghiêm xin đê đầu đảnh lễ Giác linh cố Ðại lão Hòa thượng.
24/06/2003
Hậu học
Tu sĩ Thích Trường Sanh
W-Seelananda
No 12 Rue de
la Liberté
Bagneux
Srilanka
12/04/2003
Kính
nguyện Giác linh Hòa thượng Cao Ðăng Phật Quốc
Chùa Pháp Hoa
TKN. Thích Giác Từ
Thành tâm đảnh lễ Giác linh Hòa thượng tân viên tịch
Hậu học tỳ kheo Thích Bảo Lạc
Úc Châu
24/06/2003
Con xin
đảnh lễ Ðại lão Hòa thượng Hoa Nghiêm, bậc long trượng của
Phật Pháp
Hậu học
Sa môn Quảng Ba
Hiệp thập
NAM MÔ A DI
ÐÀ PHẬT
Kính lễ
Giác linh Hòa thượng
Kính
tưởng Giác linh ngài trở lại Ta Bà
Hóa độ
chúng sanh
Kính lạy
Thầy
Con
Thích Phổ Huân
24/06/2003
